Summa summae S. Thomae, Tomus III

Charles René Billuart

Summa summae S. Thomae, Tomus III

Charles René Billuart (1685–1757)


Tractatus I: De fide

Prooemium

Dissertatio I: De objecto fidei

Articulus I: Quodnam sit objectum fidei?

Articulus II: In quid sit ultima resolutio fidei nostrae?

Articulus III: Utrum fides possit subsistere falso?

Articulus IV: De obscuritate in objecto fidei et evidentia in attestante

Articulus V: Utrum mysteria fidei sint evidenter credibilia?

Dissertatio II: De motivis credibilitatis Religionis christianae adversus incredulos, vulgo deistas

Articulus I: Quid sit prophetia? An sit possibilis?

Articulus II: An prophetiae vim habeant probandi veritatem revelationis?

Articulus III: Vaticinia prophetarum de religione christiana et ejus authore

Articulus IV: Miracula Christi et Apostolorum, item promissiones Christi adimpletae in confirmationem religionis christianae

Articulus V: Modus mirabilis et plane divinus quo christiana Religio fuit fundata et propagata

Dissertatio III: De actu interno et externo fidei

Articulus I: Utrum sit de necessitate salutis credere aliquid supra rationem naturalem, et quid?

Articulus II: Caeterae difficultates circa actum fidei internum expenduntur

Articulus III: De actu fidei externo

Dissertatio IV: De habitu et subjecto fidei

Articulus I: De habitu fidei

Articulus II: De subjecto fidei

Articulus III: Utrum vera religio falsae tolerari possit

Articulus IV: Utrum fides rationem naturalem excludat?

Dissertatio V: De vitiis fidei oppositis

Articulus I: De infidelitate in communi

Articulus II: De haeresi

Articulus III: De apostasia

Articulus IV: De cultuum libertate

Articulus V: De blasphemia

Tractatus II: De regulis fidei

Dissertatio I: De divina revelatione

Articulus I: De natura revelationis divinae

Articulus II: Utrum possibilis sit divina revelatio immediata?

Articulus III: Utrum possibilis sit divina revelatio mediata?

Articulus IV: Utrum veritatum capitibus nostris excedentium, seu mysteriorum, possibilis sit revelatio?

Articulus V: Utrum divina revelatio fuerit necessaria?

Dissertatio II: De Scriptura sacra

Articulus I: Quid sit et an sit Scriptura sacra

Articulus II: De Scriptura sacra divisione, apographis et versionibus

Articulus III: De Scriptura sacra sensibus

Dissertatio III: De traditionibus

Articulus I: Quid, quotuplex sit traditio, et quanta auctoritas illis?

Articulus II: Utrum traditiones divinae sint necessario admittendae?

Articulus III: De sanctorum patribus

Articulus IV: De sacra liturgia

Dissertatio IV: De Ecclesia

Articulus I: Quomodo Ecclesia christiana existere potuerit ante adventum Christi?

Articulus II: Ex quibus constabat religio primaeva?

Articulus III: Quomodo constituta fuit religio mosaica?

Articulus IV: Utrum divina fuerit religio mosaica?

Articulus V: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abroganda?

Articulus VI: Utrum lex seu religio mosaica fuerit abrogata?

Articulus VII: Quid sit Ecclesia, et qui sint in ea?

Articulus VIII: Utrum Ecclesia sit visibilis?

Articulus IX: De notis verae Ecclesiae

Articulus X: Utrum Ecclesia possit decipere seu errare in fide et moribus?

Articulus XI: Utrum Ecclesia sit suprema iudex controversiarum fidei?

Articulus XII: Utrum iudicium Ecclesiae de sensu librorum, seu, ut vocant, de factis dogmaticis, sit infallibile?

Articulus XIII: Utrum Ecclesia sit infallibilis in canonizatione sanctorum?

Dissertatio V: De summo Pontifice

Articulus I: De primatu S. Petri

Articulus II: De primatu Romanorum Pontificum

Articulus III: De vi et ratione primatus Romanorum Pontificum

Articulus IV: De infallibilitate seu inerrantia summi Pontificis in definiendis quaestionibus fidei et morum

Articulus V: De praeminentia summi Pontificis supra concilium generale

Articulus VI: Solvuntur objectiones

Articulus VII: Utrum Pontifici Romano competat summa potestas temporalis?

Articulus VIII: Quid sit Cleri Gallicani de ecclesiastica potestate Declaratio anni 1682, et quid de ea sentiendum?

Articulus IX: Utrum doctrina Declarationis anni 1682, ipsaque Declaratio, Ecclesiae Gallicanae merito fuerit attributa?

Articulus X: De Romani Pontificis principatu civili

Dissertatio VI: De conciliis generalibus

Articulus I: Quid et quotuplex sit concilium?

Articulus II: Utrum necessaria sint concilia generalia?

Articulus III: Cujus sit convocare concilium generale?

Articulus IV: De convocatis ad concilium generale et illius praeside

Articulus V: Utrum concilium generale sit infallibile in definiendis quaestionibus fidei et morum?

Articulus VI: Utrum concilium generale debeat necessario confirmari a summo Pontifice?

Tractatus III: De spe

Dissertatio I: De spe

Articulus I: De spe secundum se et de ejus objecto

Articulus II: In quibus sit spes

Articulus III: De necessitate spei

Articulus IV: Quae sint vitia opposita spei theologicae?

Tractatus IV: De charitate

Dissertatio I: De charitate secundum se

Articulus I: Complectens omnia quae spectant charitatem secundum se

Dissertatio II: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis

Articulus I: De subjecto, causa, augmento et amissione charitatis

Dissertatio III: De charitate erga proximum

Articulus I: Utrum homo debeat ex charitate diligere seipsum, corpus suum et peccatores?

Articulus II: Utrum inimici sint ex charitate diligendi, eisque exhibenda signa et opera charitatis?

Dissertatio IV: De ordine et praecipuo actu charitatis, qui est dilectio

Articulus I: Utrum Deus sit magis ex charitate diligendus, quam proximus?

Articulus II: Utrum homo debeat ex charitate magis se diligere quam proximum?

Articulus III: Quis ordo servandus sit in dilectione proximorum?

[Since, in those things in which some principle is found, order is attended to according to comparison with that principle, and since the principle of love is God and the lover himself, it is necessary that, according to the greater nearness to one of these principles, the affection of love be greater.]

I say 1°: The better are to be loved more objectively than those more closely joined to us who are less good: inasmuch as, according to their present state of justice, we ought to will them a greater participation in beatitude than those more closely joined to us but less good, according to their present state; because it belongs to charity that it will the justice of God to be preserved, according to which those who are better participate more in beatitude.

I say 2°: Those more closely joined to us according to the flesh are, speaking per se, to be loved more intensively than better strangers

It is proved. 1° because the intensity of the motion depends on its proper agent, which is naturally apt to influence those nearer more vehemently than those farther away. Therefore.

2° Scripture in several places specially commends to us the love of relatives, besides the special precept of honoring parents, as Isa., LVIII, 7, after enumerating various works of mercy, adds: And despise not thy own flesh, that is, those who are joined to thee carnally. I Tim., V, 8: If anyone have not care of his own, and especially of those of his house, he hath denied the faith, and is worse than an infidel. Where the Apostle calls his own those who are joined in any way whatever, but those of his house those who are joined by blood.

Toward those who are not joined to us we have only the friendship of charity; toward relatives, however, we have other friendships as well, according to the mode of union: the friendship of sons toward parents, and conversely, of brother toward brother, of citizen toward fellow citizen, etc. And although these loves are natural or moral, in well-ordered men they are nevertheless commanded by charity; because the good on which any honest friendship is founded is ordered as to an end to the good on which charity is founded; whence it follows that charity commands the act of every other friendship, as the art that is about the end commands the art that is about those things that are directed to the end.

I said, « speaking per se, » because per accidens it happens that the better are to be loved more than those joined according to the flesh; as if a person to be saved were necessary for the common good; if someone snatched you from death, whether corporal or spiritual, which your parents wished to inflict on you; if he received you when abandoned by your brothers in extreme necessity and cared for you; if among those spiritually joined there be the closest bond, and scarcely any among more remote blood relations, as in the third, fourth, or fifth degree. In these and similar cases, the better are to be loved more than those joined carnally.

What is objected against this conclusion is easily solved, having before one's eyes the distinction between objective and intensive love.

I say 3°: Among variously joined persons, those joined carnally, speaking per se, are to be loved more, in things pertaining to nature, than those otherwise joined.

The conclusion presupposes various modes of union: 1° according to the flesh, as between parents and blood relations; 2° according to political society, as between fellow citizens and comrades in arms, both among themselves and with their magistrates and leaders; 3° according to the reason of service, whether spiritual or temporal.

It is proved of the conclusion; because the intensity of love arises from the union of the beloved with the lover; but the carnal union of origin is prior and more immovable, and it is according to that which pertains to substance, while the others are supervening. Therefore.

I said, « in things pertaining to nature; » because in things pertaining to the other unions, those are to be loved more who are joined according to those unions; understand this, however, outside necessity. Hence in war obedience is given to the general rather than to the father. Comparing, however, love with love, union with union, carnal union is to be preferred to any whatsoever, so that, if the things pertaining to carnal union and the things proper to those other unions cannot both be rendered, these latter are to be omitted, and the unions abandoned, if need be. Thus a soldier ought to leave military service so as to succor the necessity of his parents, a Religious to leave the monastery for the same end. Whence, speaking simply, those joined carnally are to be loved more than those otherwise joined.

You will gather: 1° that in grave or extreme necessity, speaking per se, succor is to be given to parents, children, wife, and probably also brothers and sisters, rather than to any benefactor however distinguished. I said, « speaking per se; » which is true under the same exceptions appended to the second conclusion. 2° Also in equal spiritual necessity, it is more probable that carnal parents and children are to be preferred to spiritual parents and children. 3° A father is to be loved more objectively than a son; for he is loved under the reason of principle, which has the reason of a more eminent good, and more like to God: but a son is to be loved more intensively than a father; for a son is more something of the father, than the father is something of the son. Speaking absolutely, however, the father in necessity is to be preferred to the son, because the father is loved as cause, the son as effect; and greater is the obligation of effect toward cause, than of cause toward effect. 4° A father, speaking per se, is to be loved more than a mother, because he is a nobler principle than the mother. 5° A father, for the reason adduced above, is to be loved more objectively and appreciatively than a wife, but a wife more intensively than father and children; for she is more closely joined than father and children.

[Moreover theologians observe that to change the order in the last three conclusions is not a grave sin, because there is no notable excess of one above another.]

Articulus IV: An et quo sensu liceat diligere Deum et illi servire propter retributionem?

Articulus V: De praecipto charitatis

Dissertatio V: De eleemosyna

Articulus I: Utrum dare eleemosynam sit in praecipto, et quando?

Articulus II: Variae quaestiones circa eleemosynam breviter solvuntur

Dissertatio VI: De correptione fraterna

Articulus I: Utrum correptio fraterna sit in praecipto, et quae conditiones requirantur ut obliget?

Articulus II: De ordine correptionis fraternae

Dissertatio VII: De vitiis charitati oppositis

Articulus I: De odio Dei et proximi, de accidia, invidia, discordia, contentione et schismate

Articulus II: De bello

Articulus III: De duello

Tractatus V: De iure et iustitia

Dissertatio I: De iure et dominio

Articulus I: Quid et quotuplex sit ius?

Articulus II: Quid et quotuplex sit dominium? Quid ususfructus et usus?

Articulus III: Utrum usus in rebus unico actu consumptibilibus distinguatur a dominio?

Articulus IV: De possessione

Dissertatio II: De subjecto et objecto dominii

Articulus I: De subjecto et objecto dominii in genere

Articulus II: De dominio uxorum et filiorumfamilias

Articulus III: De dominio clericorum

Dissertatio III: De modis acquirendi dominium

Articulus I: De modis acquirendi dominia rerum quae nullius sunt

Articulus II: De primo modo acquirendi dominium rerum quae sunt alicujus, scilicet de accessione

Articulus III: De altero modo acquirendi dominia rerum quae sunt alienus, nimirum de praescriptione

Dissertatio IV: De iustitia

Articulus I: De definitione, objecto et subjecto iustitiae

Articulus II: De divisione iustitiae

Dissertatio V: De actu iustitiae ut sic, nempe de iudicio

Articulus I: Utrum iudicium sit licitum?

Articulus II: De suspicione et iudicio temerario

Articulus III: Utrum dubia de male proximi sint in meliorem partem interpretanda?

Dissertatio VI: De actu iustitiae commutativae, nempe de restitutione

Articulus I: De qualitate et necessitate restitutionis

Articulus II: Ex quotuplex titulo obligetur restitutio, sit affirmativa vel negativa?

Articulus III: Utrum incurratur obligatio restitutionis ratione damni illati absque culpa theologica?

Articulus IV: Utrum culpa theologica vehemens inducat obligationem restituendi, et qualem?

Articulus V: Utrum et quanto culpa iuridica inducat obligationem restituendi ratione contractus et quasi-contractus, seu officii?

Articulus VI: Quomodo sit restituendum a possessore bonae fidei

Articulus VII: Utrum qui bona fide emit rem furtivam, ubi novit esse furtivam, teneatur eam reddere vero domino?

Articulus VIII: De restitutione facienda a possessore mala fidei

Articulus IX: Utrum illi qui impediunt aliquem a consecutione alicujus boni, teneantur ad restitutionem?

Articulus X: De restitutione facienda ab his qui injuriae damnificationi cooperantur

Articulus XI: Quando sit facienda restitutio?

Articulus XII: Quomodo sit facienda restitutio?

Articulus XIII: Quo loco, cujus expensis et periculo restituenda sit?

Articulus XIV: Cui ex pluribus creditoribus prius sit restituendum?

Articulus XV: Quomodo sit restituenda?

Articulus XVI: De causis quae obligationem restitutionis suspendunt

Articulus XVII: De causis quae tollunt obligationem restitutionis

Dissertatio VII: De vitio opposito iustitiae distributivae, quod est acceptio personarum

Articulus I: Quid sit acceptio personarum?

Articulus II: De acceptione personarum in distributione spiritualium

Articulus III: De tributis

↑ Top of work