Introducción a La sagrada doctrina de Domingo Báñez

José Ángel García Cuadrado

Introducción a La sagrada doctrina de Domingo Báñez

José Ángel García Cuadrado (b. 1963)

Introducción a la sagrada doctrina

First published 2020

Independent scholarly introduction, notes, and bibliography by José Ángel García Cuadrado to Domingo Báñez’s commentary on Summa Theologiae I, q. 1. This is a separate Spanish-language work that comments on the corresponding question in Báñez’s commentary.


Introducción a la sagrada doctrina

1. HISTORIOGRAFÍA ACTUAL SOBRE LA ESCUELA DE SALAMANCA

2. DOMINGO BÁÑEZ EN EL CONTEXTO DOCTRINAL DE SU TIEMPO

3. LOS COMENTARIOS A LA SUMA DE TEOLOGÍA DE SANTO TOMÁS

4. EDICIONES IMPRESAS DEL COMENTARIO A LA QUAESTIO 1ª Y MANUSCRITOS ACADÉMICOS

5. FUENTES DEL COMENTARIO BAÑECIANO

6. CUESTIONES ESTILÍSTICAS Y METODOLÓGICAS

7. TEMAS RELEVANTES DEL COMENTARIO BAÑECIANO A LA Q. 1ª

8. NUESTRA TRADUCCIÓN

Bibliografía

Fuentes Impresas

Fuentes Citadas Por Báñez

Adamus Salsboldus, In Esaiam prophetam commentaria. Lovanii: Antonius Maria Bergagne, 1558.

Adamus Woodham [ o Wodeham], Super quattuor libros Sententiarum. Paris: Johannis Barbier impressoris, 1512.

Aegidius Romanus, Commentarium in primum librum sententiarum. Cordubae: Ex Officina Augustiniana, 1699.

Aegidius Romanus, Quodlibeta. Lovanii: Hieronymi Nempari, 1646.

Albertus Pighius Campensis, Hierarchiae ecclesiasticae assertio. Coloniae: Melchior Nouesianus, 1538.

Aloisius Lipomanus [Luigi Lippomano], Catenae in Genesin ex authoribus ecclesiasticis plus minus sexaginta. Pariis: Charlotte Guillard, 1546.

Alonso Fernández de Madrigal [el Tostado], Commentaria in Matthaeum: In Quartam Partem. Venetiis: Sessa, 1596.

Ambrosius Mediolanensis, De Noe Et Arca Liber Unus, PL 14.

Ambrosius Mediolanensis, Exameron Libri Sex, PL 14.

Ambrosius Mediolanensis, Expositio Evangelii Secundum Lucam Libris X Comprehensa, PL 15.

Ambrosius Mediolanensis, De fide ad Gratianum, PL 16.

Anonimus, Liber de causis. Traducción castellana de A. Fidora y J. Pastor, publicada en Revista española de Filosofía Medieval 8 (2001): 133-152.

Aristeae, De legis divinae. Basileae: Johannes Oporinus, 1561.

Aristotelis, De anima. Tomás Calvo (ed.), Madrid: Gredos, 1983.

Aristotelis, Posteriorum Analyticorum.

Aristotelis, Physicorum Aristotelis, Politicorum Aristotelis, Metaphysicorum. Valentín García Yebra (ed.). Gredos: Madrid, 1987.

Aristotelis, Ethica Nicomachea. Julio Pallí (traductor), Ética Nicomáquea/Ética Eudemia. Madrid: Gredos, 2008.

Aristotelis, Magna Moralia. Madrid: Gredos, 2011.

Augustinus Hipponensis, De beata vita, PL 32.

Augustinus Hipponiensis, Epistola 7: Ad Marcellinum (actualmente 143), PL 33.

Augustinus Hipponensis, Epistola 8 [28] ad Hieronymum, PL 33.

Augustinus Hipponensis, Epistola 19 [40] ad Hieronymum, PL 33.

Augustinus Hipponiensis, Epistola 48 (actualmente 93), PL 33.

Augustinus Hipponiensis, Epistola 82 Ad Hieronimum, PL 33.

Augustinus Hipponensis, Epistola 93, PL 33.

Augustinus Hipponiensis, Epistola 110 (actualmente 213), PL 33.

Augustinus Hipponensis, Epistola 112 (actualmente 147) Ad Paulinam o De videndo Deum, PL 33.

Augustinus Hipponensis, Epistola a Seleuciana (actualmente 265), PL 33.

Augustinus Hipponensis, De Genesi ad Litteram Libri Duodecim, PL 34.

Augustinus Hipponensis, De Genesi ad litteram imperfectus liber, PL 34.

Augustinus Hipponensis, De consensu evangelistarum, PL 34.

Augustinus Hipponensis, De doctrina christiana, PL 34.

Augustinus Hipponensis, In Evangelium Ioannis Tractatus XLIX, PL 35.

Augustinus Hipponensis, Contra mendacium, PL 40.

Augustinus Hipponensis, Enchiridion de fide, spe et charitate, PL 40.

Augustinus Hipponensis, De Civitate Dei, PL 41.

Augustinus Hipponensis, De Trinitate, PL 42.

Augustinus Hipponensis, Contra Faustum Manichaeum, PL 42.

Augustinus Hipponensis, De utilitate credendi (Ad Honoratum), PL 42.

Augustinus Hipponiensis, De baptismo contra Donatistas, PL 43.

Augustinus Hipponensis, Contra Iulianum, PL 44.

Bartholomeo a Medina, Expositio in tertiam D. Thomae partem. Venetiis: Apud SS. Ioannem et Paulum, 1582.

Basilius Magnus, Contra Eunomium, PG 29.

Basilius Magnus, Homilia II in Hexameron, PG 29.

Basilius Magnus, Homilia in Sanctam Christi generationem, PG 31.

Basilius Magnus, Liber de Spiritu Sancto, PG 32.

Bernardus Claraevallensis, In festo Omnium Sanctorum Sermo, PL 183.

Bernardus Claraevallensis, Ad eundem contra quaedam capitula illarum [Petri Abailardi] haeresusm, Epístola CXC, PL 18,

Bonaventuarae de Bagnoregio, In quatuor libros Sententiarum. Quaracchi: Ex Typographia Colegii S. Bonaventuare, 1882.

Cicero, De Officiis. Pariis: Brumennium, 1560.

Concilium Contantinopolitanum III. Joannes Dominicus Mansi, Sacrorum Conciliorum Nova et amplissima Collectio. Graz: Akademische Druck, 1961, vol. 11.

Concilium Trullanum (Quinisexto), Joannes Dominicus Mansi, vol. 11.

Concilium Lateranensis IV. Joannes Dominicus Mansi, vol. 22.

Concilium Viennensis. Joannes Dominicus Mansi, vol. 25.

Concilium Lateranensis V. Joannes Dominicus Mansi, vol. 32.

Concilium Tridentinum. Joannes Dominicus Mansi, vol. 33.

Conradus Koellin, Expositio Commentaria in Primam Secundae S. Thomae. Venetiis: apud Franciscum Franciscium, 1589.

Cornelii Jansenii, Paraphrasis in omnes Psalmos davídicos. Lovanii: P. Zangrius Tiletanus, 1569.

Clementi I, Epistola V [ad suos discipulos], Mansi 1, 143-144).

Clementis de Alexandrini, Stromata, PG 9.

Christoforus Plantinus, Biblia, ad vetustissima exemplaria castigata. Antuerpiae: Ex officina Christophori Plantini, 1568.

Cyprianus Carthaginensis, Epistola LXXI, PL 4.

Cyrillus Alexandrinus, Glaphyra in Genesim, PG 69.

De Summa Trinitate et Fide Catholica; en Corpus iuris canonici. Leipzing: Friedberg, 1881.

Desiderius Erasmus, Paraphrasis in Evangelium Matthaei. Basilea: Soter, 1522.

Desiderius Erasmus, Paraphrasis in Evangelium Marci. Basilea: Frobenius, 1524.

Dieguus de Paiva de Andrade, Defensio Tridentinae fidei catholicae. Olisipo [Lisboa]: Antonium Ribeirum, 1578.

Dionisius, Epistola IX Tito Episcopo, PG 3.

Dionisius Pseudo-aeropagita, De coelesti hierarchia, PG 3, 136.

Dominicus Soto, Commentariorum in quartum sententiarum. Venetiis: Hierorinum Zenarium, 1584.

Dominicus Soto, Commentarii In libros Posteriorum Aristotelis. In Porphyrii Isogogen, Aristotelis Categorias. Absolutissima Commentaria. Venetiis: Ex Officina Dominici Guerrerraei & Io. Baptistae, 1587.

Durandus de San Portianus, In quatuor libros sententiarum quaestionum resolutiones. Paris: Reman Petit, 1508.

Ephesina Synodus, Giovanni Domenico Mansi, Sacrorum concilia nova et amplissima collectio. Paris: Hubert Welter, 1901-1961; Vol. 4.

Epiphanius (Constantiensis), De mensuris et de ponderibus, PG 43.

Eusebius Pamphylii, In primum Chronicorum, PG 19.

Eusebius Pamphylii, In primum secundum Chronicorum, PG 19.

Eusebius Pamphylius, Historia Ecclesiastica, PG 20.

Eusebius Pamphylius, Praeparatio Evangelica, PG 21.

Euthymii Zigabenus, Commentarius In Psalterium, PG 128.

Euthymii Zigabenus, Euthymi Expositio in Mattheum, PG 129.

Flavius Josephus, Antiquitates Iudaicae. Basileae: In Officina Frobeniana, 1534.

Franciscus Forrerius [Forero], Iesaiae prophetae vetus et noua ex hebraico versio Venetiis: I. Zileti, 1563.

Franciscus Lucas Brugensis. Notationes in Sacra Biblia, quibus, variantia discrepantibus exemplaribus loca, summo studio discutiuntur. Antuerpiae: ex officina Christophori Plantini, 1580.

Franciscus Ruíz de Valladolid, Regulae intelligendi sacras scripturas 234 ex sanctis patribus collectae. Lugduni: Gulielmum Rovillium, 1546.

Franciscus Vatablus [Vatablo], Biblia sacra cum duplici translatione & schooliis Francisci Vatabli; nunc denuo a plurimis ... erroribus repurgatis, doctissimorum theologorum, tam almae Universitatis Salmanticensis, quam Complutensis iudicio. Salmanticae: apud Gasparem à Portonariis suis & Gulielmi Rouillij Benedictique Boierij expensis, 1584.

Gilbert Genebrard, Psalmi Davidis, calendario hebraeo, syro, graeco, latino et commentariis. Pariis: P. l'Huillier, 1582.

Gratianus, Decreti, PL 187.

Gregorius Magnus, Moralium Libri Sive Expositio In Librum Beati Job, PL 75-76.

Gregorius Naziancenus, Apoloegtica, PG 35.

Hieronymus ab Oleastro, Comentaria in Mósi Pentateuchum, iuxta Sanctis Pagnini: interpretationem: quibus Hebraica veritas exactissime explicatur; & quae ad morum compositionẽ aptari possunt. Olyssippone: Apud J. Barrerium, 1556.

Hieronymus Stridonensis, Epistola XXI ad Damasum de duobus filiis, PL 22.

Hieronimus Stridonensis, Epistola LI, PL 22.

Hieronymus Stridonensis, Epistola LIII ad Paulinum, PL 22.

Hieronymus Stridonensis, Epistola LVIII Ad Paulinum, PL 22.

Hieronymus Stridonensis, Epistola LXXIII ad Evagrium presbyterum, PL 22.

Hieronimum Stridonensis, Epistola LXXXII, Ad Theophilum, PL 22.

Hieronimus Stridonensis, Epistola CXX ad Hedibiam, c. 12, PL 22.

Hieronymus Stridonensis, Epistola 106 ad Sunniam et Fretellam, PL 22.

Hieronymus Stridonensis, De Viris Illustribus Liber Ad Dextrum, PL 23.

Hieronymus Stridonensis, Commentarius in Ecclesiasten, PL 23.

Hieronymus Stridonensis, Liber hebraicarum Quaestionum in Genesim, PL 23.

Hieronymus Stridonensis, Apologia adversus libros Rufini, PL 23.

Hieronymus Stridonensis, Commentariorum In Isaim Prophetam, PL 24.

Hieronymus Stridonensis, Commentariorum in Jeremiam Prophetam, PL 24.

Hieronimus Stridonensis, Commentariorum In Ezechielem Prophetam Libri Quatuordecim, PL 25.

Hieronymus Stridonensis, Commentarium in Amos, PL 25.

Hieronymus Stridonensis, Commentariorum In Danielem Prophetam Liber Unus, PL 25.

Hieronimus Stridonensis, Commentariorum In Evangelium Matthaei Libri Quattuor, PL 26.

Hieronimus Stridonensis, Commentariorum In Epistolam Beati Pauli Ad Galatas Libri Tres, PL 26.

Hieronymus Stridonensis, Commentaria in Epistolam ad Philemonem, PL 26.

Hieronymus Stridonensis, Breviarium in Salmos, PL 26.

Hieronimus Stridonensis, Chronicorum Eusebii Pamphylii, PL 27.

Hieronymus Stridonensis, Divina Bibliotheca 25 Liber Tobiae, PL 29.

Hieronimus Stridonensis, Praefatio in quattuor Evangelia, PL 29.

Hieronymus Stridonensis, Commentarius in Epistolam ad Galatas, PL 30.

Hieronymus Stridonensis, Commentarium in Danielem, PL 35.

Hieronimus Stridonensis, Quaestiones hebraicae in Genesim, PL 38.

Hilarius Pictaviensis, De Trinitate, PL 10.

Hilarius Pictaviensis, Ad Constantium Augustum, PL 10.

Hugo de Sancto Victore, De sacramentis christianae fidei, PL 176.

Iacobus Faber Stapulensis, Psalterium quintuplex gallicum, romanum, hebraicum, vetus, conciliatum. Paris: Henri Estienne, 1509.

Iohannes Capreolus, Defensiones theologiae Divi Thomae. Turonibus: Bibliopolae Editoris, 1900- 1908.

Ioannes Cassianus, Collationum, PL 49.

Ioannes Chrysostomus, Ad Populum Antioquenum, Homilia XIX, PG 49.

Ioannes Chrysostomus, Homiliae in Genesin, PG 53.

Ioannes Chrysostomus, Interpretatio in Isaiam prophetam, PG 56.

Ioannes Chrysostomus, Homiliae in Mattheum, PG 58.

Ioannes Chrysostomus, Homiliarum in Mattheum Continuatio, PG 58.

Ioannes Chrysostomus, Commentarios in Epistolas ad Galatas, PG 61.

Ioannes Chrysostomus, Homilia I In Epistolam ad Titum, PG 62.

Ioannes Damascenus, De fide ortodoxa, PG 94.

Ioannes Driedonis, De ecclesiasticis scripturis & dogmatibus. Lovanii: Bartholomeo Grauio, 1548.

Ioannes Driedus, De ecclesiasticis scripturis & dogmatibus libri 4. Lovanii: Ex Officina Bartholomei Grauio, 1550.

Ioannis Duns Scoti, In I libros Sententiarum perutiles quæstiones. Venetiis: apud Io. Baptistam, et Io. Bernardum Sessam, 1597.

Irineus, Contra haereses, PG 7.

Leo de Castro, Commentaria in Esaiam prophetam. Salamanticae: Mathias Gastius, 1570.

Leo Diaconus, Índex Scriptorum, PG 117.

Leo Magnus, In Natali apostolorum Petri et Pauli, PL 54.

Martinus Martínez de Cantalapiedra, Libri decem Hypotyposeon theologicarum, sive regularum ad intelligendum scrituras divinas in duas partes distributi. Salamanticae: Maria a Terranova, 1565.

Melchioris Cano. De locis theologicis. Juan Belda Plans (ed.): Madrid: BAC, 2006.

Origenis, De principiis, [Peri archon], PG 11.

Origenis, Homiliae in Numeros, PG 12.

Petrus Lombardus, Sententiarum libri quattor, PL 192.

Plato, Hipias Mayor. Emilio Lledó Iñigo et alt. (ed.). Madrid: Gredos, 1981.

Plato, Parménides. Mª Isabel Santa Cruz et alt. (ed.). Madrid: Gredos, 1992.

Philonis Iudaei [Filón de Alejandría], De vita Moysis. Lvdgvni: Joannes Temporales, 1555.

Phoebadi Aginnensis, Tractatus, De fide ortodoxa contra arianos, PL 20.

Ps-Augustinus, De ecclesiasticis dogmatibus, PL 42.

Quintus Horatius Flaccus, Ars poetica. Lvgduni: Philippo Rhomano, 1536.

Remigium Altisiodorense, In Mattheum homiliae, PL 131.

Rupertus Tuitiensis, De operibus Spiritus Sancti, PL 167.

Sanctes Pagnino, Isagogae ad sacras literas liber vnicus: eiusdem Isagogae ad mysticos sacrae scripturae sensus libri XVIII. Lvgduni: apud Hugonem a Porta, 1536.

Sebastianus Castalio [Châteillon] Biblia interprete Sebastiano Castalione una cum ejusdem annotationibus. Basilea: Ioannem Oporinum, 1556.

Sebastianus Musterii [Münster], Hebraica Biblia latina planeque nova... translatione. Basilea, 1534.

Sixtus Sienensis, Bibliotheca Sancta. Venetiis: Franciscum Franciscius Senenesis, 1574.

Symeon Metaphrastes, Vita S. Luciani, PG 114.

Tertulianus, De carne Christi, PL 2.

Tertulianus, De velandi virginibus, PL 2.

Theophylactus de Achrida [Theophylactus Bulgariae]. In I Epistolam ad Corinthios, PG 124.

Thomas Aquinatis, Summa Theologiae I [Corpus Thomisticum]. Traducción castellana Suma de Teología I. Madrid: BAC, 2001.

Thomas Aquinatis, Summa Theologiae I-II [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Summa Theologiae, II-II [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Summa Theologiae III [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Summa contra gentiles [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Scriptum super Sententiis [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, De Veritate [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Super I Corintios [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Super II Epistolam B. Pauli ad Timotheum [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Super Epistolam B. Pauli ad Titum lectura [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Super Epistolam B. Pauli ad Galatas [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, De Potentia Dei [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Super Boetium De Trinitate [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, Quaestiones disputatae de veritate [Corpus Thomisticum].

Thomas Aquinatis, De charitate [Corpus Thomisticum].

Thomas de Vio [Caietanus], Comentarii illustres planeque insignes in Quinque Mosaicos libros. Paris: apud Guillelmum de Bossozel, 1539.

Thomas de Vio [Caietanus], De conceptione B. Virginis, en Opuscula omnia. Lvgdvni: Ex officina Ivnctarvm, 1542.

Thomas de Vio [Caietanus], De contractu matrimonium¸ en Opuscula omnia. Antuerpiae: Viduam & haeredes Jo. Steelsius, 1576.

Thomas de Vio [Caietanus], In Posteriorum Analyticorum. Lugduni: Apud Simphoniarum Beraud, 1578.

Thomas de Vio [Caietanus], I Pars Summa Theologiae cum commentariis Thomae de Vio Caietani. Roma: Ex Typographia Polyglota, 1888.

Thomas de Vio [Caietanus], II-II Pars Summa Theologiae cum commentariis Thomae de Vio Caietani. Roma: Leonina, Ex Typographia Polyglota, 1895.

Thomas Netter [Waldensis] De sacramentalibus. Salmanticae: Ioannem Mariam de Terranova, 1561.

Thomas Netter [Waldensis] Antiquitatum fidei Ecclesiae catholicae Doctrinale. Venetiis: Iordanum Zilettum, 1571.

Vicentius de Lerins, Adversus profanas haeresum novitates, en Commonitorum Primum, PL 50.

Vincentius Bandello, Disputatio solemnis de conceptione b. virgi. Valladolid: Diego de Gumiel, 1502.

Vuilhelmo Lindano [Willem van der Lindt], De optimo de Scripturas Interpretandi Genere. Cologne: Cholinum, 1558.

Walafrido Strabon, Glossa ordinaria en Biblia latina, cum glossa ordinaria Walafridi Strabonis aliorumque et interlineari Anselmi Laudunensis et cum postillis Nicolai de Lyra expositionibusque Guillelmi Britonis in prólogos S. Hieronymi. Venetiis: Paganinis, 1495.

Bibliografía Secundaria

↑ Top of work