De Castitate et Mediis eam Tuendi
Peter Damian (1007–1072)
First published 1850
Argumentum I: Argumentum
Caput I: Quod castitatis virtus junioribus difficilior sit
Caput II: Diabolus transfigurat se in angelum lucis, ut monachum decipiat
Caput III: Quod diabolus signo crucis cognoscitur
Quadam vero nocte cum ante nocturnae synaxis [articulum, vel horam vel aliquid simile ] maturius surrexisset, comitemque suam more solito saepius inclamasset; illaque, gravi sopore depressa, nullatenus responderet, tandem in iram commota, quid diceret non attendit: Diabole, inquit, surge. 745 Ad quam vocem praesto diabolus, eius quae dormiebat effigiem repraesentans, accessit; et mutuos reddendo versiculos, psallere simul coepit; cumque ad illum psalterii locum modulatione continua pervenissent ubi dicitur: « Exsurgat Deus, et dissipentur inimici eius, et fugiant a facie eius qui oderunt eum: sicut deficit fumus, deficiant (Psal. LXVII), » et reliqua: hic illico malignus spiritus substitit, et hos exprimere versiculos non praesumpsit. Hoc sancta mulier cum apud se miraretur, expavit; et, quod erat, non inaniter suspicans, signum sibi sanctae crucis imposuit, statimque malignus hostis evanuit; et quis esset qui sanctae mulieri psallendo comes exstiterat, se fraudulenter occultando monstravit. Huic etiam venerabili matronae nocturnis horis nequam spiritus cadaver cuiusdam hominis, qui pro suis sceleribus appensus fuerat, attulit; et, ut illi terrorem incuteret, huiusmodi sibi, ut ita loquar, xenium procuravit. Quae mox abbati loci fratrumque conventui quid sibi nequissimus hostis fecisset innotuit; atque ut pro illo misero fratres omnes in commune preces effunderent, obnoxiis [ f. obnixis] precibus impetravit. Postmodum vero cuidam divinitus revelatum est, per orationes fratrum illum misericordiam consecutum. Sic itaque deceptus hostis antiquus, qui dum viventi machinatur illudere, iacturam cogitur de mortuo sustinere.