Vindiciae Bellarminianae: De Verbo Dei

Vitus Erbermann, S.J.

Vindiciae Bellarminianae: De Verbo Dei

Vitus Erbermann, S.J. (1597–1675)

Vindiciae Bellarminianae in quatuor controversiarum tomos

Vitus Erbermann’s defense of Robert Bellarmine’s De Verbo Dei against William Ames and Johann Gerhard, organized by the four books of the first general controversy.


Vindiciae I: Pro libro primo De Verbo Dei

Vindiciae II: Pro libro secundo De Verbo Dei

Ad caput I.

Ad caput II.

Ad caput VII.

Super quaestione: An codices graeci Nov. Test. sint corrupti; Assertio Bellarmini est eadem, quae supra de hebraicis. Scilicet graecos codices non esse corruptos generaliter, in omnibus codicibus; nec tamen esse fontes purissimos, ut necessario quidquid ab eis dissentit, corrigendum sit, ut falso existimat Calvinus etc.

Obiicit Amesius 1: «Si neque hebraici Veteris, neque graeci Nov. Test. codices sint fontes puri, tum nulla est pura Scriptura in Ecclesia Dei. 2. Cum magna infamia Ecclesiae Rom. hoc affirmatur, quae depositariam se dicit unicam huius thesauri, et eam tamen in puritate non conservavit. 3. Si nunc aliquid in hac editione desideretur, quod olim exstabat, annumerari saltem debet traditionibus Apostolicis, quas Rom. Ecclesia habet in numerato, adeoque restituere nobis facile potest ac debet. Sacra enim Scriptura praecipue est in corde Ecclesiae, secundario vero in libris. Bannez in 1. p. quaest. 1. art. 8.» Haec verbatim descripsit Gerhardus lib. II. art. 1. cap. 2. pag. 109. Resp. 1. Nullum est inconveniens in illa sequela. Nullibi enim legitur, Deum aliud pollicitum esse; nec ex se Providentia divina postulat, ut nulli omnino errores leves, qui nec fidei nec moribus tantillum obsunt, librariorum sive incuria, sive fragilitate humana moraliter inevitabili; in omnes codices sacros irrepant. Nec arbitror apud ipsos Protestantes, fide divina persuasum, purissimos esse fontes, saltem in aliquibus determinatis editionibus. Hoc privilegium et immunitas ab omni mendo quocumque librario, solis competit illis voluminibus, quae ipsi Scriptores canonici vel propria manu exararunt, vel ab eorum amanuensibus excepta ipsi recognoverunt et approbarunt. Unde evanescit etiam secunda et tertia non tam obiectio, quam illa sive Luciano sive Calvino digna subsannatio. Nulla apud pios est infamia Ecclesiae Rom. quod a Deo gubernetur congrue statui viatorum, in umbra fidei ambulantium. Sufficit, ut nullus irrepat error substantialis in omnes libros sacros ab Ecclesia receptos. Nemo nisi impius sannio, ideo aversabitur Ecclesiam, quod obnoxii sint omnes eius filii lapsibus humanae fragilitati adnatis, nec fidei tamen morumque aedificationi noxiis.

Porro cum exempla corrupti textus graeci tam luculenta Bellarminus attulerit, ut nec Gerhardus nec Amesius ausi sint inficiari omnino: ne tamen desit, quo cavillentur, partim errores tuentur, partim ubi error nimis manifestus est, variam lectionem exemplarium allegant. Nam 1. cum aiunt eumdem sensum esse, sive legatur I Cor. xv. vers. 47. «Secundus homo de caelo caelestis», sive, «Dominus de caelo»; fateri coguntur alteram lectionem non esse genuinam, et veram esse assertionem Bellarmini.

2. Cum certum sit, Marcionem haereticum substituisse «Dominum» pro «homine» in favorem sui erroris, quo negabat veram Christi carnem, Amesius tamen Marcionis lectionem praefert, eamque a Tertulliano probatam asserit, quod falsum esse constabit inspicienti cap. 10. lib. v. contra Marcionem. Falsam allegationem, quam Bellarmino affingit, Amesius ipse admittit. Tertullianus enim Marcionem depravationis arguens, ait loc. cit. nihilominus etiam ex depravata Marcionis lectione veritatem evinci: «Quare secundus, si non homo, quod et primus?» Amesius autem nescio e qua editione Tertullianum sic recitat: «Numquid et primus Dominus, si et secundus?» Nimirum ut corruptam lectionem contra Catholicos tueatur, Tertullianum interpolare non dubitavit.

3. Quid clarius, quam utramque lectionem I Corinth. VII. vers. 33. ubi ly μεμέρισται divisus est, a Graecis coniungitur cum sequentibus, in latina iungitur cum antecedentibus, non posse simul esse genuinam? Lectionem graecam testatur S. Hieronymus non esse Apostolicae veritatis: nihilominus Amesius et Gerhardus Ioviniano haeretico contra S. Hieronymum virginitatis encomiasten et vindicem malunt subscribere, ac potius corrupta graeca, quam genuina latina sectari. Par cavillandi studium in exemplis reliquis perspicitur, ut dudum monstravit Gretserus: nec operae pretium est iis immorari, cum revera ad fidei controversias vix quidquam faciant.

Ad caput IX.

Ad caput X.

Ad caput XVI.

Vindiciae III: Pro libro tertio De Verbo Dei

Vindiciae IV: Pro libro quarto De Verbo Dei

↑ Top of work