Summa summae S. Thomae, Tomus III
Charles René Billuart (1685–1757)
Tractatus I: De fide
Prooemium
Dissertatio I: De objecto fidei
Articulus I: Quodnam sit objectum fidei?
Articulus II: In quid sit ultima resolutio fidei nostrae?
Articulus III: Utrum fides possit subsistere falso?
Articulus IV: De obscuritate in objecto fidei et evidentia in attestante
Articulus V: Utrum mysteria fidei sint evidenter credibilia?
Dissertatio II: De motivis credibilitatis Religionis christianae adversus incredulos, vulgo deistas
Articulus I: Quid sit prophetia? An sit possibilis?
Articulus II: An prophetiae vim habeant probandi veritatem revelationis?
Articulus III: Vaticinia prophetarum de religione christiana et ejus authore
Articulus IV: Miracula Christi et Apostolorum, item promissiones Christi adimpletae in confirmationem religionis christianae
Articulus V: Modus mirabilis et plane divinus quo christiana Religio fuit fundata et propagata
Dissertatio III: De actu interno et externo fidei
Articulus I: Utrum sit de necessitate salutis credere aliquid supra rationem naturalem, et quid?
Articulus II: Caeterae difficultates circa actum fidei internum expenduntur
Articulus III: De actu fidei externo
Dissertatio IV: De habitu et subjecto fidei
Articulus I: De habitu fidei
Articulus II: De subjecto fidei
Articulus III: Utrum vera religio falsae tolerari possit
Articulus IV: Utrum fides rationem naturalem excludat?
Dissertatio V: De vitiis fidei oppositis
Articulus I: De infidelitate in communi
Articulus II: De haeresi
Articulus III: De apostasia
Articulus IV: De cultuum libertate
Articulus V: De blasphemia
Tractatus II: De regulis fidei
Dissertatio I: De divina revelatione
Articulus I: De natura revelationis divinae
Articulus II: Utrum possibilis sit divina revelatio immediata?
Articulus III: Utrum possibilis sit divina revelatio mediata?
Articulus IV: Utrum veritatum capitibus nostris excedentium, seu mysteriorum, possibilis sit revelatio?
Articulus V: Utrum divina revelatio fuerit necessaria?
Dissertatio II: De Scriptura sacra
Articulus I: Quid sit et an sit Scriptura sacra
Articulus II: De Scriptura sacra divisione, apographis et versionibus
Articulus III: De Scriptura sacra sensibus
Dissertatio III: De traditionibus
Articulus I: Quid, quotuplex sit traditio, et quanta auctoritas illis?
Articulus II: Utrum traditiones divinae sint necessario admittendae?
Articulus III: De sanctorum patribus
Articulus IV: De sacra liturgia
Dissertatio IV: De Ecclesia
Articulus I: Quomodo Ecclesia christiana existere potuerit ante adventum Christi?
Articulus II: Ex quibus constabat religio primaeva?
Articulus III: Quomodo constituta fuit religio mosaica?
Articulus IV: Utrum divina fuerit religio mosaica?
Articulus V: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abroganda?
Articulus VI: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abrogata?
Articulus VII: Quid sit Ecclesia, et qui sint in ea?
Articulus VIII: Utrum Ecclesia sit visibilis?
Articulus IX: De notis verae Ecclesiae
Articulus X: Utrum Ecclesia possit decipere seu errare in fide et moribus?
Articulus XI: Utrum Ecclesia sit suprema iudex controversiarum fidei?
Articulus XII: Utrum iudicium Ecclesiae de sensu librorum, seu, ut vocant, de factis dogmaticis, sit infallibile?
Articulus XIII: Utrum Ecclesia sit infallibilis in canonizatione sanctorum?
Dissertatio V: De summo Pontifice
Articulus I: De primatu S. Petri
Articulus II: De primatu Romanorum Pontificum
Articulus III: De vi et ratione primatus Romanorum Pontificum
Articulus IV: De infallibilitate seu inerrantia summi Pontificis in definiendis quaestionibus fidei et morum
Articulus V: De praeminentia summi Pontificis supra concilium generale
Articulus VI: Solvuntur objectiones
Articulus VII: Utrum Pontifici Romano competat summa potestas temporalis?
Articulus VIII: Quid sit Cleri Gallicani de ecclesiastica potestate Declaratio anni 1682, et quid de ea sentiendum?
Articulus IX: Utrum doctrina Declarationis anni 1682, ipsaque Declaratio, Ecclesiae Gallicanae merito fuerit attributa?
Articulus X: De Romani Pontificis principatu civili
Dissertatio VI: De conciliis generalibus
Articulus I: Quid et quotuplex sit concilium?
Articulus II: Utrum necessaria sint concilia generalia?
Articulus III: Cujus sit convocare concilium generale?
Articulus IV: De convocatis ad concilium generale et illius praeside
Articulus V: Utrum concilium generale sit infallibile in definiendis quaestionibus fidei et morum?
Articulus VI: Utrum concilium generale debeat necessario confirmari a summo Pontifice?
Tractatus III: De spe
Dissertatio I: De spe
Articulus I: De spe secundum se et de ejus objecto
Articulus II: In quibus sit spes
Articulus III: De necessitate spei
Articulus IV: Quae sint vitia opposita spei theologicae?
Tractatus IV: De charitate
Dissertatio I: De charitate secundum se
Articulus I: Complectens omnia quae spectant charitatem secundum se
Dissertatio II: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis
Articulus I: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis
Dissertatio III: De charitate erga proximum
Articulus I: Utrum homo debeat ex charitate diligere seipsum, corpus suum et peccatores?
Articulus II: Utrum inimici sint ex charitate diligendi, eisque exhibenda signa et opera charitatis?
Dissertatio IV: De ordine et praecipuo actu charitatis, qui est dilectio
Articulus I: Utrum Deus sit magis ex charitate diligendus, quam proximus?
Articulus II: Utrum homo debeat ex charitate magis se diligere quam proximum?
Articulus III: Quis ordo servandus sit in dilectione proximorum?
Articulus IV: An et quo sensu liceat diligere Deum et illi servire propter retributionem?
Articulus V: De praecipto charitatis
Dissertatio V: De eleemosyna
Articulus I: Utrum dare eleemosynam sit in praecipto, et quando?
Articulus II: Variae quaestiones circa eleemosynam breviter solvuntur
Dissertatio VI: De correptione fraterna
Articulus I: Utrum correptio fraterna sit in praecipto, et quae conditiones requirantur ut obliget?
Articulus II: De ordine correptionis fraternae
Dissertatio VII: De vitiis charitati oppositis
Articulus I: De odio Dei et proximi, de accidia, invidia, discordia, contentione et schismate
Articulus II: De bello
Articulus III: De duello
Tractatus V: De iure et iustitia
Dissertatio I: De iure et dominio
Articulus I: Quid et quotuplex sit ius?
Articulus II: Quid et quotuplex sit dominium? Quid ususfructus et usus?
Since right taken in the second way, for the faculty of doing something, acquiring, etc., is the foundation of right or of the just, which is the object of justice, many necessary points concerning it occur to be examined, especially concerning dominion, which is its principal species.
Dominion is twofold: one of jurisdiction, which is the power of governing one's subjects; the other of property, which is the faculty of disposing of some thing as one's own for one's own advantage, and it is chiefly of this that we treat here.
Dominion of property again is twofold: one full and perfect, the other not full and imperfect.
Full dominion is the right to the property of a thing and its emoluments. Not full is the right to the property of a thing without the emoluments, and it is called direct dominion, such, e. g., as belongs to the prince with respect to a fief; or the right to the emoluments without the property, and it is called useful dominion, and such belongs to usufructuaries, feudatories, emphyteutae, etc.
Therefore
I say first: Full and perfect dominion of property, as it embraces direct and useful dominion, is rightly defined: "A right in a thing, or the legitimate faculty of disposing of a thing as one's own, for any use not prohibited by law, for one's own advantage." It is gathered from D. Thomas, here q. 66, a. 1, c.
It is said, "for any use not prohibited by law;" because, although dominion by its nature bestows power for any use whatever, this power can nevertheless be impeded by law so that it does not pass into act: as happens with a minor, who before the legitimate age cannot alienate his goods, although he is their true owner; hence, if he were to alienate them, he would not sin against justice.
But the same conditions are required for perfect dominion that are required for right in a thing, namely: the existence of the thing, a legitimate title, and delivery of the thing.
I say secondly: Usufruct is defined: "The right of using and enjoying the things of another, saving their substance." So in the law.
It is said, "of enjoying," that it may be distinguished from simple use.
For he who has simple use can only use the thing, e. g., a horse, a house, a garden, a field, a wood, etc., for his own daily necessity, so that he can neither let, sell, nor gratuitously cede to another either the superfluous fruits or the right he has; whereas he who has usufruct can do all these things, so L. 12, ff. de Usu.
But fruits are reckoned not only in immovables, as hay, crops, shoots, timber trees, bois taillis in an estate (for fruit-bearing trees are not reckoned fruits), but also in movables, as wool, milk, offspring, etc., in a flock. Where note that timber wood, even if cut out of season, is in fruit, just as an olive picked unripe, likewise hay cut unripe. L. 48, ff. de Usufructu. As to harvest and vintage, however, the usufructuary must wait for ripeness.
Note further that, if the usufructuary die before he has gathered the fruits, even if ripe, these are acquired by the owner of the property, and not by the heirs of the usufructuary. So in Instit. de Rerum divisione, § Is vero. The reason is, because as long as they adhere to the estate they are held to be one with it. Hence they belong to the owner of the estate until the usufructuary by gathering them has made them his own.
It is said, "the things of another;" because usufruct is a servitude, which can be constituted only over the things of another. "For no one's own thing serves him, but profits him by right of dominion," as is said in L. 26, ff. de servitute praedior. rustic.
It is said, "saving their substance;" because the usufructuary must reserve the thing intact for the proprietor. Hence usufruct cannot properly be constituted over things that are consumed by a single use, as wine, oil, etc.
I say thirdly: Use is defined by the jurists: "The right of only using the things of another, saving their substance."
It is said the right of only using, and not of enjoying; because, as I have already said, the simple user can only take the fruits of a thing, as vegetables, apples, hay, for his own daily necessity, but he cannot sell or give them away, nor let the thing itself; which the usufructuary can do.
It is said, "saving their substance," because in use, as in usufruct, the thing must be preserved intact for the owner.
From this you have that this definition of use does not belong to things consumable by a single act, as wine, oil, bread, etc.; because by such use the substance of the thing does not remain safe. Hence, if use be taken more generally, as it befits both things consumable by a single act and non-consumable things, it is "the right of using a thing of another."
Concerning this use of things consumable by a single act there was once great controversy, not only among theologians, but also among Pontiffs: whether it should be distinguished from dominion? For whose resolution let there be