Summa summae S. Thomae, Tomus II
Charles René Billuart (1685–1757)
Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae. Tomus II.
First published 1884
Charles-René Billuart, O.P.'s Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae, Tomus II, treats human acts, passions and virtues, sin, law, and grace in the Thomistic manual tradition. Schola presents the complete Latin Tome II from the Paris Vives edition of 1884.
Tractatus I: De actibus humanis
Dissertatio I: De voluntario et involuntario
Articulus I: Quid et quotuplex sit voluntarium?
Articulus II: Utrum omissio et effectus ex ea secutus sint voluntaria sine praecepto ponendi actum qui omittitur?
Articulus III: Utrum violentia causet involuntarium?
Articulus IV: Utrum metus causet involuntarium?
Articulus V: Utrum concupiscentia causet involuntarium?
Articulus VI: Utrum ignorantia causet involuntarium?
Dissertatio II: De voluntario libero, sive de libertate creata
Articulus I: Praenotanda
Articulus II: Utrum in homine lapso sit libertas arbitrii seu indifferentiae?
Articulus III: Utrum ad merendum vel demerendum, in hoc statu naturae lapsae, requiratur libertas a necessitate, seu libertas indifferentiae?
Dissertatio III: De actibus humanis speciatim sumptis
Articulus I: Utrum voluntas possit velle malum sub ratione mali?
Articulus II: De motivo voluntatis quoad specificationem
Articulus III: De motivo voluntatis quoad exercitium
Articulus IV: De modo quo movetur voluntas : an libere, an necessario?
Articulus V: De actibus elicitis a voluntate
Articulus VI: De actibus imperatis.** D. Thomas, q. 17
Dissertatio IV: De actibus humanis in esse moris
Articulus I: In quo consistat moralitas in communi actuum humanorum ?
Articulus II: De principiis moralitatis
Articulus III: De concursu multiplicis moralitatis simul in eodem actu
Articulus IV: Utrum dentur actus indifferentes?
Articulus V: Utrum et quomodo voluntas humana, ut sit bona, debeat conformari voluntati divinae?
Articulus VI: Utrum actus exterior addat bonitatem vel malitiam actui interiori?
Articulus VII: Utrum eventus sequens addat ad bonitatem vel malitiam actus exterioris?
Dissertatio V: De conscientia
Articulus I: Quid et quotuplex sit conscientia?
Articulus II: An et quomodo teneamur conformari conscientiae erranti?
Articulus III: Cujus speciei et gravitatis sit peccatum agere contra conscientiam?
Articulus IV: Quomodo se gerere debeat confessarius cum poenitente quem deprehendit laborare conscientia erronea?
Articulus V: De conscientia scrupulosa, per varias quaestiunculas
Articulus VI: Utrum liceat agere cum conscientia dubia, probabili, aut probabiliori?
Dissertatio VI: De opinionum probabilitate et delectu
Articulus I: Utrum sit licitum sequi opinionem minus probabilem et minus tutam, in concursu probabilioris et tutioris?
Articulus II: Utrum in conflictu duarum opinionum aeque probabilium, de honestate objectiva actus, liceat sequi minus tutam faventem libertati, relicta tutiori favente legi ?
Articulus III: Utrum liceat sequi opinionem probabiliorem minus tutam in concursu minus probabilis tutioris, ubi agitur de sola honestate objectiva actus?
Articulus IV: Varia quaestiunculae circa praesentem materiam breviter resolvuntur
Dissertatio VII: De probabilismo moderato
Articulus I: De natura probabilitatis
Articulus II: Quaenam systemata prodierint circa probabilitatem in practicis?
Articulus III: An liceat sequi opinionem vere et solide probabilem faventem libertati, relicta tutiore aeque probabili, vel etiam probabiliori, ubi de sola liceitate actionis agitur?
Articulus IV: De usu probabilitatis et de regulis specialibus quibus conscientia in dubiis practice formatur
Articulus V: Utrum liceat sequi opinionem probabilem, aut etiam probabiliorem, relicta tutiore, cum adest obligatio certa finem determinatum obtinendi?
Articulus VI: De probabilismo compensativo
Tractatus II: De passionibus et virtutibus
Dissertatio I: De passionibus
Articulus I: De passionibus in particulari
Dissertatio II: De virtutibus
Articulus I: Quid sit virtus, et quotuplicis generis?
Articulus II: De subjecto virtutum
Articulus III: De causa virtutum
Articulus IV: De proprietatibus virtutum
Tractatus III: De peccatis
Dissertatio I: De natura peccati
Articulus I: Quid sit peccatum?
Articulus II: Utrum formale constitutivum peccati commissionis consistat in positivo, an in privativo?
Articulus III: De peccato omissionis
Dissertatio II: De distinctione specifica et numerica peccatorum
Articulus I: Varia peccati divisiones
Sin taken most generally is divided into original sin, which is derived from Adam to posterity through seminal propagation, and personal sin, which is committed by one's own will. Personal sin is subdivided into actual and habitual. Actual sin is an act or omission disconformable to the rules of morals; habitual sin is the stain left in the soul from actual sin. Of original and habitual sin specially below. Now of actual sin.
Actual sin is divided: 1° into mortal and venial 1. Mortal is said of that which inflicts death upon the soul, depriving it of sanctifying grace, which is the life of the soul in the supernatural order, and turning it simply away from the last end; whence it is, by its very nature, irreparable, and it induces the guilt of eternal punishment. Venial is said of that which, since it does not deprive one of grace and charity, but only diminishes their fervor, nor turns one simply away from the last end, but only retards its attainment, leaves the principle of life and grace; whence it is not irreparable by its nature, nor does it induce the guilt of eternal punishment, but of temporal punishment only. Of both also we shall treat specially below.
2º Actual sin is divided into sin of commission and omission 2, of which we have already spoken. Sin of commission is an act disconformable to the rules of morals; it fights against a negative precept. Sin of omission is the privation of an act owed; it fights against an affirmative precept.
3º Actual sin is divided into sin of heart, of mouth, and of deed 3. Yet this division is not always into diverse sins, but sometimes into diverse degrees of the same sin.
4° It is divided into sin of weakness, which arises from vehement passion; sin of ignorance, which arises from vincible ignorance; and sin of malice, which is committed with full liberty and as it were deliberately, without passion or ignorance.
5° Actual sin is one thing simply such, another against the Holy Spirit, which is sin from malice, whereby the special gifts of grace are repelled or assailed, which are effects of divine love, which is attributed to the Holy Spirit. Six are counted, namely: despair, presumption, impenitence, obstinacy, impugning of the truth known, and envy of fraternal grace.
6° Others are capital sins, others arise from them. The capital sins are counted seven, from St. Greg., book XXXI Moral., chapter 31, namely vainglory (some place pride), envy, avarice, anger, lust, gluttony, and sloth.
7° Finally sin is one thing material, another formal, and this in a twofold sense: 1º Material sin is the evil act itself in itself and considered entitatively; formal, the very malice or deformity of that act or omission. 2º Formal sin is said to be the free transgression of the law imputable to the will; material, a transgression of the law not free, and therefore not imputable to the will, such as are transgressions of the law from invincible ignorance.