De planctu naturae

Alan of Lille

De planctu naturae

Alan of Lille (1120–1202)

Alan of Lille's De planctu naturae ("The Complaint of Nature") is a twelfth-century Latin prosimetrum in which personified Nature laments human disorder and the misuse of sexuality and language. Probably composed around the 1160s–1170s, it joins Boethian consolation, Chartrian cosmology, Christian moral critique, and elaborate rhetoric. Its allegory helped shape later medieval representations of Natura, especially Jean de Meun's continuation of the Roman de la Rose and the tradition that reaches Chaucer. Schola presents the Latin text with an English translation.


Chapter I: In lacrymas risus

Chapter II: Cum hanc elegiam

Chapter III: Illic forma rosae

Illic forma rosae, picta fideliter, A vera facie devia paululum, Aequabat proprio murice purpuram, Telluremque suo sanguine tinxerat. Concludens sociis floribus, adfuit Flos illic redolens gratus Adonidis, Argentoque suo nobile lilium, Praedicabat agros, imaque vallium. Illic ore thymus disparere disputans Certabat, reliquis floribus invidens Narcissi sociis flore, jocantia Ridebant tacito murmure flumina. Vultu florigero flos aquileius Florum praenituit lucifer omnium, Vernalisque loquens temporis oti Stellabat violae flosculus arbuta, Picturae facies plena favoribus: Hic florum speciem vivere jusserat Quae regalis erat chartula nominis, Scribentisque tamen nescia pollicis. Hae sunt veris opes, et sua pallia, Telluris species, et sua sidera, Quae pictura suis artibus edidit, Flores effigians arte sophistica. His florum tunicis prata virentibus Veris nobilitat gratia prodigi. Haec byssum tribuunt, illaque purpuram; Quae texit sapiens dextra favonii.

Chapter IV: Haec vestium ornamenta

Chapter V: Floriger horrentem Zephyrus

Chapter VI: Hac igitur amoenantis

Chapter VII: O Dei proles

Chapter VIII: Praefata igitur virgo

Chapter IX: Pax odio, fraudique

Chapter X: Heu, quam praecipiti

Chapter XI: Jam ex hoc

Chapter XII: Ad haec ergo

Chapter XIII: Postquam sacra fames

Chapter XIV: Ecce habes quomodo

Chapter XV: Ne te gulosae

Chapter XVI: Cum in hanc

Chapter XVII: Jam tuba terribili

Chapter XVIII: Igitur Hymenaeo mysticae

↑ Top of work