Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan

Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan (1469–1534)

First published 1507

Cajetan's Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae offers an article-by-article exposition of Aquinas's Prima Pars. Its discussions of sacred doctrine, analogy, divine knowledge, and creation became important reference points in the later Thomist tradition. The present digital edition follows the Latin text of the Leonine edition and includes English and Spanish translations. Coverage is currently partial.

This work is being completed — add a section.


Praefatio ad Oliverium Carrafam

In Prooemium Summae Theologiae

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium, praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Articulus VII: Utrum deus sit subiectum huius scientiae

Articulus VIII: Utrum haec doctrina sit argumentativa

Articulus IX: Utrum sacra scriptura debeat uti metaphoris

Articulus X: Utrum sacra scriptura sub una littera habeat plures sensus

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sint bona bonitate divina

Quaestio VII: De infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse immutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus a nobis cognoscatur

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus creatus per sua naturalia divinam essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium essentiam Dei unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per essentiam ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per essentiam omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus divinam essentiam per aliquas similitudines videantur

Articulus X: Utrum videntes Deum per essentiam simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum ea quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen *Deus* sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen *Deus* sit communicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen *Deus* univoce dicatur de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen *qui est* sit maxime nomen Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus de rebus habeat scientiam speculativam

Quaestio XV: De ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

Quaestio XVI: De veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit imutabilis

Quaestio XVII: De falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quidquid Deus vult, ex necessitate velit

El título se declara en el cuerpo. – En el cuerpo hay dos partes. Primero, se declara lo que está puesto en el título, mente necesario, de cuántos modos se toma: y se distingue entre lo necesario absolutamente y lo por suposición, como claramente se ve. Segundo, se pone la conclusión que responde a la cuestión, a saber: Dios quiere algo por necesidad absoluta; no todas las cosas, sino solo por suposición.

Esta conclusión tiene tres partes. Y en primer lugar, se prueba en lo que respecta a la primera, así. La voluntad, como cualquier otra potencia, tiene una relación necesaria con su objeto propio y principal: por tanto, Dios quiere necesariamente que su bondad sea: por tanto, Dios quiere necesariamente algo. — El antecedente se prueba de dos maneras, es decir, por inducción y por razón. La inducción se hace en nuestra voluntad y en la vista. Se aduce la razón siguiente: porque es de la razón de la potencia tender hacia aquello, es decir, hacia su objeto propio y primero. Pero la consecuencia se prueba así: porque la bondad divina es el objeto propio y adecuado de la voluntad divina.

Luego se prueba en lo que respecta a la segunda parte, así. Las cosas que son para el fin no las queremos por necesidad al querer el fin, a menos que sean de tal índole que sin ellas el fin no puede existir; pero Dios quiere otras cosas distintas de sí en cuanto están ordenadas a la bondad divina como a su fin, y la bondad divina puede existir sin ellas: luego Dios no quiere las otras cosas distintas de sí por necesidad. Por tanto, no quiere todas las cosas por necesidad absoluta. – La mayor se prueba y se manifiesta inductivamente mediante tres ejemplos, de los cuales los dos primeros atañen a la excepción y el tercero directamente a la premisa. La menor, en cambio, se prueba: porque la bondad de Dios es por sí sola tan perfecta que ninguna otra cosa le añade perfección alguna.

Finalmente se prueba la conclusión en lo que respecta a la tercera parte, así. La voluntad de Dios no puede cambiar: por lo tanto, supuesto que quiera, no puede no querer: por lo tanto, por necesidad de suposición quiere otras cosas distintas de sí mismo; que era lo que había que probar. Y así queda probada toda la conclusión propuesta.

II. En torno a la prueba de la primera parte de la conclusión, advierte que aquella máxima, toda potencia tiene una relación necesaria con su objeto propio, no se entiende respecto del ejercicio del acto, sino respecto de su especificación: es decir, no significa que toda potencia se ejercite necesariamente sobre su objeto (pues experimentamos que las potencias a veces están ociosas); sino que, si se ejercita, es necesario que se ejerza sobre su objeto propio. Esto, en efecto, es lo mismo que si se dijera que el acto ejercitado tiene una relación necesaria con el objeto propio de la potencia. Y esto es lo que se pretende mediante aquella máxima: y sirve óptimamente al propósito, en el cual no se pregunta por el ejercicio del acto, sino por la especificación del acto ejercitado. Pues no se ha preguntado, si Dios quiere, sino si todo lo que quiere, lo quiere necesariamente. Donde manifiestamente aparece que, respecto del acto ejercitado, insinuado en el término todo lo que quiere, busca la especificación: es decir, si tiene una relación necesaria o no necesaria con lo querido. – Pero en cuanto a la verdad de la inducción, respecto de cada uno de los casos introducidos, no es asunto de la presente especulación: es decir, si la vista se comporta así respecto del color, y nuestra voluntad respecto de la bienaventuranza. Pues nada de esto importa al propósito: ya que, si no se comportan así respecto de esas cosas, sin embargo se comportan así respecto de sus objetos propios, cualesquiera que estos sean. Pues ponemos los ejemplos para que los discípulos entiendan.

III. En torno a la prueba de la segunda parte, surge una duda: pues parece falso que nada de perfección acrezca a la bondad divina por la volición de otros. En efecto, tanto en el artículo precedente como en I Contra Gentiles, cap. LXXV, se afirma con mayor claridad que, porque Dios quiere su perfección, quiere otras cosas. Por tanto, del querer de otras cosas depende que la esencia divina sea perfectamente querida. Y si así es, puesto que la esencia divina debe ser queridísima por Dios, se sigue, por consiguiente, que necesariamente otras cosas son queridas por Dios: cuyo opuesto se determina aquí y allí.

No puede decirse, para esto, que la presente letra no diga que de la volición de otros nada de perfección se acrecienta a la bondad divina; sino que de las cosas mismas queridas por otros nada de perfección se le acrecienta. Esto, en efecto, sería pueril. Y entonces, porque así el proceso de la letra, al indagar la volición de otros, sería nulo. Y también porque la objeción milita contra la misma volición, aun cuando esta letra nunca hubiera existido.

Tampoco puede decirse, a su vez, que el que la bondad divina sea perfectamente amada no depende de la volición de los otros; sino más bien al revés, es decir, que la volición de los otros depende de que la bondad divina sea perfectamente querida. Pues, aunque esto sea verdadero, como allí se dice, no se escapa sin embargo de la dificultad objetada. En efecto, manteniéndose esto, todavía se sigue que otras cosas son necesariamente queridas por Dios. Porque la bondad divina es necesariamente querida por él no solo, sino perfectamente querida; pero esto conlleva necesariamente la volición de los otros, como se ha dicho: luego.

IV. A esto hay que decir que el modo en que una cosa es querida es doble: uno intensivo y otro extensivo. Y que entre ambos solo hay esta diferencia: que el primero gradúa la perfección del amor, mientras que el segundo no, sino que lo extiende. Y si a veces se encuentra escrito que el segundo pertenece a la perfección, debe entenderse de la perfección extensiva, y no simplemente. De donde, en nuestro asunto, la bondad divina es necesariamente querida por Dios con la máxima perfección intensiva: porque es infinitamente amada, así como es infinitamente amable. Pero no es necesariamente querida con perfección extensiva, sino libremente. Ahora bien, ser amado de este modo, es decir, según su conveniencia hacia lo exterior, o para que se difunda, sea participado y multiplicado según su semejanza, no pertenece a la perfección intensiva, sino a la extensiva; y en consecuencia debe computarse no entre las cosas convenientes necesariamente a Dios, sino entre las que le convienen libremente. Por tanto, puesto que la bondad divina es libremente querida así, perfectamente, por Dios, por eso quiere libremente las otras cosas, y no al revés. Y por ello, hablando propiamente, ni de las otras cosas ni de la volición de ellas acrece a la bondad divina alguna perfección, ni siquiera extensiva; sino al revés: de la volición perfecta, extensivamente, de su bondad, Dios quiere el esse y otras perfecciones para los otros.

V. En la respuesta al quinto y al cuarto, observa con sumo cuidado la doctrina expuesta en I Contra Gent., cap. LXXXII, sobre la contingencia ad utrumlibet hallada de dos maneras, a saber, unas veces por parte de la causa, y otras por parte de aquello respecto de lo cual se dice; y comprenderás plenamente lo que aquí se dice brevísimamente.

De lo que aquí se dice, y allí se explica, puedes ver cuán rudo y nuevo es el discurso de Escoto, en I, distinción XXXIX, al llamar a la voluntad divina causa contingente primera. Pues no es lícito hablar de contingencia en la voluntad divina. Sino que, como se dice en el texto, es en sí necesaria, sin tener una relación necesaria con lo querido secundariamente: si a ella debe atribuírsele algo necesario o contingente. Con un término más propio debemos llamarla libre, como enseña santo Tomás en otro lugar: porque la libertad es un término medio entre la necesidad y la contingencia. En efecto, aquella pone la imposibilidad de ser de otro modo; esta, la posibilidad de ser de otro modo sucesivamente, es decir, mudablemente; pero la libertad significa poder ser de otro modo sin mutabilidad.

VI. En respuesta a la sexta, adviértase que aquella proposición, todo lo que Dios sabe, lo sabe necesariamente, si se entiende de la ciencia de simple inteligencia, la cual naturalmente precede al acto de la voluntad, es verdaderísima: y no hay en ella duda alguna. Y así parece que pretende el texto, que trata en este argumento de la ciencia de los otros, en cuanto se distingue contra su voluntad. De estos, en efecto, es verdad que tienen el ens en Dios por necesidad. – Si alguien, sin embargo, toma este dicho de todo lo sabido por Dios de cualquier manera, advierta que las proposiciones contingentes, por ejemplo que yo escribo ahora, no son verdaderas necesariamente, sino libremente: y consecuentemente tienen el esse en Dios libremente, y no por necesidad. Por lo cual, la respuesta dicha antes no tiene lugar en estas. Hay, sin embargo, cierto modo de necesidad también en la ciencia de estas cosas en Dios, que no está en su volición. Pues todo lo cognoscible, tan pronto como es cognoscible, debe ser conocido por Dios: pero no todo lo volitivo, tan pronto como es volitivo, debe ser querido por Dios, como es patente. Y la razón de la diversidad es que todo lo verdadero debe estar en Dios, y consecuentemente ser conocido: porque lo conocido, según que está en el conociente, es conocido. Pero todo lo bueno no debe ser o haber de ser en sí mismo: y consecuentemente no debe ser querido por Dios. De aquí, sin embargo, se manifiesta la diferencia sobredicha entre las diversas cosas sabidas por Dios. Porque aquellas que son de sí cognoscibles son conocidas por Dios con absoluta necesidad; mas las que reciben su verdad, y consecuentemente su cognoscibilidad, de la voluntad divina, supuesta su verdad, son sabidas necesariamente. Pero nada distinto de Dios, por mucho bien que se suponga, es necesariamente querido por él, como es patente. De donde, hablando formalmente de lo cognoscible y de lo amable, pueden entenderse universalmente las palabras del texto: a saber, que todo lo cognoscible es sabido necesariamente por Dios; pero no todo lo amable es necesariamente querido. Porque todo lo cognoscible tiene necesariamente el esse en Dios, aunque la cognoscibilidad de algunos cognoscibles no sea necesaria: pero no todo lo amable tiene que ser o haber de ser necesariamente. Y bien notado, y sanamente entendido, sean las palabras del texto en la rendición de la causa prefada. Porque no pretende excluir simplemente la necesidad del universo, la cual prueba en II Contra Gentiles, capítulo treinta, sino la necesidad del essendi: pues ninguna cosa tiene el esse simplemente necesario, sino solo Dios. Y esto insinúan aquellas palabras, de modo que sean por sí mismas necesarias. Y pretende simplemente que es necesario que todas las cosas, o todas las cosas cognoscibles, tengan el esse en Dios.

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: An Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De divina potentia

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit meliora facere ea quae facit

Quaestio XXVI: De divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

Quaestio XXVII: De processione divinarum personarum

Articulus I: Utrum processio sit in divinis

Articulus II: Utrum aliqua processio in divinis generatio DICI possit

Articulus III: Utrum sit in divinis alia processio a generatione verbi

Articulus IV: Utrum processio amoris in divinis sit generatio

Articulus V: Utrum sint plures processiones in divinis quam duae

Quaestio XXVIII: De relationibus divinis

Articulus I: Utrum in Deo sint aliquae relationes reales

Articulus II: Utrum relatio in Deo sit idem quod sua essentia

Articulus III: Utrum relationes quae sunt in Deo, realiter ab invicem distinguantur

Articulus IV: Utrum in Deo sint tantum quatuor relationes reales, scilicet paternitas, filiatio, spiratio et processio

Quaestio XXIX: De personis divinis

Articulus I: De definitione personae

Articulus II: Utrum persona sit idem quod hypostasis, subsistentia et essentia

Articulus III: Utrum nomen personae sit ponendum in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona significet relationem

Quaestio XXX: De pluralitate personarum in divinis

Articulus I: Utrum sit ponere plures personas in divinis

Articulus II: Utrum in Deo sint plures personae quam tres

Articulus III: Utrum termini numerales ponant aliquid in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona possit esse commune tribus personis

Quaestio XXXI: De his quae ad unitatem vel pluralitatem pertinent in divinis

Articulus I: Utrum sit Trinitas in divinis

Articulus II: Utrum Filius sit alius a patre

Articulus III: Utrum dictio exclusiva solus sit addenda termino essentiali in divinis

Articulus IV: Utrum dictio exclusiva possit adiungi termino personali

Quaestio XXXII: De divinarum personarum cognitione

Articulus I: Utrum Trinitas divinarum personarum possit per naturalem rationem cognosci

Articulus II: Utrum sint ponendae notiones in divinis

Articulus III: Utrum sint quinque notiones

Articulus IV: Utrum liceat contrarie opinari de notionibus

Quaestio XXXIII: De persona Patris

Articulus I: Utrum competat Patri esse principium

Articulus II: Utrum hoc nomen Pater sit nomen proprie divinae personae

Articulus III: Utrum hoc nomen Pater dicatur in divinis per prius secundum quod personaliter sumitur

Articulus IV: Utrum esse ingenitum sit Patri proprium

Quaestio XXXIV: De persona Filii

Articulus I: Utrum verbum in divinis sit nomen personale

Articulus II: Utrum verbum sit proprium nomen Filii

Articulus III: Utrum in nomine verbi importetur respectus ad creaturam

Quaestio XXXV: De imagine

Articulus I: Utrum imago in divinis dicatur personaliter

Articulus II: Utrum nomen imaginis sit proprium Filii

Quaestio XXXVI: De persona Spiritus Sancti

Articulus I: Utrum hoc nomen Spiritus Sanctus sit proprium nomen alicuius divinae personae

Articulus II: Utrum Spiritus Sanctus procedat a Filio

Articulus III: Utrum Spiritus Sanctus procedat a patre per Filium

Articulus IV: Utrum Pater et Filius sint unum principium Spiritus Sancti

Quaestio XXXVII: De nomine Spiritus Sancti quod est amor

Articulus I: Utrum amor sit proprium nomen Spiritus Sancti

Articulus II: Utrum Pater et Filius diligant se spiritu Sancto

Quaestio XXXVIII: De nomine Spiritus Sancti quod est donum

Articulus I: Utrum donum sit nomen personale

Articulus II: Utrum donum sit proprium nomen Spiritus Sancti

Quaestio XXXIX: De personis ad essentiam relatis

Articulus I: Utrum in divinis essentia sit idem quod persona

Articulus II: Utrum sit dicendum tres personas esse unius essentiae

Articulus III: Utrum nomina essentialia praedicentur singulariter de tribus personis

Articulus IV: Utrum nomina essentialia concreta possint supponere pro persona

Articulus V: Utrum nomina essentialia in abstracto significata possint supponere pro persona

Articulus VI: Utrum personae possint praedicari de nominibus essentialibus

Articulus VII: Utrum nomina essentialia sint approprianda personis

Articulus VIII: Utrum convenienter a sacris doctoribus sint essentialia personis attributa

Quaestio XL: De personis in comparatione ad relationes sive proprietates

Articulus I: Utrum relatio sit idem quod persona

Articulus II: Utrum personae distinguantur per relationes

Articulus III: Utrum, abstractis per intellectum relationibus a personis, adhuc remaneant hypostases

Articulus IV: Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus

Quaestio XLI: De personis in comparatione ad actus notionales

Articulus I: Utrum actus notionales sint attribuendi personis

Articulus II: Utrum actus notionales sint voluntarii

Articulus III: Utrum actus notionales sint de aliquo

Articulus IV: Utrum in divinis sit potentia respectu actuum notionalium

Articulus V: Utrum potentia generandi significet relationem, et non essentiam

Articulus VI: Utrum actus notionalis ad plures personas terminari possit

Quaestio XLII: De aequalitate et similitudine divinarum personarum ad invicem

Articulus I: Utrum aequalitas locum habeat in divinis

Articulus II: Utrum persona procedens sit coaeterna suo principio, ut Filius Patri

Articulus III: Utrum in divinis personis sit ordo naturae

Articulus IV: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum magnitudinem

Articulus V: Utrum Filius sit in patre, et e converso

Articulus VI: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum potentiam

Quaestio XLIII: De missione divinarum personarum

Articulus I: Utrum alicui personae divinae conveniat mitti

Articulus II: Utrum missio sit aeterna, vel temporalis tantum

Articulus III: Utrum missio invisibilis divinae personae sit solum secundum donum gratiae gratum facientis

Articulus IV: Utrum Patri conveniat mitti

Articulus V: Utrum Filio conveniat invisibiliter mitti

Articulus VI: Utrum missio invisibilis fiat ad omnes qui sunt participes gratiae

Articulus VII: Utrum Spiritui Sancto conveniat visibiliter mitti

Articulus VIII: Utrum nulla persona divina mittatur nisi ab ea a qua procedit aeternaliter

Quaestio XLIV: De processione creaturarum a Deo, et de omnium entium prima causa

Articulus I: Utrum sit necessarium omne ens esse creatum a Deo

Articulus II: Utrum materia prima sit creata a Deo

Articulus III: Utrum causa exemplaris sit aliquid praeter Deum

Articulus IV: Utrum Deus sit causa finalis omnium

Quaestio XLV: De modo emanationis rerum a primo principio

Articulus I: Utrum creare sit ex nihilo aliquid facere

Articulus II: Utrum Deus possit aliquid creare

Articulus III: Utrum creatio sit aliquid in creatura

Articulus IV: Utrum creari sit proprium compositorum et subsistentium

Articulus V: Utrum solius Dei sit creare

Articulus VI: Utrum creare sit proprium alicuius personae

Articulus VII: Utrum in creaturis sit necesse inveniri vestigium Trinitatis

Articulus VIII: Utrum creatio admisceatur in operibus naturae et artis

Quaestio XLVI: De principio durationis rerum creatarum

Articulus I: Utrum universitas creaturarum semper fuerit

Articulus II: Utrum mundum incoepisse sit articulus fidei

Articulus III: Utrum creatio rerum fuerit in principio temporis

Quaestio XLVII: De distinctione rerum in communi

Articulus I: Utrum rerum multitudo et distinctio sit a Deo

Articulus II: Utrum inaequalitas rerum sit a Deo.

Articulus III: Utrum sit unus mundus tantum

Quaestio XLVIII: De distinctione rerum in speciali

Articulus I: Utrum malum sit natura quaedam

Articulus II: Utrum malum inveniatur in rebus

Articulus III: Utrum malum sit in bono sicut in subiecto

Articulus IV: Utrum malum corrumpat totum bonum

Articulus V: Utrum malum sufficienter dividatur per poenam et culpam

Articulus VI: Utrum habeat plus de ratione mali poena quam culpa

Quaestio XLIX: De causa mali

Articulus I: Utrum bonum possit esse causa mali

Articulus II: Utrum summum bonum, quod est Deus, sit causa mali

Articulus III: Utrum sit unum summum malum, quod sit causa omnis mali

Quaestio L: De substantia angelorum absolute

Articulus I: Utrum angelus sit omnino incorporeus

Articulus II: Utrum angelus sit compositus ex materia et forma

Articulus III: Utrum angeli sint in aliquo magno numero

Articulus IV: Utrum angeli differant specie

Articulus V: Utrum angeli sint incorruptibiles

Quaestio LI: De comparatione angelorum ad corpora

Articulus I: Utrum angeli habeant corpora naturaliter sibi unita

Articulus II: Utrum angeli assumant corpora

Articulus III: Utrum angeli in corporibus assumptis opera vitae exerceant

Quaestio LII: De comparatione angelorum ad loca

Articulus I: Utrum angelus sit in loco

Articulus II: Utrum angelus possit esse in pluribus locis simul

Articulus III: Utrum plures angeli possint simul esse in eodem loco

Quaestio LIII: De motu locali angelorum

Articulus I: Utrum angelus possit moveri localiter

Articulus II: Utrum angelus transeat per medium

Articulus III: Utrum motus angeli sit in instanti

Quaestio LIV: De cognitione angelorum

Articulus I: Utrum intelligere angeli sit eius substantia

Articulus II: Utrum intelligere angeli sit eius esse

Articulus III: Utrum potentia intellectiva angeli sit eius essentia

Articulus IV: Utrum in angelo sit intellectus agens et possibilis

Articulus V: Utrum in angelis sit sola intellectiva cognitio

↑ Top of work