Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae

Charles René Billuart

Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae

Charles René Billuart (1685–1757)

First published 1754

Charles René Billuart, O.P.'s Summa summae S. Thomae sive compendium theologiae (Liège, 1754) is his six-volume abridgment of the larger Summa S. Thomae hodiernis academiarum moribus accommodata (1746–1751). It condenses Aquinas's order and teaching into a reference manual while retaining the Dominican's characteristic distinctions, scholastic proofs, and historical material. The compendium belongs to the eighteenth-century consolidation of post-Tridentine Thomist education and helped carry Billuart's influential reading of Aquinas into later schools. Schola presents the Latin text with an English translation from its public-domain source.


Proemium I: De natura et dotibus theologiae

Tractatus I: De Deo et Ejus Attributis

Dissertatio I: De Dei existentia

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum sit Deus, et quibus rationibus demonstretur?

Articulus III: De Atheismo

Articulus IV: Utrum possit dari ignorantia invincibilis de existentia Dei?

Articulus V: An existant athei theoretici?

Dissertatio II: De natura seu quidditate Dei et Ejus attributis in communi

Articulus I: Quodnam sit constitutivum divinae naturae?

Articulus II: De attributis divinis in communi

Dissertatio III: De attributis in particulari quae pertinent ad divinum esse

Articulus I: De simplicitate Dei

Articulus II: De perfectione Dei

Articulus III: De bonitate Dei

Tractatus I: De infinitate Dei

Tractatus II: De immensitate Dei

Articulus IV: De immutabilitate Dei

Articulus V: De aeternitate Dei

Articulus VI: An Deus sit unus?

Dissertatio IV: De visione Dei a nobis

Articulus I: Utrum Deus, ut est in se, possit videri oculo corporeo?

Articulus II: Utrum intellectus creatus supernaturaliter adiutus possit videre Deum ut in se est?

Articulus III: Utrum aliquis in hac vita viderit, possitve videre Deum ut est in se?

Articulus IV: Utrum essentia divina videatur aut videri possit per aliquam similitudinem seu speciem?

Dissertatio V: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia proprie dicta, eaque sit attributum?

Articulus II: De obiecto et divisione scientiae Dei

Articulus III: An et quae scientia in Deo sit causa rerum?

Articulus IV: In quo medio Deus cognoscat alia a se?

Dissertatio VI: De praescientia futurorum

Articulus I: Quid et quotuplex sit futurum?

Articulus II: Utrum Deus certo et infallibiliter cognoscat omnia futura absoluta, contingentia et libera?

Articulus III: Quomodo futura sint praesentia in aeternitate?

Articulus IV: In quo medio Deus cognoscat futura absoluta, contingentia et libera?

Articulus V: De scientia futurorum conditionatorum

Articulus VI: De scientia media

Dissertatio VII: De voluntate Dei

Articulus I: De voluntate Dei secundum se, et eius obiecto

Articulus II: De libertate Dei

Articulus III: Quotuplex sit voluntas in Deo, et an semper impleatur?

Articulus IV: De voluntate Dei circa salutem omnium

Articulus V: Utrum Christus sit mortuus pro omnibus omnino hominibus?

Articulus VI: Utrum Deus omnibus provideat auxilia sufficientia ad salutem?

Dissertatio VIII: De praedefinitionibus seu decretis divinis circa actus nostros liberos

Articulus I: Unde repetenda sit infallibilis efficacia divinorum decretorum circa actus nostros liberos?

Articulus II: Solvuntur obiectiones

Dissertatio IX: De providentia, praedestinatione et reprobatione

Articulus I: De providentia

Articulus II: De praedestinatione

Articulus III: Utrum praedestinatio sit ex praevisis meritis, an mere gratuita

Articulus IV: Solvuntur obiectiones contra utramque conclusionem

Articulus V: De reprobatione

Whether reprobation exists, and what it is?

I say 1°: There is in God a reprobation of certain persons. For it pertains to the providence of the universal provider that, among the defectible things subject to it, it should permit some to fail, for the good of the whole universe. But by divine providence intellectual creatures, defectible by their own nature, are ordained to glory. Therefore it pertains to this providence to permit some to fail from that end, and this is called to reprobate. Likewise, God executes nothing in time that He has not decreed from eternity. But in time He reprobates some, as is clear from that text, Matth., XXV, 41: Depart from me, you cursed. Therefore.

I say 2°: Reprobation does not consist in the mere negation of predestination, but in a positive act by which God wills to permit some, by their own fault, to fail from glory, and on account of the fault to inflict the punishment of damnation.

The reason is that reprobation is an objective part of providence; but providence implies a positive act both of the intellect and of the will. And otherwise possible angels and men could be called reprobate, because they are not predestined.

Hence you will infer 1° that reprobation, no differently than providence, of which it is an objective part, consists in an act of the intellect presupposing an act of the will.

You will infer 2° that reprobation is rightly defined by the Author as the providence concerning those who fail from the end, with the will of permitting the fault, and on account of the fault of inflicting the punishment of damnation; or, what is the same thing, the decree by which God wills to permit that some, by their own fault, fall from glory, and for the fault to inflict the punishment of damnation.

You will infer 3° that, although reprobation is one, it can nevertheless be divided into negative and positive, as into two inadequate functions. For when it is defined as the will of permitting that some, by their own fault, fail from glory, and on account of the fault of inflicting the punishment of damnation: insofar as it implies the will of permitting that some, by their own fault, fail from the end, it is called negative; not that it is not a positive act, as has been said, but because it effects nothing, but only permits, and to permit is, as it were, to be disposed negatively; but insofar as it implies the ordination of the fault to eternal punishment, it is called positive, because now it decrees something to be done, namely, the punishment to be inflicted. Whence negative reprobation includes only the term from which, namely, the glory from which the reprobate are permitted to fail; but positive reprobation includes, in addition, the term to which, namely, the pain of loss and of sense which God decrees for them.

Articulus VI: De motivo reprobationis

Tractatus II: Tractatus de SS. Trinitatis Mysterio

Dissertatio I: De Veritate Mysterii SS. Trinitatis

Articulus I

Caput I: § I: Asseritur veritatis mysterii SS. Trinitatis

Caput II: § II Objectiones a ratione contra integrum mysterium

Articulus II: Utrum sanctissimae Trinitatis mysterium possit lumine naturali cognosci?

Dissertatio II: De processionibus divinarum personarum

Articulus I: Utrum in divinis sint processiones?

Articulus II: Unde processio Verbi habeat quod sit generatio, et non processio Spiritus Sancti?

Dissertatio III: De relationibus divinis

Articulus I: An sint et quot sint in Deo relationes reales?

Articulus II: Utrum relationes divinae habeant existentias relativas realiter inter se et virtualiter ab existentia essentiae distinctas?

Articulus III: Utrum relationes divinae, praeter perfectionem absolutam essentiae, afferant aliam relativam?

Dissertatio IV: De Personis Divinis

Articulus I: Utrum personae divinae constituantur relationibus?

Articulus II: Utrum in Deo secundum se considerato et personis praeintellecto sit aliqua subsistentia absoluta, et praeter illam sint insuper tres subsistentiae relativae

Articulus III: Utrum Spiritus sanctus procedat a Filio?

Articulus IV: De missione divinarum personarum

Tractatus III: Tractatus de Deo Creatore

Dissertatio I: De processione creaturarum a Deo

Articulus I: Utrum omne ens sit effective a Deo?

Articulus II: Utrum Deus sit causa exemplaris et finalis omnium rerum?

Articulus III: De modo emanationis rerum a Deo, qui dicitur creatio

Articulus IV: Utrum solius Dei sit creare

Articulus V: Utrum plures mundi sint possibiles, et mundus existens sit perfectus?

Articulus VI: Utrum creaturae indigeant ut a Deo conserventur?

Dissertatio II: De angelis

Articulus I: De existentia et quidditate angelorum

Articulus II: De loco et motu locali angelorum

Articulus III: De pertinentibus ad intellectum et voluntatem angelorum

Articulus IV: De gratia et gloria angelorum

Articulus V: De culpa angelorum

Articulus VI: De poena daemonum

Articulus VII: De locutione et illuminatione angelorum

Articulus VIII: De custodia bonorum angelorum et impugnatione malorum

Dissertatio III: De opere sex dierum

Articulus I: Utrum sex dies creationis sint reales?

Articulus II: Utrum cosmogonia Mosaica everti possit?

Dissertatio IV: De homine

Articulus I: Utrum primi parentes nostri immediate a Deo conditi fuerint?

Articulus II: An et qua ratione homo sit factus ad imaginem Dei?

Articulus III: Quomodo anima humana corpori uniatur?

Articulus IV: Utrum anima rationalis creetur, vel traducatur a parentibus?

Articulus V: Utrum anima rationalis creetur cum corpus humanum primo constituitur, id est in ipsa conceptione?

Articulus VI: Utrum primus homo creatus fuerit in statu gratiae sanctificantis?

Articulus VII: Quarum rerum cognitionem habuerit homo?

Articulus VIII: Utrum Adam innocens inordinatis concupiscentiae motibus fuerit obnoxius?

Articulus IX: Utrum corpus Adae vere fuerit de limo terrae?

Articulus X: Utrum homo in statu innocentiae fuerit immortalis?

Articulus XI: Utrum in statu innocentiae fuisset generatio ad multiplicationem hominum?

Articulus XII: Utrum in statu innocentiae homines nati fuissent iusti?

Articulus XIII: Utrum in statu innocentiae homines nati fuissent perfecti in scientia?

Articulus XIV: Quodnam fuerit primum peccatum protoparentum nostrorum?

Articulus XV: Quaenam fuerit gravitas peccati primorum parentum?

Articulus XVI: Quae fuerint poenae peccati primorum parentum?

Articulus XVII: Utrum primi parentes poenitentiam egerint et salutem consecuti fuerint?

Tractatus IV: De ultimo fine

Dissertatio I: De ultimo fine in communi

Articulus I: Quid et quotuplex sit finis?

Articulus II: Utrum homo in omnibus suis actionibus agat propter finem, idque sit proprium creaturae rationali?

Articulus III: Utrum idem homo possit appetere simul duos fines ultimos totales et adaequatos?

Articulus IV: Utrum omnia quae homo vult deliberate velit propter ultimum finem?

Articulus V: An et quomodo homo deliberate agens teneatur omnia et singula sua opera referre in Deum?

Dissertatio II: De beatitudine

Articulus I: In quo consistat beatitudo obiectiva hominis?

Articulus II: In quo consistat essentialiter formalis beatitudo hominis?

Articulus III: Utrum animae iustorum corporibus solutae et plene purgatae statim consequantur suam beatitudinem?

Articulus IV: De proprietatibus beatitudinis

Articulus V: De dotibus beatorum

Articulus VI: De aureolis beatorum

↑ Top of work