Liber parabolarum

Non bene de pedibus spinæ tribulique trahuntur,

Dum brevis interius spina relicta jacet;

Quo mora major erit, tanto mage vulnera putrent,

Et tunc non possunt absque dolore trahi.

Qui culpas de corde trahit, trahat usque recentes

Et cunctas pariter, ne ferat una necem.

Quid prodest medicum plagas sanasse ducentas,

Si maneat quædam qua moriatur homo?

Arbor quæ late ramat, nisi firma sit imo,

Cum ramis facili corruit icta Noto.

Sed quæ radices habet in tellure profundas,

Obstat, et evelli peste furente nequit.

Qui ramos famæ, non radices meritorum,

Extendit late, scito quod ipse cadet:

Non solum cœlo, qui talia vana profatur,

Ast etiam vitio displicet ille solo.

Non minus est dulcis parvo de fonte recepta

Quam quæ de magno flumine fertur aqua.

Et cadus et dolium retinent quandoque Falernum,

Nec dolium melius quam brevis ipse cadus.

Nec magis egregio dulcescit potus in auro

Quam facit in vitro quod minus asse valet.

Quamvis quisque miser benedicat vel bona, nemo

Corpore pro misero vilia verba putet.

Visibus intentis scrutatur ab æthere terram

Milvus: et a longe frusta relicta videt:

Non, licet esuriat, statim descendit ab alto,

Sed variis gyris circuit usque locum.

Sunt nam qui laqueos posita dape ponere callent,

Ut sic incautæ decipiantur aves.

Denique percepto nihil aucupis artis adesse,

Unguibus accedit tutus et exta capit.

Nonnihil exempli vermes de carne creati

Demonstrant oculis mortificantis opus:

Dentibus invadunt acceptam morsibus illam,

Non quærunt aliam, dum sibi durat ea.

Consilii nihil est, nisi sal succurrere possit,

Sal positum large, mordet et arcet eos.

Vermibus hic mos est: nec solum linquitur illis,

Sunt in quos transit jam furor ille viri.

Non propter pennas laudat conviva volucrem,

Nec propter corium mango disertus equum;

Non equidem, similis per singula cursitat usus,

Vestes non homines omnis honorat homo.

Hunc nova facta novum statuunt per sæcula morem,

Quod nihil excepto paupere vile jacet.

Nil bene pauper agit: sed pro ratione tenetur

Quidquid agit dives, seu bene, sive male.

Sumpta quid esca valet quæ quam cito sumitur exit,

Nausea cor vexat, viscera laxa dolent:

Quando non patitur medicamina morbus in alvo,

Non signum vitæ, sed necis esse puto.

Ut dape venter eget, sic spiritus indiget illa,

Non bene pascuntur, cum nihil alter habet.

Non discunt quicunque scholas ubicunque frequentant,

Nam plures veniunt ut videantur ibi.

Bos semel est vitulus, canis semel ipse catellus,

Cur homo bis puer est, quem semel esse licet?

De puero natura senem facit, ut petit ordo,

Sed vitium puerum de sene reddit item.

Non est barbati plaustrello jungere mures,

Nec casu Lali multiplicare vices:

Bis puer est homo, vir semel est, quem viribus una

Cum sensu lassis, alba senecta domat.

Sæpe molossus ovem tollit de fauce luporum,

Ut raptam comedat, non ut abire sinat:

Quid refert an ab hoste lupo comedatur an illo,

Cum dentes æque sint utriusque graves!

In multis similes ratio considerat actus

De quibus expertus dicere verba potest.

Res hominum sævus defendit ab hostibus Alcon;

Ut sibi non aliis res tueatur eas.

Simpliciter cæcus prohibetur ducere cæcum,

Ne cæcus cæcum ducat in antra suum:

Sed tamen insanum prohibere nequimus Alanum

Quin dubio cæcos ducere calle velit.

Non queritur quod turpe pedes offendat eundo,

Sed quod tam pauci nocte sequuntur eum.

Miror et admiror quod iter ducis arripit ille;

Quem constat nunquam scisse vel isse viam.

Ad bellum qui durus erat, migravit Achilles

Egistho thalamos ingrediente domi.

Qui jacet in plumis, nil duri passus in illis,

Non valet ut suetus vir tolerare malum.

Imbribus et ventis mutat gena lassa colorem,

Uritur et leviter sole tenella cutis.

Mollibus assuetus clypeum bene non gerit armus,

Nec retinet gladium firmiter uncta manus.

Non omnis socius fidus est, non omne fidele

Pectus, non omni me sociare volo:

Qui socius volet esse meus, non alter, at idem

Fiat ego: quia non est satis, alter ego.

An teneam socium qui scit quod nescio, vel qui

Id quod non habeo cum precor, illud habet?

Cum socio socius deliberat omnia doctus,

Cum sibi concordant consona corda duo.

Crastinus ingrato procrastinat omnia more,

Et de cras uno, cras mihi mille facit.

Cur hodie non multiplicat, qui multiplicat cras?

Nonne dies solem signat uterque suum?

Post hodie cras esse solet, cum sole reductum,

Sed non cras illud quod mihi spondet habet:

Cras illud nunquam, nec sol orietur in illo

Cum cras venturum sit sine fine suum.