Theodor Meyer, Ius naturae generale

Theodor Meyer

Theodor Meyer, Ius naturae generale

Theodor Meyer

Institutiones iuris naturalis, Pars I: Ius naturae generale

First published 1906

Theodor Meyer’s Ius naturae generale from the second corrected edition (1906), in Latin with an original English translation. Preface and proemium included; the navigational contents and publisher advertisements are excluded.


Introductio I: Praefatio

Quoniam nova huius Partis I editio a doctrinae principiis in prima editione traditis ac propugnatis nullatenus recedit, sed in iisdem potius, ubi pro actuali temporis indole opportunum fuerit, magis illustrandis versatur, ad rem plane sufficere videtur ut pauca quaedam, quae penultimo decennio saeculi XIX in praefatione ad primam editionem praemonenda duximus, hic quoque benevolo lectori suggeramus, nempe de mente scriptoris et de interna libri ratione.

Doctrinae ducem praecipuum liber, ut ipse in fronte profitetur, secutus est angelicum doctorem.

Cuius rei alia ratio sane hic reddenda non est praeter eam, quae a supremo in terris omnis salutiferae veritatis magistro atque illustri philosophiae e genuinis principiis restaurandae patrono, Leone XIII., non minus vere quam lucide orbi christiano signata est. Enim vero universam quidem philosophiam, sed potissimum res morales et ad vitam sive privatam sive socialem et publicam recte informandam pertinentes, S. Thomas Aquinas ea scientiae ubertate simul et harmonica unitate eaque principiorum lucida firmitate atque universalitate complexus est, ut verissime dixeris eum „et superiorum temporum errores omnes unum debellasse et ad profligandos, qui perpetua vice in posterum orituri sunt, arma invictissima suppeditasse“. — Ex magno autem numero eorum, qui s. doctoris volumina suis commentariis explanando illustrarunt, in hac parte generali imprimis Suarezium consulere placuit, non solum perspicaci rerum indagatione, verum et tuto doctrinae moderamine commendatum et doctoris eximii nomine haud immerito ornatum. Praeterea ad posteriores quoque huius disciplinae scriptores, praesertim recentiores, identidem respiciendum erat; non sane, ut doctrina S. Thomae ex novis eiusmodi fontibus novis quodammodo inventis aut praecipuis veritatum augmentis compleretur, cum in iis, quod quidem ad rem moralem attinet, vix quicquam vere probatum ac tutum reperias, quod non iam ab angelico doctore aliquo modo vel explicite assertum vel obiter insinuatum vel ut plurimum purius etiam ac plenius pertractatum sit. Est vero ille respectus necessarius, partim ut novi errores, qui antiqua veritate debellandi sunt, e suis propriis novis fontibus cognoscantur, partim ut historica scientiae evolutio eiusque praesens condicio appareat.

In disponendo atque exarando libro auctor nil antiquius habuit, quam ut illum fructuose scholastico usui accommodaret. Itaque discentium potissimum utilitati atque solidae institutioni ita inservire studuit, ut tamen neque docentium commodum aut iustam exigentiam plus aequo neglegeret. Ad hunc vero finem, praeter systematicam doctrinae ex paucis fecundissimis principiis consecutionem, conducere plurimum videbatur non tam profusa rerum rationumque abundantia, quam substantialis et harmonica institutionum integritas rerumque necessariarum copia suis in locis apte disposita, nec non in iis et exponendis et confirmandis sobria atque concinna dicendi brevitas. Ex eodem brevitatis studio visum est apparatum scholasticum thesium ex ordine probandarum ad pauciora quaedam institutionum principia restringere, longe plurima vero doctrinae capita cum illis logice conexa, tametsi per se non raro gravissima, sub forma corollariorum comprehendere. Quorum quidem specialis ratio quoniam insinuatur magis quam explicito ratiocinio proponitur, hinc fit ut ii, qui docent, abunde habeant, quod luculentius explicent atque illustrent. Quodsi vero aliquando libuerit theses ipsas vel variare vel multiplicare, eadem corollaria aut cetera documenta, quae praeter thesium ordinem inseruntur, opportunam materiam praebent. In notandis ad solvendas difficultates significare generatim tantum obiectionum fontes et capita illasque solvendi modum indicare placuit, ut ipsi alumni, singula ad iustam sive obiectionum sive solutionum formam redacturi, congruo dialectico exercitio non careant. Quod autem universae philosophiae morali fundamentalia quaedam documenta, ex variis metaphysicae partibus petita, nomine „synopsis propaedeuticae“ praemittuntur, aliquo incommodo sane non vacat, cum in domus penetralia introire cupientibus ostium apertum et patens magis arrideat quam superatis prius obicibus laboriose aperiendum. Compensari autem eiusmodi qualecumque incommodum reali emolumento videtur. Nam quia omnis philosophia moralis, nisi mera empirica phaenomenologia esse velit, certis metaphysicis principiis nitatur oportet, eo expeditius atque lucidius illa suum proprium scientiae cursum prosequi poterit, quo magis aliunde supponenda principia discentium animis praesentia fuerint. Iam vero non raro, immo plerumque accidit ut qui ad philosophiam moralem primum accedunt, nequaquam totam philosophiam theoreticam iam absolverint neque illis ipsis documentis metaphysicis satis praemuniti censeri possint. Quare generatim ipsius solidioris profectus in scientia morali interest ut ista in antecessum summario aliquo conspectu exhibeantur; quamquam quis in particulari eorum usus necessarius vel opportunus, qua et quanta etiam eorum uberiore explanatione aliquando opus sit, prudenti docentium iudicio permittendum videtur.

Opportune denique in utilitatem eorum, qui Parte II „Ius naturae speciale“ (1900) utuntur, provisum est ut numeri marginales universi, qui hactenus in Parte I praeter numeros paginarum ad apte signandum rerum et orationis decursum insertionem, et qui in Parte II frequenter citari aut invocari solent, in hac nova quoque editione Partis I absque ulla rerum perturbatione singuli in suo respectivo loco intacti servarentur.

Quibus praemonitis non remanet, nisi ut a Deo optimo maximo gratiam supplices efflagitemus, ut et operi et nobilissimo fini, cui deservire contendit, superna benedictione adesse dignetur.

Exaeten, die 4 Martii 1906.

Th. M.

Prooemium

Sectio I: Ethica generalis

Sectio II: Ius sociale in genere

↑ Top of work