Summa summae S. Thomae, Tomus II
Charles René Billuart (1685–1757)
Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae. Tomus II.
First published 1884
Charles-René Billuart, O.P.'s Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae, Tomus II, treats human acts, passions and virtues, sin, law, and grace in the Thomistic manual tradition. Schola presents the complete Latin Tome II from the Paris Vives edition of 1884.
Tractatus I: De actibus humanis
Dissertatio I: De voluntario et involuntario
Articulus I: Quid et quotuplex sit voluntarium?
Articulus II: Utrum omissio et effectus ex ea secutus sint voluntaria sine praecepto ponendi actum qui omittitur?
Articulus III: Utrum violentia causet involuntarium?
Articulus IV: Utrum metus causet involuntarium?
Articulus V: Utrum concupiscentia causet involuntarium?
Articulus VI: Utrum ignorantia causet involuntarium?
Dissertatio II: De voluntario libero, sive de libertate creata
Articulus I: Praenotanda
Articulus II: Utrum in homine lapso sit libertas arbitrii seu indifferentiae?
Articulus III: Utrum ad merendum vel demerendum, in hoc statu naturae lapsae, requiratur libertas a necessitate, seu libertas indifferentiae?
Dissertatio III: De actibus humanis speciatim sumptis
Articulus I: Utrum voluntas possit velle malum sub ratione mali?
Articulus II: De motivo voluntatis quoad specificationem
Articulus III: De motivo voluntatis quoad exercitium
Articulus IV: De modo quo movetur voluntas : an libere, an necessario?
Articulus V: De actibus elicitis a voluntate
Articulus VI: De actibus imperatis.** D. Thomas, q. 17
Dissertatio IV: De actibus humanis in esse moris
Articulus I: In quo consistat moralitas in communi actuum humanorum ?
Articulus II: De principiis moralitatis
Articulus III: De concursu multiplicis moralitatis simul in eodem actu
Articulus IV: Utrum dentur actus indifferentes?
Articulus V: Utrum et quomodo voluntas humana, ut sit bona, debeat conformari voluntati divinae?
Articulus VI: Utrum actus exterior addat bonitatem vel malitiam actui interiori?
Articulus VII: Utrum eventus sequens addat ad bonitatem vel malitiam actus exterioris?
Dissertatio V: De conscientia
Articulus I: Quid et quotuplex sit conscientia?
Articulus II: An et quomodo teneamur conformari conscientiae erranti?
Articulus III: Cujus speciei et gravitatis sit peccatum agere contra conscientiam?
Articulus IV: Quomodo se gerere debeat confessarius cum poenitente quem deprehendit laborare conscientia erronea?
Articulus V: De conscientia scrupulosa, per varias quaestiunculas
Articulus VI: Utrum liceat agere cum conscientia dubia, probabili, aut probabiliori?
Dissertatio VI: De opinionum probabilitate et delectu
Articulus I: Utrum sit licitum sequi opinionem minus probabilem et minus tutam, in concursu probabilioris et tutioris?
Articulus II: Utrum in conflictu duarum opinionum aeque probabilium, de honestate objectiva actus, liceat sequi minus tutam faventem libertati, relicta tutiori favente legi ?
Articulus III: Utrum liceat sequi opinionem probabiliorem minus tutam in concursu minus probabilis tutioris, ubi agitur de sola honestate objectiva actus?
Articulus IV: Varia quaestiunculae circa praesentem materiam breviter resolvuntur
Dissertatio VII: De probabilismo moderato
Articulus I: De natura probabilitatis
Articulus II: Quaenam systemata prodierint circa probabilitatem in practicis?
Articulus III: An liceat sequi opinionem vere et solide probabilem faventem libertati, relicta tutiore aeque probabili, vel etiam probabiliori, ubi de sola liceitate actionis agitur?
Articulus IV: De usu probabilitatis et de regulis specialibus quibus conscientia in dubiis practice formatur
Articulus V: Utrum liceat sequi opinionem probabilem, aut etiam probabiliorem, relicta tutiore, cum adest obligatio certa finem determinatum obtinendi?
Articulus VI: De probabilismo compensativo
Tractatus II: De passionibus et virtutibus
Dissertatio I: De passionibus
Articulus I: De passionibus in particulari
Dissertatio II: De virtutibus
Articulus I: Quid sit virtus, et quotuplicis generis?
Articulus II: De subjecto virtutum
Articulus III: De causa virtutum
Articulus IV: De proprietatibus virtutum
Tractatus III: De peccatis
Dissertatio I: De natura peccati
Articulus I: Quid sit peccatum?
Articulus II: Utrum formale constitutivum peccati commissionis consistat in positivo, an in privativo?
Articulus III: De peccato omissionis
Dissertatio II: De distinctione specifica et numerica peccatorum
Articulus I: Varia peccati divisiones
Articulus II: Unde petatur distinctio specifica peccatorum?
Articulus III: Utrum peccata commissionis et omissionis specie distinguantur?
Articulus IV: Unde petatur distinctio numerica peccatorum?
Dissertatio III: De comparatione peccatorum ad invicem
Articulus I: Utrum omnia peccata sint inter se connexa et paria ?
Articulus II: Unde sumatur inaequalitas peccatorum ?
Dissertatio IV: De subjecto peccati
Articulus I: Quodnam sit peccati subjectum ?
Articulus II: Utrum peccatum saltem veniale possit esse in et a solo appetitu sensitivo, absque omni actuali influxu voluntatis; omnesque motus sensualitatis sint peccata?
Dissertatio V: De causis peccatorum
Articulus I: An et quae ignorantia sit causa peccati, eaque ipsa sit peccatum?
Articulus II: Utrum possit dari ignorantia invincibilis juris divini positivi?
Articulus III: Utrum dari possit ignorantia invincibilis juris naturae?
Articulus IV: Utrum ignorantia invincibilis juris naturae excuset a peccato?
Articulus V: De inadvertentia ad peccatum
Articulus VI: Utrum ignorantia excuset a poenis per leges positivas statutis?
Articulus VII: Utrum Deus sit causa peccati?
Dissertatio VI: De peccato originali
Articulus I: Utrum sit peccatum originale ab Adamo ad posteros transmissum?
Articulus II: Variae quaestiones circa traductionem peccati originalis breviter resolvuntur
Articulus III: Utrum beatissima Virgo Maria peccatum originale in sua Conceptione contraxerit ?
Articulus IV: Utrum S. Thomas negaverit beatam Virginem Deiparam fuisse a peccato originali immunem?
Articulus V: In quo sita sit essentia peccati originalis ?
Dissertatio VII: De effectibus peccati
Articulus I: Utrum ex peccato actuali remaneat in anima macula seu peccatum habituale, et quid sit ?
Articulus II: De reatu poenae
Articulus III: Qualis poenae reatum inducit peccatum?
Articulus IV: DE POENA DEBITA PECCATO ORIGINALI
Dissertatio VIII: De peccato mortali et veniali
Articulus I: Utrum detur peccatum veniale ex natura sua distinctum a mortali ?
Articulus II: In quo et quomodo peccatum mortale et veniale inter se differunt ?
Articulus III: Utrum veniale disponat ad mortale, possitque fieri mortale, et e contra mortale fieri veniale ?
Articulus IV: Quis sit finis ultimus tam peccantis mortaliter quam venialiter?
Articulus V: Utrum peccatum mortale in ratione offensae sit gravitatis simpliciter infinitae?
Articulus VI: Utrum homo in primo instanti morali usus rationis teneatur se convertere ad Deum, possitque esse peccatum veniale cum solo originali?
Tractatus IV: De legibus
Dissertatio I: De lege in communi
Articulus I: Quid sit lex?
Articulus II: Utrum promulgatio sit essentia legis?
Articulus III: Quinam possunt ferre leges?
Dissertatio II: De lege aeterna et naturali
Articulus I: De lege aeterna
Articulus II: De lege naturali
Articulus III: Utrum lex naturalis pati possit dispensationem ?
Dissertatio III: De lege humana
Articulus I: De quidditate, necessitate, qualitatibus et divisionibus legis humanae
Articulus II: Qualis legis humanae promulgatio requiratur ut obliget?
Articulus III: Utrum lex pendeat ab acceptatione populi?
Dissertatio IV: De potestate legis humanae
Articulus I: Utrum lex humana possit praecipere aut prohibere actus internos?
Articulus II: Quomodo debeat poni opus praeceptum, ut legi satisfat?
Articulus III: Utrum leges humanae obligent in conscientia?
Articulus IV: De lege poenali
Articulus V: Quandonam leges humanae obligant sub peccato mortali?
Articulus VI: Quaedam aliae quaestiunculae circa obligationem legum humanarum breviter resolvuntur
Articulus VII: Quinam subjiciantur legibus humanis?
Dissertatio V: De mutatione legum
Articulus I: De mutatione legum per abrogationem et cessationem finis
Articulus II: De consuetudine
Articulus III: De dispensatione
Articulus IV: De interpretatione legum
Articulus V: (APPENDIX) — De privilegiis
Tractatus V: De gratia
Dissertatio I: Praeambula de variis erroribus circa gratiam
Dissertatio II: Praeambula de variis naturae humanae statibus
Articulus I: Explicantur quinque status naturae humanae
§ I: Status naturae purae
§ II: Status naturae integrae
§ III: Status justitiae originalis, naturae lapsae, et naturae reparatae
Articulus II: Utrum status naturae purae fuerit possibilis ?
Articulus III: Utrum homo in statu naturae lapsae nondum reparatae minores vires habeat ad bonum morale, quam habuisset in statu naturae purae?
Articulus IV: Utrum tam Adamo quam angelis fuerit necessaria gratia per se efficax ad perseverandum?
Dissertatio III: De necessitate gratiae
Articulus I: Quid intelligatur nomine gratiae?
Articulus II: Utrum homo sine gratia possit aliquod verum cognoscere?
Articulus III: Utrum homo lapsus possit facere vel velle aliquod bonum absque gratia?
Articulus IV: De necessitate gratiae ad amorem Dei naturalem super omnia tam affectivum quam effectivum, et ad vitanda peccata
Articulus V: Utrum homo possit se praeparare ad gratiam sine gratia?
Articulus VI: Utrum homini justificato necessaria sit gratia actualis ad singulos pietatis actus?
Articulus VII: Utrum homo in gratia constitutus indigeat speciali auxilio gratiae ad finaliter perseverandum?
Dissertatio IV: De essentia et divisione gratiae
Articulus I: De essentia gratiae
Articulus II: Variae divisiones gratiae
Articulus III: De gratia gratis data speciatim
Articulus IV: Utrum detur in hoc statu naturae lapsae gratia sufficiens?
Articulus V: Quo sensu admittenda sit gratia sufficiens ?
Articulus VI: Quid et quotuplex sit auxilium gratiae sufficientis ?
Articulus VII: DE GRATIA EFFICACI
Articulus VIII: Expenduntur varii modi explicandi efficaciam et causalitatem gratiae per se efficacis
Articulus IX: De causa gratiae
Dissertatio V: De justificatione peccatoris
Articulus I: Utrum in justificatione impii peccata vere deleantur et auferantur, et non solum tegantur ?
Articulus II: Utrum ad remissionem peccati, qua est justificatio impii, requiratur gratiae infusio ?
Articulus III: De actibus ad justificationem peccatoris adulti requisitis
Articulus IV
Articulus V: Quaedam questiunculae ad complementum questionis D. Thomae breviter resolvuntur
Dissertatio VI: De merito justi
Articulus I: Quid et quotuplex sit meritum ? quas conditiones requirat ?
Articulus II: Utrum homo possit aliquid mereri a Deo ?
I say : Justified man can truly and properly merit something from God, even eternal life itself.
This is of faith, decided in various councils: Arausican II, can. 18 ; Lateranense IV, under Innocent III, cap. Firmiter ; and lastly in Trid., session VI, cap. 16 and can. 32, against the Lutherans and Calvinists, who, since they contend that all works are evil, acknowledge in him no work that is meritorious at least of eternal life.
It is proved 1°. By merit we understand nothing else than a good work compared to a reward. Now Scripture everywhere proposes to us eternal life as to be rendered to the good works of the just. Therefore. — Proof of the minor. Matth., V, 12, it is said : Rejoice and exult, because your reward is great in heaven. Ibid., cap. XIX, 27-29, to Peter asking what reward there will be for one who leaves earthly things for Christ, Christ answers : He shall receive a hundredfold, and shall possess life everlasting. And cap. XX, he explains it by the example of the father of a family who renders to his laborers a day's denarius as the reward of slight labor. Hebr., XIII, 16 : Do not forget beneficence and fellowship ; for by such hosts God is merited. II Tim., IV, 8 : There is laid up for me a crown of justice, which the Lord, the just judge, will render to me. Hebr., VI, 10 : For God is not unjust, that he should forget your work. And similarly elsewhere. Therefore, according to Scripture, there is promised to the good works of the just, not some kind of reward whatever, as the sectaries say, but eternal life itself ; not from mere liberality and mercy, as others say, but from justice, and therefore with merit properly so called.
Christ : You shall receive a hundredfold, and shall possess life everlasting. And chapter XX explains this by the example of the householder who gives the laborers a daily denarius as the reward of slight toil. Hebr., XIII, 16 : Do not forget beneficence and communication ; for by such sacrifices God is merited. II Tim., IV, 8 : As to the rest, there is laid up for me a crown of justice, which the Lord, the just judge, will render to me in that day. Hebr., VI, 10 : For God is not unjust, that he should forget your work. And so elsewhere passim. Therefore, according to Scripture, there is promised to the good works of the just, not a reward of whatever kind, as the sectaries say, but life eternal itself ; not from mere liberality and mercy, as others say, but from justice, and therefore as merit properly so called.
It is proved 2°. God confers on man through grace the virtue of acting well, and promises to his works done through grace a certain reward, indeed glory itself, as has been said ; all the other conditions required for merit can concur, for none is repugnant. Therefore man can merit even glory itself.