De Gratia et Libero Arbitrio

Bernard of Clairvaux

De Gratia et Libero Arbitrio

Bernard of Clairvaux (1090–1153)

First published 1128

A theological treatise on the relationship between divine grace and free will in the work of salvation. Bernard examines how grace precedes, assists, heals, and perfects the human will, while free will freely consents and cooperates with divine action. He explains the nature of human merit, arguing that all good originates in God's grace, yet becomes attributable to man through voluntary cooperation. The work distinguishes the divine operations of creation, reformation, and consummation, and explores the respective roles of grace and free will in each.

Praefatio

Domno Guillelmo abbati Sancti-Theoderici, frater BERNARDUS.

Opusculum de Gratia et Libero Arbitrio, quod illa, qua scitis, occasione nuper aggressus sum; eadem gratia adiuvante peregi ut potui. Vereor autem, ne aut grandia minus digne locutus inveniatur, aut pertractata a pluribus superfluo retractasse. Proinde illud legite primus, et si iudicatis, solus: ne si proferatur in medium, magis forte scriptoris publicetur temeritas, quam lectoris aedificetur caritas. Quod si palam fieri utile probaveritis, tunc si quid obscurius dictum adverteritis, quod in re obscura, servata congrua brevitate, dici planius potuisset; non sit vobis pigrum aut emendare per vos, aut mihi resignare emendandum, si fraudari non vultis promissione illa Sapientiae, quae ait: Qui elucidant me, vitam aeternam habebunt.

Caput I: Ad boni operis meritum, una cum gratia Dei, concurrere liberi arbitrii consensum

Caput II: Quid liberum arbitrium, seu in quo consistat libertas

Caput III: Triplicem esse libertatem, Naturae, Gratiae, Gloriae

Caput IV: Qualis libertas competat animabus sanctis carne solutis: quaeve Deo, et omni creaturae rationali communis

Caput V: An libertas a miseria, seu complaciti, detur in hoc saeculo

Caput VI: Ad volendum bonum gratiam omnino esse necessariam

Caput VII: Utrum primi homines in paradiso trina illa libertate praediti fuerint, et post peccatum

Caput VIII: Libertatem arbitrii remanere post peccatum

Caput IX: Imaginem et similitudinem Dei, ad quam conditi sumus, in triplici libertate consistere

Caput X: Similitudinem divinae imaginis in nobis reformari per Christum

Caput XI: Libero arbitrio nihil derogari per gratiam, neque per tentationem

Caput XII: An negans fidem metu mortis ac poenarum, excusetur a culpa, vel destituatur libero arbitrio. Ubi negatio Petri discutitur

Caput XIII: Merita hominis mera esse Dei munera

Caput XIV: Quid gratiae, quid libero arbitrio in negotio salutis attribuendum

↑ Top of work