Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan

Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan (1469–1534)

First published 1507

Cajetan's Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae offers an article-by-article exposition of Aquinas's Prima Pars. Its discussions of sacred doctrine, analogy, divine knowledge, and creation became important reference points in the later Thomist tradition. The present digital edition follows the Latin text of the Leonine edition and includes English and Spanish translations. Coverage is currently partial.

This work is being completed — add a section.


Praefatio ad Oliverium Carrafam

In Prooemium Summae Theologiae

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium, praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Articulus VII: Utrum deus sit subiectum huius scientiae

Articulus VIII: Utrum haec doctrina sit argumentativa

Articulus IX: Utrum sacra scriptura debeat uti metaphoris

Articulus X: Utrum sacra scriptura sub una littera habeat plures sensus

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sint bona bonitate divina

Quaestio VII: De infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse immutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus a nobis cognoscatur

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus creatus per sua naturalia divinam essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium essentiam Dei unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per essentiam ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per essentiam omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus divinam essentiam per aliquas similitudines videantur

Articulus X: Utrum videntes Deum per essentiam simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum ea quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen *Deus* sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen *Deus* sit communicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen *Deus* univoce dicatur de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen *qui est* sit maxime nomen Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus de rebus habeat scientiam speculativam

Quaestio XV: De ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

Quaestio XVI: De veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit imutabilis

Quaestio XVII: De falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quidquid Deus vult, ex necessitate velit

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: An Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De divina potentia

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit meliora facere ea quae facit

Quaestio XXVI: De divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

Quaestio XXVII: De processione divinarum personarum

Articulus I: Utrum processio sit in divinis

Articulus II: Utrum aliqua processio in divinis generatio DICI possit

Articulus III: Utrum sit in divinis alia processio a generatione verbi

Articulus IV: Utrum processio amoris in divinis sit generatio

Articulus V: Utrum sint plures processiones in divinis quam duae

Quaestio XXVIII: De relationibus divinis

Articulus I: Utrum in Deo sint aliquae relationes reales

Articulus II: Utrum relatio in Deo sit idem quod sua essentia

Articulus III: Utrum relationes quae sunt in Deo, realiter ab invicem distinguantur

Articulus IV: Utrum in Deo sint tantum quatuor relationes reales, scilicet paternitas, filiatio, spiratio et processio

Quaestio XXIX: De personis divinis

Articulus I: De definitione personae

Articulus II: Utrum persona sit idem quod hypostasis, subsistentia et essentia

Articulus III: Utrum nomen personae sit ponendum in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona significet relationem

Quaestio XXX: De pluralitate personarum in divinis

Articulus I: Utrum sit ponere plures personas in divinis

Articulus II: Utrum in Deo sint plures personae quam tres

Articulus III: Utrum termini numerales ponant aliquid in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona possit esse commune tribus personis

Quaestio XXXI: De his quae ad unitatem vel pluralitatem pertinent in divinis

Articulus I: Utrum sit Trinitas in divinis

Articulus II: Utrum Filius sit alius a patre

Articulus III: Utrum dictio exclusiva solus sit addenda termino essentiali in divinis

Articulus IV: Utrum dictio exclusiva possit adiungi termino personali

Quaestio XXXII: De divinarum personarum cognitione

Articulus I: Utrum Trinitas divinarum personarum possit per naturalem rationem cognosci

Articulus II: Utrum sint ponendae notiones in divinis

Articulus III: Utrum sint quinque notiones

El título se refiere al número quíntuple de manera adecuada, de modo que no haya más ni menos nociones que cinco.

II. En el cuerpo hace dos cosas: primero, responde a la cuestión; segundo, establece la diferencia entre las nociones, las relaciones, las propiedades y las nociones personales, en cuanto al número.

III. En cuanto a lo primero, la conclusión que responde a la cuestión es afirmativa: Las nociones son cinco, a saber: innascibilidad, paternidad, común espiración, filiación y procesión. - Y se prueba así. La noción es la razón propia de conocer a la persona divina: por tanto, se atiende según el origen: por tanto, según estos dos aspectos, a saber, de quien otro procede, y el que procede de otro: por tanto, son cinco.

El antecedente es la descripción de la noción expuesta más arriba. – La primera consecuencia se prueba: porque las personas divinas se multiplican según el origen. – La segunda, en cambio: porque estos dos aspectos se refieren al origen, y según ellos se hacen notorias las personas divinas. – La tercera, en efecto, se manifiesta aplicando singularmente a cada persona ambos modos del origen. Y en cuanto a la persona del Padre, del modo el que es de otro se tiene, no positivamente sino negativamente, la innascibilidad; pero del modo de quien es otro, la paternidad y la espiración. En cuanto a la persona del Hijo, de la partícula el que es de otro se tiene la filiación; pero de la partícula de quien es otro se tiene la misma espiración. En cuanto a la persona del Espíritu Santo, de la partícula el que es de otro se tiene la procesión; pero de la partícula de quien es otro no se pone nada, ni positiva ni negativamente, por la razón aducida en la respuesta al cuarto argumento.

IV. En cuanto a lo segundo, se determina también el número junto con las cosas mismas numeradas de aquellas cuatro, es decir, la noción, la relación, la propiedad y la personalidad; para que el discurso pueda interpretarse formalmente, y no se tome confusamente uno por otro. Y en el texto aparece con suficiente claridad. – Pero si hay alguna duda acerca de estas cuestiones, [acerca de] los constitutivos, o acerca de la innascibilidad, quedará aclarada más abajo en sus lugares propios

V. En torno a la discusión realizada en el texto, después de las respuestas a los argumentos, surge una duda planteada por Escoto, en la distinción XXVIII del Primero, cuestión I, argumento 3, y aquí no tratada: a saber, por qué no debe postularse una sexta noción, a saber, inspirabilidad, común al Padre y al Hijo. Pues así como el Padre se da a conocer positivamente de dos maneras, y negativamente mediante la negación de ambos orígenes, o del primero de ellos, así también el Hijo, puesto que le conviene la negación de uno de ellos, debe darse a conocer por esa vía.

VI. A este respecto no encuentro nada dicho por santo Tomás en particular respecto de la persona del Hijo. Pues más abajo, qu. XXXIII, art. 4, y en I Sent., dist. XXVIII, qu. I, art. 1, dio la solución de esta duda, en cuanto toca la persona del Padre, diciendo que la innascibilidad implica la negación de ambos orígenes: pues de esto se manifiesta claramente que en el Padre no hay necesidad de inspirabilidad. Pero la presente duda es sobre la persona del Hijo. – Aquello que dice sobre la suficiencia de las nociones, en la distinción XXVI del Primero, podría aplicarse mal a esto. Tanto porque también la inspirabilidad dice algo especial: es, en efecto, una negación en el género, etc. Tanto porque también la innascibilidad es concedida por santo Tomás como noción en cuanto es negación de la natividad, como se ve más abajo.

Scoto, sin embargo, en el lugar citado, parece querer introducir una sexta noción; no se atreve, no obstante, a oponerse contra la corriente de los doctores, que aprueban solo cinco nociones. Por eso, dice, si no se asigna alguna razón al respecto, habrá que conceder la sexta noción. – Pero a mí me parece que se tiene una razón suficiente de por qué la inspirabilidad no debe ponerse entre las nociones.

VII. Para evidencia de esto, sabe que, puesto que la noción debe ponerse en razón de hacerse conocer, como muestra su nombre; y que la privación se conoce naturalmente por el hábito, y la negación por la afirmación, y no al revés, se sigue que las negaciones de los modos de origen no deben computarse regularmente entre las nociones. En señal de ello, la persona del Espíritu Santo tiene una sola noción, y sin embargo le conviene la negación de la generación propia del Hijo. Y puesto que la inspirabilidad es una cierta negación, por eso no debe tener lugar entre las nociones.

VIII. Que la innascibilidad sea una noción puesta de manera negativa, además de lo regular, se da por tres razones singulares, que no tienen lugar en las demás negaciones.

La primera es, porque la persona del Padre sola se comporta en la Trinidad a modo de primer principio: pues solo el Padre allí es principio no de otro principio. Y por ello, tanto porque la razón de primero se notifica óptimamente por la negación, como para recomendar esta tan grande autoridad del Padre (por la cual, según Hilario, es llamado mayor que el Hijo, y el Hijo en el Evangelio suele referir todas las cosas al Padre, y la Iglesia dirige casi todas las oraciones al Padre), con razón se puso tal negación como noción. – Y esta razón se toca en el texto, en la respuesta al cuarto al final, y en I Sent., donde arriba.

La segunda razón es la variada conexión de estos términos en común, a saber, Padre y innascible. En efecto, estos dos se encuentran separados entre nosotros: todo padre es engendrado, es decir, procede de otro; o incluso engendrado propiamente, excepto Adán, que fue padre e innascible. Sin embargo, por sus razones propias pueden unirse, y en la Persona del Padre están unidos. No ocurre así con Hijo y espirable: estos, en efecto, están conectados en todas partes. Y por eso merecidamente aquella negación se cuenta entre las nociones. – Y esta razón se toma de Agustín, V de Trinit., cap. 8.

Tercera razón, tomada de Hilario, en el libro Sobre los sínodos, para recomendar la unidad de la naturaleza divina: pues al postular una sola persona innascible, se postula un solo principio y una sola cabeza en la naturaleza divina. Dice en efecto Hilario que postular dos innascibles es postular varios dioses y varias naturalezas divinas; y por lo tanto, postular un solo innascible recomienda la unidad de la naturaleza divina. Por eso, los santos doctores no postulan la innascibilidad como noción de cualquier manera, sino como propia del Padre, de modo que ni conviene a la esencia ni al Espíritu Santo.

Se añadió además a esto, con fuerza, que carecíamos de nombres propios para la procesión del Espíritu Santo. – Por lo tanto, puesto que tenemos razón por la cual la innascibilidad es noción por un privilegio singular, y que regularmente las negaciones se excluyen de las nociones, razonablemente los santos doctores omitieron la inspirabilidad.

IX. En la respuesta a la segunda objeción, adviértase que significarse como cierta res es significarse como una res singular en la naturaleza de las cosas. Y puesto que los nombres de las personas en acto ejercido, como Padre y Hijo y Espíritu Santo, y asimismo el nombre de la esencia, como Dios, significan a las personas y a la naturaleza en lo divino como res singulares; mientras que los nombres, así abstractos, de las nociones, propiedades y relaciones en cuanto tales significan más bien las razones de las cosas: por eso no se dice que Dios sea cinco o cuádruple por el número de estas, etc.

X. En respuesta a la tercera cuestión, hay una duda, a causa de la objeción de Escoto en Quodlibetos, q. V, al final del art. 2. Si la distinción de razón entre la paternidad y la espiración bastara para impedir la predicación en abstracto —dice—, también se impediría esta: la sabiduría es bondad, pues se distinguen formalmente; pero el consecuente es falso según ti aquí; luego. – Asimismo, el ejemplo que se aduce acerca del atributo no está al propósito, sino más bien en contra. Fuera del propósito, ciertamente, porque atributo es un nombre de segunda intención, mientras que la cuestión trata de nombres de primera intención. Pero también en contra, porque de aquel ejemplo se sigue que, así como el atributo de la potencia no es atributo de la ciencia, y sin embargo la potencia es ciencia, así tampoco la noción de paternidad es noción de espiración, y sin embargo la paternidad es espiración; lo cual es lo opuesto a la conclusión pretendida.

XI. A esto se responde que la objeción procede de una mala comprensión del texto; más bien, de una inspección incompleta del mismo. Pues en el texto no se dice que no se prediquen mutuamente porque se distinguen por la razón, sino porque se significan como diversas razones de las personas, es decir, como diversas razones relativas (pues las personas divinas son relaciones subsistentes, como se dijo antes). Y se refiere a la diversidad en acto ejercido, no bajo el vocablo de la noción, sino bajo la razón de la relación. Pues esta respuesta se funda en la doctrina del libro V de la Metafísica, capítulo sobre el Uno: a saber, que bajo aquello se multiplican propiamente algunas cosas cuyas diferencias las distinguen. De modo que se pretende decir que, como la paternidad y la espiración están bajo diversas diferencias de la relación divina (pues aquélla es hacia el Hijo, y ésta hacia el Espíritu Santo), por eso son dos relaciones reales divinas. Y como la paternidad y la espiración implican esta distinción en acto ejercido, por el hecho de significarse como diversas razones de las personas, es decir, de los relativos personales, por eso no se predican mutuamente.

XII. Por lo cual, a la objeción debe negarse el antecedente. Y respecto del ejemplo debe decirse que es muy pertinente al asunto, si se entiende rectamente. Pues no fue aducido sino para manifestar aquel fundamento del libro V de la Metafísica, a saber, que bajo aquello se retienen algunas pluralidades, bajo cuyas múltiples diferencias son comprendidas. Y como bajo la intención del atributo, y no de la cosa, se distinguen la ciencia y la potencia de Dios, por eso se dicen varios atributos, ni uno se dice de otro: aunque uno sea otro, porque no se distinguen por diferencias reales. Así también se dice en el asunto propuesto, no solo respecto de la razón importada por la noción, sino incluso respecto de la razón formal substrata, es decir, de la relación divina. Así como en efecto el atributo se numera en la potencia y en la ciencia, así la razón de relación, y no solo la intención de la noción, se numera en la paternidad y en la espiración. Y por ello, así como este atributo no es aquel, así también esta noción no es aquella (lo cual se calla en el texto), y la paternidad no es la espiración: pues son nombres de relaciones. – Y que esta sea la intención de santo Tomás puede percibirse en I Sent., distinción XXVII, cuestión I, artículo 1, en el cuerpo y ad 3.

XIII. Contra esta respuesta también, en cuanto afirma que la paternidad y la espiración son idénticas realmente, existen argumentos de Durando, recogidos por Capreolo, en la distinción XIII del Primero, art. 2, contra la 1.ª conclusión. Pero no me han parecido dignos de ser recitados.

Articulus IV: Utrum liceat contrarie opinari de notionibus

Quaestio XXXIII: De persona Patris

Articulus I: Utrum competat Patri esse principium

Articulus II: Utrum hoc nomen Pater sit nomen proprie divinae personae

Articulus III: Utrum hoc nomen Pater dicatur in divinis per prius secundum quod personaliter sumitur

Articulus IV: Utrum esse ingenitum sit Patri proprium

Quaestio XXXIV: De persona Filii

Articulus I: Utrum verbum in divinis sit nomen personale

Articulus II: Utrum verbum sit proprium nomen Filii

Articulus III: Utrum in nomine verbi importetur respectus ad creaturam

Quaestio XXXV: De imagine

Articulus I: Utrum imago in divinis dicatur personaliter

Articulus II: Utrum nomen imaginis sit proprium Filii

Quaestio XXXVI: De persona Spiritus Sancti

Articulus I: Utrum hoc nomen Spiritus Sanctus sit proprium nomen alicuius divinae personae

Articulus II: Utrum Spiritus Sanctus procedat a Filio

Articulus III: Utrum Spiritus Sanctus procedat a patre per Filium

Articulus IV: Utrum Pater et Filius sint unum principium Spiritus Sancti

Quaestio XXXVII: De nomine Spiritus Sancti quod est amor

Articulus I: Utrum amor sit proprium nomen Spiritus Sancti

Articulus II: Utrum Pater et Filius diligant se spiritu Sancto

Quaestio XXXVIII: De nomine Spiritus Sancti quod est donum

Articulus I: Utrum donum sit nomen personale

Articulus II: Utrum donum sit proprium nomen Spiritus Sancti

Quaestio XXXIX: De personis ad essentiam relatis

Articulus I: Utrum in divinis essentia sit idem quod persona

Articulus II: Utrum sit dicendum tres personas esse unius essentiae

Articulus III: Utrum nomina essentialia praedicentur singulariter de tribus personis

Articulus IV: Utrum nomina essentialia concreta possint supponere pro persona

Articulus V: Utrum nomina essentialia in abstracto significata possint supponere pro persona

Articulus VI: Utrum personae possint praedicari de nominibus essentialibus

Articulus VII: Utrum nomina essentialia sint approprianda personis

Articulus VIII: Utrum convenienter a sacris doctoribus sint essentialia personis attributa

Quaestio XL: De personis in comparatione ad relationes sive proprietates

Articulus I: Utrum relatio sit idem quod persona

Articulus II: Utrum personae distinguantur per relationes

Articulus III: Utrum, abstractis per intellectum relationibus a personis, adhuc remaneant hypostases

Articulus IV: Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus

Quaestio XLI: De personis in comparatione ad actus notionales

Articulus I: Utrum actus notionales sint attribuendi personis

Articulus II: Utrum actus notionales sint voluntarii

Articulus III: Utrum actus notionales sint de aliquo

Articulus IV: Utrum in divinis sit potentia respectu actuum notionalium

Articulus V: Utrum potentia generandi significet relationem, et non essentiam

Articulus VI: Utrum actus notionalis ad plures personas terminari possit

Quaestio XLII: De aequalitate et similitudine divinarum personarum ad invicem

Articulus I: Utrum aequalitas locum habeat in divinis

Articulus II: Utrum persona procedens sit coaeterna suo principio, ut Filius Patri

Articulus III: Utrum in divinis personis sit ordo naturae

Articulus IV: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum magnitudinem

Articulus V: Utrum Filius sit in patre, et e converso

Articulus VI: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum potentiam

Quaestio XLIII: De missione divinarum personarum

Articulus I: Utrum alicui personae divinae conveniat mitti

Articulus II: Utrum missio sit aeterna, vel temporalis tantum

Articulus III: Utrum missio invisibilis divinae personae sit solum secundum donum gratiae gratum facientis

Articulus IV: Utrum Patri conveniat mitti

Articulus V: Utrum Filio conveniat invisibiliter mitti

Articulus VI: Utrum missio invisibilis fiat ad omnes qui sunt participes gratiae

Articulus VII: Utrum Spiritui Sancto conveniat visibiliter mitti

Articulus VIII: Utrum nulla persona divina mittatur nisi ab ea a qua procedit aeternaliter

Quaestio XLIV: De processione creaturarum a Deo, et de omnium entium prima causa

Articulus I: Utrum sit necessarium omne ens esse creatum a Deo

Articulus II: Utrum materia prima sit creata a Deo

Articulus III: Utrum causa exemplaris sit aliquid praeter Deum

Articulus IV: Utrum Deus sit causa finalis omnium

Quaestio XLV: De modo emanationis rerum a primo principio

Articulus I: Utrum creare sit ex nihilo aliquid facere

Articulus II: Utrum Deus possit aliquid creare

Articulus III: Utrum creatio sit aliquid in creatura

Articulus IV: Utrum creari sit proprium compositorum et subsistentium

Articulus V: Utrum solius Dei sit creare

Articulus VI: Utrum creare sit proprium alicuius personae

Articulus VII: Utrum in creaturis sit necesse inveniri vestigium Trinitatis

Articulus VIII: Utrum creatio admisceatur in operibus naturae et artis

Quaestio XLVI: De principio durationis rerum creatarum

Articulus I: Utrum universitas creaturarum semper fuerit

Articulus II: Utrum mundum incoepisse sit articulus fidei

Articulus III: Utrum creatio rerum fuerit in principio temporis

Quaestio XLVII: De distinctione rerum in communi

Articulus I: Utrum rerum multitudo et distinctio sit a Deo

Articulus II: Utrum inaequalitas rerum sit a Deo.

Articulus III: Utrum sit unus mundus tantum

Quaestio XLVIII: De distinctione rerum in speciali

Articulus I: Utrum malum sit natura quaedam

Articulus II: Utrum malum inveniatur in rebus

Articulus III: Utrum malum sit in bono sicut in subiecto

Articulus IV: Utrum malum corrumpat totum bonum

Articulus V: Utrum malum sufficienter dividatur per poenam et culpam

Articulus VI: Utrum habeat plus de ratione mali poena quam culpa

Quaestio XLIX: De causa mali

Articulus I: Utrum bonum possit esse causa mali

Articulus II: Utrum summum bonum, quod est Deus, sit causa mali

Articulus III: Utrum sit unum summum malum, quod sit causa omnis mali

Quaestio L: De substantia angelorum absolute

Articulus I: Utrum angelus sit omnino incorporeus

Articulus II: Utrum angelus sit compositus ex materia et forma

Articulus III: Utrum angeli sint in aliquo magno numero

Articulus IV: Utrum angeli differant specie

Articulus V: Utrum angeli sint incorruptibiles

Quaestio LI: De comparatione angelorum ad corpora

Articulus I: Utrum angeli habeant corpora naturaliter sibi unita

Articulus II: Utrum angeli assumant corpora

Articulus III: Utrum angeli in corporibus assumptis opera vitae exerceant

Quaestio LII: De comparatione angelorum ad loca

Articulus I: Utrum angelus sit in loco

Articulus II: Utrum angelus possit esse in pluribus locis simul

Articulus III: Utrum plures angeli possint simul esse in eodem loco

Quaestio LIII: De motu locali angelorum

Articulus I: Utrum angelus possit moveri localiter

Articulus II: Utrum angelus transeat per medium

Articulus III: Utrum motus angeli sit in instanti

Quaestio LIV: De cognitione angelorum

Articulus I: Utrum intelligere angeli sit eius substantia

Articulus II: Utrum intelligere angeli sit eius esse

Articulus III: Utrum potentia intellectiva angeli sit eius essentia

Articulus IV: Utrum in angelo sit intellectus agens et possibilis

Articulus V: Utrum in angelis sit sola intellectiva cognitio

↑ Top of work