Summa summae S. Thomae, Tomus III
Charles René Billuart (1685–1757)
Tractatus I: De fide
Prooemium
Dissertatio I: De objecto fidei
Articulus I: Quodnam sit objectum fidei?
Articulus II: In quid sit ultima resolutio fidei nostrae?
Articulus III: Utrum fides possit subsistere falso?
Articulus IV: De obscuritate in objecto fidei et evidentia in attestante
Articulus V: Utrum mysteria fidei sint evidenter credibilia?
Dissertatio II: De motivis credibilitatis Religionis christianae adversus incredulos, vulgo deistas
Articulus I: Quid sit prophetia? An sit possibilis?
Articulus II: An prophetiae vim habeant probandi veritatem revelationis?
Articulus III: Vaticinia prophetarum de religione christiana et ejus authore
Articulus IV: Miracula Christi et Apostolorum, item promissiones Christi adimpletae in confirmationem religionis christianae
Articulus V: Modus mirabilis et plane divinus quo christiana Religio fuit fundata et propagata
Dissertatio III: De actu interno et externo fidei
Articulus I: Utrum sit de necessitate salutis credere aliquid supra rationem naturalem, et quid?
Articulus II: Caeterae difficultates circa actum fidei internum expenduntur
Articulus III: De actu fidei externo
Dissertatio IV: De habitu et subjecto fidei
Articulus I: De habitu fidei
Articulus II: De subjecto fidei
Articulus III: Utrum vera religio falsae tolerari possit
Articulus IV: Utrum fides rationem naturalem excludat?
Dissertatio V: De vitiis fidei oppositis
Articulus I: De infidelitate in communi
Articulus II: De haeresi
Articulus III: De apostasia
Articulus IV: De cultuum libertate
Articulus V: De blasphemia
Tractatus II: De regulis fidei
Dissertatio I: De divina revelatione
Articulus I: De natura revelationis divinae
Articulus II: Utrum possibilis sit divina revelatio immediata?
Articulus III: Utrum possibilis sit divina revelatio mediata?
Articulus IV: Utrum veritatum capitibus nostris excedentium, seu mysteriorum, possibilis sit revelatio?
Articulus V: Utrum divina revelatio fuerit necessaria?
Dissertatio II: De Scriptura sacra
Articulus I: Quid sit et an sit Scriptura sacra
Articulus II: De Scriptura sacra divisione, apographis et versionibus
Articulus III: De Scriptura sacra sensibus
Dissertatio III: De traditionibus
Articulus I: Quid, quotuplex sit traditio, et quanta auctoritas illis?
Articulus II: Utrum traditiones divinae sint necessario admittendae?
Articulus III: De sanctorum patribus
Articulus IV: De sacra liturgia
Dissertatio IV: De Ecclesia
Articulus I: Quomodo Ecclesia christiana existere potuerit ante adventum Christi?
Articulus II: Ex quibus constabat religio primaeva?
Articulus III: Quomodo constituta fuit religio mosaica?
Articulus IV: Utrum divina fuerit religio mosaica?
Articulus V: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abroganda?
Articulus VI: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abrogata?
Articulus VII: Quid sit Ecclesia, et qui sint in ea?
Articulus VIII: Utrum Ecclesia sit visibilis?
Articulus IX: De notis verae Ecclesiae
Articulus X: Utrum Ecclesia possit decipere seu errare in fide et moribus?
Articulus XI: Utrum Ecclesia sit suprema iudex controversiarum fidei?
Articulus XII: Utrum iudicium Ecclesiae de sensu librorum, seu, ut vocant, de factis dogmaticis, sit infallibile?
Articulus XIII: Utrum Ecclesia sit infallibilis in canonizatione sanctorum?
Dissertatio V: De summo Pontifice
Articulus I: De primatu S. Petri
Articulus II: De primatu Romanorum Pontificum
Articulus III: De vi et ratione primatus Romanorum Pontificum
Articulus IV: De infallibilitate seu inerrantia summi Pontificis in definiendis quaestionibus fidei et morum
Articulus V: De praeminentia summi Pontificis supra concilium generale
Articulus VI: Solvuntur objectiones
Articulus VII: Utrum Pontifici Romano competat summa potestas temporalis?
Articulus VIII: Quid sit Cleri Gallicani de ecclesiastica potestate Declaratio anni 1682, et quid de ea sentiendum?
Articulus IX: Utrum doctrina Declarationis anni 1682, ipsaque Declaratio, Ecclesiae Gallicanae merito fuerit attributa?
Articulus X: De Romani Pontificis principatu civili
Dissertatio VI: De conciliis generalibus
Articulus I: Quid et quotuplex sit concilium?
Articulus II: Utrum necessaria sint concilia generalia?
Articulus III: Cujus sit convocare concilium generale?
Articulus IV: De convocatis ad concilium generale et illius praeside
Articulus V: Utrum concilium generale sit infallibile in definiendis quaestionibus fidei et morum?
Articulus VI: Utrum concilium generale debeat necessario confirmari a summo Pontifice?
Tractatus III: De spe
Dissertatio I: De spe
Articulus I: De spe secundum se et de ejus objecto
Articulus II: In quibus sit spes
Articulus III: De necessitate spei
Articulus IV: Quae sint vitia opposita spei theologicae?
Tractatus IV: De charitate
Dissertatio I: De charitate secundum se
Articulus I: Complectens omnia quae spectant charitatem secundum se
Dissertatio II: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis
Articulus I: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis
Dissertatio III: De charitate erga proximum
Articulus I: Utrum homo debeat ex charitate diligere seipsum, corpus suum et peccatores?
Articulus II: Utrum inimici sint ex charitate diligendi, eisque exhibenda signa et opera charitatis?
Dissertatio IV: De ordine et praecipuo actu charitatis, qui est dilectio
Articulus I: Utrum Deus sit magis ex charitate diligendus, quam proximus?
Articulus II: Utrum homo debeat ex charitate magis se diligere quam proximum?
Articulus III: Quis ordo servandus sit in dilectione proximorum?
Articulus IV: An et quo sensu liceat diligere Deum et illi servire propter retributionem?
Articulus V: De praecipto charitatis
Dissertatio V: De eleemosyna
Articulus I: Utrum dare eleemosynam sit in praecipto, et quando?
Articulus II: Variae quaestiones circa eleemosynam breviter solvuntur
Dissertatio VI: De correptione fraterna
Articulus I: Utrum correptio fraterna sit in praecipto, et quae conditiones requirantur ut obliget?
Articulus II: De ordine correptionis fraternae
Dissertatio VII: De vitiis charitati oppositis
Articulus I: De odio Dei et proximi, de accidia, invidia, discordia, contentione et schismate
Articulus II: De bello
Articulus III: De duello
Tractatus V: De iure et iustitia
Dissertatio I: De iure et dominio
Articulus I: Quid et quotuplex sit ius?
Articulus II: Quid et quotuplex sit dominium? Quid ususfructus et usus?
Articulus III: Utrum usus in rebus unico actu consumptibilibus distinguatur a dominio?
Articulus IV: De possessione
Dissertatio II: De subjecto et objecto dominii
Articulus I: De subjecto et objecto dominii in genere
Articulus II: De dominio uxorum et filiorumfamilias
Articulus III: De dominio clericorum
Dissertatio III: De modis acquirendi dominium
Articulus I: De modis acquirendi dominia rerum quae nullius sunt
Articulus II: De primo modo acquirendi dominium rerum quae sunt alicujus, scilicet de accessione
[By the name of accession is understood the right by which the owner of the principal thing becomes owner of the accessory thing, that is, of all things produced from some thing, or naturally or artificially united to it.
Accession is either natural, or industrial, or mixed.
I. — Natural accession occurs : 1° By birth, namely when from your animal another is born, conceived indeed of a male belonging to another. For the axiom holds : « The offspring follows the womb. » — 2° By fructification, that is, the production of fruits from land without human industry. — 3° By alluvion, when by the force of waters an increment gradually accedes to your field. But if a notable part of someone's land suddenly accedes to another's field by avulsion, the former owner of it does not lose dominion if he exercises his right within the useful time1.
II. — Industrial or artificial accession can occur : 1° By building, when one builds on his own land with another's materials, or on another's land with his own materials. Then in general the building is his whose the land is, due compensation being made to him who built in good faith2. Yet on this matter the laws of each region are to be consulted3
- 2° By specification, when to pre-existing matter a new form or species accedes, v. g., if from wool belonging to another you have made a garment, or from another's wood or gold a vessel. By common law, the new species accrues to the artisan, the price of the material being paid, if it cannot be reduced to its prior form, and in conscience probable good faith is required : otherwise the thing accrues to the owner of the material, v. g., a golden vase4. Under the new laws, in either case the thing accrues to the owner of the material, unless the work of the artisan far exceeds the material in price5.
— 3° By adjunction, when someone's thing is so joined to another's thing that together they make one whole ; in which case the whole composite pertains to him whose thing is considered as something principal, who however must make the owner of the accessory part whole. So a usufructuary who has painted the walls of a house cannot erase the painting with damage to the walls. Conversely, a painter who has expressed an outstanding image on another's canvas can keep the painted canvas, its price being paid ; for, as Justinian says, Instit. book II, tit. 1, n. 34, « it is ridiculous that the painting of Apelles should pass as an accession to the cheapest board. » So by the law of almost all peoples6
— 4° By commixture, when solid things, and by confusion, when liquid things belonging to different persons are joined. By Roman law, if commixture or confusion has been made of several things of different genus, from them a new species arises, which falls under the principle of specification expounded above. But if no new species has been made, and the commixed or confused things can be separated without becoming worse, each must be separated for its own owner. Otherwise, each will have a right in the whole mass, according to each one's portion or price7. According to the new laws, the thing becomes common, and must be sold under the hammer, and the price divided, unless it has been otherwise stipulated among the owners.
But if one part is principal, and much exceeds the others in price or quantity, it is licit for its owner to vindicate the whole to himself, a just price being refunded to the others8.
III. — Mixed accession occurs especially by planting and sowing. It is called « mixed, » because nature and industry concur in this. It is subjected to the same rules9 as building10.