Lignum vitae
Bonaventure (1217–1274)
Bonaventure's Lignum vitae (Tree of Life): forty-eight meditations on the life, passion, and glorification of Christ, ordered as twelve fruits on a mystical tree, with a closing prayer for the seven gifts of the Holy Spirit. Latin: Quaracchi critical text; English: new ScholaThomistica translation.
Prologus
Fructus I: Fructus I. Praeclaritas originis.
Fructus II: Fructus II. Humilitas conversationis.
Fructus III: Fructus III. Celsitudo virtutis.
Fructus IV: Fructus IV. Plenitudo pietatis.
Fructus V: Fructus V. Confidentia in periculis.
Iesus, dolo venundatus.
- Passionem Christi Iesu pie considerare volentis animo primum occurrit perfidia proditoris, qui tantae fuit fraudis veneno repletus, ut Magistrum et Dominum proderet; tanta cupiditatis flamma succensus, ut optimum Deum argento venundaret et pretiosissimum Christi sanguinem vilis mercedis pretio compensaret; tantae denique ingratitudinis, ut eum qui omnia sibi commiserat et ad culmen apostolici honoris provexerat, insectaretur ad mortem; tantae duritiae, ut nec familiaritate convivii nec humilitate obsequii nec suavitate colloquii a concepta malitia potuerit revocari. O mira benignitas Magistri in discipulum durum, pii Domini in servum nequissimum! Certe bonum erat ei, si natus non fuisset homo ille. — Verum, licet inexplicabilis fuerit proditoris impietas, in immensum tamen eam exsuperat Agni Dei dulcissima mansuetudo, in exemplum data mortalibus, ut iam non dicat ab amico exasperata humana infirmitas: Si inimicus meus maledixisset mihi, sustinuissem utique, quia ecce homo unanimis, qui dux videbatur et notus, qui Christi panes edebat et in sacra illa coena cum ipso dulces capiebat cibos, magnificavit super eum supplantationem! Et tamen Agnus ille mitissimus est, in quo non est inventus dolus, ori, quod abundavit malitia, in ipsa proditionis hora suavi osculo applicare non renuit, ut omnia illi exhiberet, quae pravi cordis pertinaciam emollire potuissent.
Iesus, orans prostratus.
- Sciens namque Iesus omnia, quae super eum erant ventura, secundum altissimae dispositionis arcanum, hymno dicto, exiit in Montem olivarum, more solito oraturus ad Patrem. Et tunc praecipue, iam mortis instante agone, cum dispersione ac desolatione ovium, quas pius pastor tenero complectebatur affectu, fuit tam horribilis in natura Christi sensibili imaginatio mortis, ut diceret: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; Quanta vero fuerit in spiritu Redemptoris pro diversis causis anxietas, testes sunt guttae sudoris sanguinei ex toto corpore decurrentis in terram. « Dominator Domine Iesu, unde animae tuae tam vehemens anxietas et anxia supplicatio? Nonne voluntarium omnino Patri sacrificium obtulisti? Verum ut, veram in te credentes nostrae mortalitatis naturam, formaremur ad fidem et in tribulationum perpessione consimili erigeremur ad spem et maiores erga te amoris stimulos haberemus, naturalem carnis infirmitatem huiusmodi expressisti evidentibus signis, quibus doceremur, quod vere dolores nostros pertuleris et non absque doloris sensu degustaveris amaritudines passionum.
Iesus, turba circumdatus.
- Sane quam promptus ad passionem fuerit spiritus in Iesu, ex hoc evidenter innotuit, quod venientibus una cum proditore viris sanguinum et quaerentibus animam suam cum facibus, laternis et armis per noctem ultro occurrit et se ipsum manifestavit et obtulit. Et ut cognosceret humana praesumtio, nihil se posse adversus ipsum, nisi quantum ipse permitteret; omnipotentis virtutis suae verbo improbos satellites terrae afflixit. — Sed nec tunc misericordiam suam in ira continuit, nec pietatis dulcedinem favus ille distillare cessavit. Nam et mutilatam a discipulo aurem servi protervi manus suae contactu sanavit et defensoris sui zelum ab invadentium laesione compescuit. Maledictus furor eorum, quia pertinax, dum nec maiestatis miraculo nec pietatis beneficio potuit refrenari.
Iesus, vinculis ligatus.
- Denique sine gemitu audire quis possit, qualiter in illa hora homicidas manus in Regem gloriae iniecerunt truculenti lictores, et innocentes mitis Iesu manus vinculis constringentes, ipsum Agnum mansuetissimum nihil obloquentem ad instar latronis contumeliose traxerunt ad victimam? Quis tunc doloris aculeus discipulorum corda penetravit, cum viderent, dilectissimum Magistrum et Dominum suum a suo condiscipulo proditum, ligatis post tergum manibus, quasi malefactorem duci ad mortem; cumque et ille impiissimus Iudas, poenitentia ductus, tanta postmodum fuerit ex hoc amaritudine repletus, ut maluerit mori quam vivere? Vae tamen homini illi, qui nec sic ad fontem misericordiae per spem veniae rediit, sed proprii sceleris inhumanitate perterritus desperavit!