Lignum vitae
Bonaventure (1217–1274)
Bonaventure's Lignum vitae (Tree of Life): forty-eight meditations on the life, passion, and glorification of Christ, ordered as twelve fruits on a mystical tree, with a closing prayer for the seven gifts of the Holy Spirit. Latin: Quaracchi critical text; English: new ScholaThomistica translation.
Prologus
Fructus I: Fructus I. Praeclaritas originis.
Fructus II: Fructus II. Humilitas conversationis.
Fructus III: Fructus III. Celsitudo virtutis.
Fructus IV: Fructus IV. Plenitudo pietatis.
Fructus V: Fructus V. Confidentia in periculis.
Fructus VI: Fructus VI. Patientia in iniuriis.
Iesus, notis incognitus.
- Comprehenso dehinc pastore, dispersae sunt oves; captoque Magistro, discipuli fugerunt. Petrus tamen, tanquam fidelior, secutus est a longe usque in atrium principis sacerdotum, ubi ad vocem ancillae, se Christum nosse cum iuramento negavit; tertioque repetiit, donec, gallo cantante, respexit benignus Magister praedilectum discipulum respectu miserationis et gratiae; quo commonitus Petrus et foras egressus flevit amare. O quisquis es, qui ad vocem impetentis ancillae, carnis videlicet tuae, Christum pro te passum negasti procaciter vel voluntate vel actu; rememorans passionem dilectissimi Magistri, foras cum Petro egredere, ut te ipsum amarissime defleas, si quando te respiciat qui Petrum lacrymantem respexit, geminae quoque amaricationis, compunctionis scilicet pro te et compassionis ad Christum, inebrieris absinthio, ut, expiatus cum Petro a reatu sceleris, replearis cum Petro spiritu sanctitatis.
Iesus, vultu velatus.
- Concilio siquidem malignantium pontificum praesentatus pontifex noster Christus Iesus et veritatem confessus, se videlicet esse Filium Dei, quasi pro blasphemia adiudicatus est morti et innumera perpessus opprobria. Nam vultus ille venerabilis senibus, desiderabilis Angelis, qui et omnes caelos adimplet laetitia, polluti labii sputis inquinatur, ab impiis sacrilegis manibus caeditur, velo in derisionem obtegitur, et Dominus universae creaturae tanquam servus contemptibilis colaphizatur, cum ille vultu placidissimo et submisso sermone unum ex servis pontificis dantem alapam sibi vere blandeque corripuit: Si male, inquit, locutus sum, testimonium perhibe de malo; si autem bene, quid me caedis?
O verax et pie Iesu, quaenam anima tibi devota, ad haec cernens et audiens, valeat se continere a lacrymis et internae compassionis occultare dolorem?
Iesus, Pilato traditus.
- Horrenda prorsus Iudaeorum impietas, quae tantis iniuriis satiari non potuit, quin potius, ferali rabie fremens, impio iudici tamquam rabido cani animam iusti deglutiendam exposuit! Vinctum enim Iesum ante faciem Pilati perduxere pontifices, postulantes, interimi supplicio crucis eum qui non noverat omnino peccatum. Ipse vero quasi agnus coram tondente se ante iudicem mansuetus stabat et tacitus, cum fallaces et impii, falsorum criminum mole obiecta, tumultuosis acclamationibus auctorem vitae petunt ad mortem et virum homicidam seditiosumque latronem servant ad vitam, lupum agno, mortem vitae, luci tenebras tam stulte praeferentes quam impie. Dulcis Iesu, quis tam durus erit, ut clamores illos horribiles: Tolle, tolle, crucifige eum, sine gemitu et clamore spiritus aure corporis valeat audire seu mente tractare?
Iesus, morte damnatus.
- Verum, quamvis non ignoraret Pilatus, Iudaicam gentem adversus Iesum non iustitiae, sed invidiae zelo commotam, cum patenter assereret, nullam se in eo mortis invenire vel modicam causam; humano tamen timore devictus, replevit amaritudinibus animam suam et piissimum Regem crudelis tyranni, Herodis videlicet, iudicio subdidit; quem et ludibrio habitum et ad se remissum crudeliori mandato nudum in conspectu derisorum astare praecepit, ut atrocissimis verberibus virgineam illam et candidissimam carnem flagellatores truculenti divellerent, plagas plagis, livores livoribus crudeliter infligentes. Defluit ille sanguis pretiosissimus per illa sacra latera innocentis et amantissimi iuvenis, nullo prorsus in eo reperto reatu. Et tu, perdite homo, totius confusionis et contritionis huius causa existens, quomodo non in fletum foras erumpis? Ecce, innocentissimus Agnus, ut te a sententia iustae damnationis eriperet, iniusto propter te praeelegit iudicio condemnari. Ecce, quae non rapuit pro te solvit; et tu, anima mea nequam et impia, nec devotionis exsolvis gratitudinem nec compassionis rependis affectum!