Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan

Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan (1469–1534)

First published 1507

Cajetan's Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae offers an article-by-article exposition of Aquinas's Prima Pars. Its discussions of sacred doctrine, analogy, divine knowledge, and creation became important reference points in the later Thomist tradition. The present digital edition follows the Latin text of the Leonine edition and includes English and Spanish translations. Coverage is currently partial.

This work is being completed — add a section.


Praefatio ad Oliverium Carrafam

In Prooemium Summae Theologiae

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium, praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Articulus VII: Utrum deus sit subiectum huius scientiae

Articulus VIII: Utrum haec doctrina sit argumentativa

Articulus IX: Utrum sacra scriptura debeat uti metaphoris

Articulus X: Utrum sacra scriptura sub una littera habeat plures sensus

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

En el título, advierte que, aunque según la doctrina de santo Tomás ser cuerpo y ser compuesto de materia y forma se convierten y son lo mismo; sin embargo, como no son lo mismo ni se convierten según otros (pues Averroes pone que el cuerpo existe en el cielo, y sin embargo no es compuesto de materia y forma; mientras que Avicebrón pone que hay composición de materia y forma en las sustancias espirituales, y sin embargo no son cuerpos), por eso, para que la doctrina quede completa de todos modos, se plantea la presente cuestión: si Dios es compuesto de materia y forma. Y por ello todas las razones puestas en el texto usan medios que abstraen de la corporeidad y la cantidad, a fin de excluir también la materia espiritual.

II. En el cuerpo, una sola conclusión, que responde negativamente a la cuestión: Es imposible que en Dios haya materia. – Se prueba de tres maneras. Primera. Dios es acto puro: luego no tiene materia. Se prueba la consecuencia: porque la materia está en potencia.

Segundo. Dios es el primer bien y el óptimo: luego el bien no es por participación, sino por esencia. Luego no es compuesto de materia y forma. – El antecedente se manifiesta por lo anterior. La primera consecuencia se prueba así: el bien por esencia es anterior al bien por participación: luego, si Dios es primero, etc. En cuanto a la segunda: lo compuesto es bueno por su forma: luego por participación, a saber, en cuanto que la materia participa de la forma: luego si, etc.

Tercero. Dios es la primera causa eficiente: luego es el primer agente y por sí mismo: luego es primero y por sí mismo forma. Luego no es compuesto de materia y forma. – El antecedente, junto con la primera consecuencia, se deja por constante. Pero la segunda se prueba. Todo agente actúa mediante su forma: luego cada cosa se comporta respecto al ser agente del mismo modo que respecto al ser forma, y viceversa: luego, si es primer agente y por sí mismo, es primero y por sí mismo forma, etc.

III. En torno a la primera consecuencia, advierte que de cierto modo se toma equívocamente ly primero en el antecedente y en el consecuente. Pues en el antecedente se toma en cuanto denota el orden de prioridad respecto de los demás agentes eficientes; en el consecuente, en cambio, se toma en cuanto significa según lo cual él mismo, como en I Poster. se distingue primero contra por sí y de todo. De modo que, del hecho de que Dios sea entre las causas eficientes la primera, se infiere: luego Dios es por sí primeramente, es decir, según lo cual él mismo, agente eficiente. Y la inferencia es válida: puesto que no contingente, sino necesariamente, y según una causalidad esencial sobre los demás agentes eficientes, le conviene ser el primero entre las causas eficientes, como es evidente de suyo. Pues, siendo constantes estas cosas, ya resulta evidente que le conviene ser agente no por otro; y que a cualesquiera les conviene, les conviene por él. Por tanto, es primer agente, conforme a la doctrina analítica.

IV. En torno a la consecuencia asumida en la prueba de la segunda consecuencia, es decir, aquella según la cual el agente actúa por su forma etc., advierte que, si la forma es razón de obrar (como se asume en el antecedente y se dice muchas veces en Aristóteles), es necesario que cada cosa esté respecto de la razón de obrar como está respecto de la forma, y en consecuencia respecto del esse activo, procediendo a priori; y a la inversa, procediendo a posteriori, así como algo está respecto del esse activo, así debe estar respecto de la razón de obrar, y en consecuencia respecto de la forma. Por lo cual vale la segunda consecuencia: si algo es primero activo, es primero razón de obrar y forma, y así no es compuesto de materia y forma. Esta convertibilidad la insinúa el texto, cuando primero dice que según cómo algo está respecto de la forma, así está respecto de ser agente; y luego, queriendo dar a entender la convertibilidad, añade: lo que por tanto es por sí primeramente agente, es primero y por sí forma.

V. Pero en torno a esto surge una duda. Pues este proceso parece sofístico: porque bajo este común, a saber, tenerse respecto de la forma, se desciende determinadamente a este especial, a saber, ser forma. En efecto, que cada cosa se tenga respecto de la forma como respecto del ser agente es verísimo; pero de ahí no está permitido inferir que cada cosa se tenga respecto del ser forma como respecto del ser agente. Primero, porque es un sofisma del consecuente. Luego, porque esto es falso: pues el fuego no se tiene respecto del ser calor como se tiene respecto del ser calefactorio; porque el fuego es primeramente calefactorio, pero no es primeramente calor (antes bien, no es calor, sino que lo tiene por sí primeramente); y sin embargo el calor es aquella forma que es la razón de calentar. Por tanto, de que algo sea por sí primeramente agente no puede inferirse nada más, sino que por sí primeramente tiene la forma que es la razón de actuar: y no que sea por sí primeramente forma, como se hace en el texto, etc.

VI. A esto se dice que conviene advertir aquí dos cosas: primero, qué significa ly per se primo; segundo, que los discursos deben interpretarse siempre según la materia de que tratan. Pues a partir de esto todo resultará manifiesto.

Por sí primero tal, como se dice en I Poster., significa que sea tal no por otro, y que las demás cosas sean tales por él. Pero cuando se dice no por otro, se excluyen no solo las causas extrínsecas, sino también las partes, como se dice en VII Physic.: de modo que aquello que es tal en razón de una parte, no es por sí primero tal. Y por ello, aquello a lo que conviene ser agente en razón de una parte, a saber, de la forma, no es por sí primero agente; pero tampoco lo es por accidente, sino por otro, a saber, por la parte. Y por eso ningún compuesto de materia y forma puede ser por sí primero activo, pues todos los compuestos actúan no con su totalidad, porque no en razón de la materia (pues le repugna que la materia sea razón de actuar, ya que de su razón es la potencia opuesta al acto, que es razón de actuar). Y de aquí se ve claramente cómo el tener de sí la ordenación al esse agente permite inferir no solo la ordenación a la forma, sino la ordenación al esse de la forma, como se hizo en el texto; y a la inversa podría hacerse a priori, y no hay sofisma alguno.

Pero, a modo de instancia sobre el calor, se dice que si los argumentos se ponderaran según la materia sujeta, no se formularía esta objeción. En efecto, el esse activo en común no incluye ninguna imperfección, y puede convenir a alguna cosa subsistente en la naturaleza por sí primeramente propiísimamente, como hablamos. En cambio, el esse calefactor encierra una imperfección, porque dice un esse activo así, es decir, materialmente. Y es imposible que convenga a algo primeramente, hablando simple y absolutamente, porque es necesario que convenga a un compuesto de materia y forma, al cual no puede convenir obrar sino según una parte. – Sin embargo, tales actividades materiales, tomadas según sus propias razones, se dicen convenir a algo primeramente, del modo en que es posible encontrarse primeramente en tal conveniencia, es decir, en el género de los agentes materiales, y no simplemente. – Y por eso la instancia no va contra lo propuesto. Pues aunque en el fuego y el calor, y en las demás razones activas materiales, no aparezca la fuerza de la consecuencia, esto es porque en ellos no se encuentra ser agente ni ser tal agente primeramente, sino ser tal agente primeramente en el género de los agentes materiales, donde la primidad no excluye la parte. Y, sin embargo, consta que la parte queda excluida por la primidad simplemente dicha.

Se sostiene, pues, la fuerza de la consecuencia: que si Dios es por sí primer agente, entonces es por sí primera forma. Porque lo que es por sí primer agente es agente no por otro, es decir, tampoco por una parte, sino por sí entero; y por ello es necesario que el todo sea forma, y en consecuencia que sea incomuesto de materia y forma.

VII. En respuesta a la tercera, surge una duda a partir de Durando contra la causa de individuación allí asignada, a saber, el ser recibido en la materia o no poder ser recibido en ella. Se dice que lo individual es individuo por negación de la división por la cual lo superior se divide en sus inferiores: y es individuo por negación del ente en otro como en sujeto inferior, y no por negación del ente en otro como en sujeto de información. Pero tanto el ser recibido en la materia como no poder ser recibido en ella atañen al esse y no-esse en otro como en sujeto de información. Por tanto, nada de esto atañe a la individuación: sino que se ha cometido una equivocación respecto de «esse in alio» y de «sujeto». La mayor es evidente: de otro modo este blanco no sería individuo, puesto que está en otro como en sujeto de información, a saber, en esta sustancia. La menor, en cambio, es per se nota.

Y se confirma. La materia no es el primer sujeto de la predicación, es decir, lo sujeto último e inferior: sino que es el primer sujeto de la información. Por tanto, por el hecho de ser primer sujeto, no es individuante. – La consecuencia es evidente. El antecedente se prueba. Porque a la materia, aunque le convenga de sí misma la negación de estar en otro como en sujeto de información, no le conviene, sin embargo, la negación de estar en otro como sujeto inferior: puesto que la materia es algo universal, y se predica de esta y de aquella materia como universal y superior de sus inferiores, como es patente; de otro modo la materia no sería cognoscible, ya que la ciencia no versa sino sobre universales. – Malamente, pues, parece que el texto asignó la razón del individuo a partir de la materia.

VIII. A esto debe responderse brevemente, concediendo que es distinto el modo de ser en otro como en sujeto inferior, y distinto el de ser en otro como en sujeto de información; y asimismo que es distinto ser sujeto allí y serlo aquí. Pero con esto es compatible que ser la naturaleza en otro como superior en lo inferior, no en cualquier otro, sino en uno singular, y ser ella en otro por información, sean lo mismo, no formalmente, sino causalmente: de modo que de que una quiddidad sea en otro por información se sigue naturalmente que ella sea en otro como inferior singular; y de que una quiddidad no pueda ser en otro por información se sigue que ella no pueda ser en lo singular como inferior, sino que ella misma sea por sí singular. Y esto es lo que se dice en el texto. Pues asigna el ser o no ser en otro por información, como raíz de la individuación: y no como constitutivo formal del individuo, como mal se interpretan las objeciones. Pero probar que esta sea la raíz de la individuación excede los límites del asunto presente: más abajo se tratará, donde se tratará ex profeso de la individuación. Basta aquí, para el conocimiento del texto, saber que, según nosotros, este modo de ser en otro por información no es constitutivo formalmente, sino causalmente, del individuo.

IX. Por lo cual, a la objeción en contrario se responde que, del hecho de que este blanco sea individuo y esté en otro por información, no se sigue nada más que que el esse en otro por información no es lo constitutivo formal del individuo. Pero con esto es compatible que, si la naturaleza de la blancura no pudiera estar en otro por incoación, nunca el blanco estaría en este blanco como lo superior en lo inferior. Y además, este blanco no sería este por posición de una diferencia individual sobre la naturaleza, sino por negación de toda diferencia individual: pues no sería divisible en muchos individuos, como se dice en el texto acerca de las formas no receptibles en la materia.

Para la confirmación también, se niega la consecuencia. Porque de que la materia sea el primer sujeto de la información se sigue que sea la primera raíz de la individuación, positiva o negativa. – También se niega el antecedente. Porque la materia es también lo primero subsumible, es decir, lo ínfimo, no total, como individuo completo, sino parcial. – Y cuando se objeta que es un cierto universal, se responde que la materia en sí no es universal ni predicable, como se ve en que en sí no es inteligible y, por consiguiente, tampoco cognoscible; sino que la materia, por analogía con la forma universal, se entiende como universal y se hace cierta cosa predicable y cognoscible, etc. Y por eso en el texto se dice que la forma, en cuanto está de suyo, puede estar en muchos, mientras que la materia es el primer sujeto: puesto que toda universalidad proviene de la forma, la materia en sí no es universal; y como el primer sujeto es de todos los predicamentos, ella misma es también lo ínfimo subsumible (aunque parcial) y el primer sujeto de la información; y así, por todas partes, raíz de la individuación.

Pero de esto se ha dicho lo suficiente en los comentarios De Ente et Essentia, y en las dos cuestiones; y más abajo se dirá algo más.

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sint bona bonitate divina

Quaestio VII: De infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse immutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus a nobis cognoscatur

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus creatus per sua naturalia divinam essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium essentiam Dei unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per essentiam ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per essentiam omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus divinam essentiam per aliquas similitudines videantur

Articulus X: Utrum videntes Deum per essentiam simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum ea quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen *Deus* sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen *Deus* sit communicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen *Deus* univoce dicatur de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen *qui est* sit maxime nomen Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus de rebus habeat scientiam speculativam

Quaestio XV: De ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

Quaestio XVI: De veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit imutabilis

Quaestio XVII: De falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quidquid Deus vult, ex necessitate velit

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: An Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De divina potentia

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit meliora facere ea quae facit

Quaestio XXVI: De divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

Quaestio XXVII: De processione divinarum personarum

Articulus I: Utrum processio sit in divinis

Articulus II: Utrum aliqua processio in divinis generatio DICI possit

Articulus III: Utrum sit in divinis alia processio a generatione verbi

Articulus IV: Utrum processio amoris in divinis sit generatio

Articulus V: Utrum sint plures processiones in divinis quam duae

Quaestio XXVIII: De relationibus divinis

Articulus I: Utrum in Deo sint aliquae relationes reales

Articulus II: Utrum relatio in Deo sit idem quod sua essentia

Articulus III: Utrum relationes quae sunt in Deo, realiter ab invicem distinguantur

Articulus IV: Utrum in Deo sint tantum quatuor relationes reales, scilicet paternitas, filiatio, spiratio et processio

Quaestio XXIX: De personis divinis

Articulus I: De definitione personae

Articulus II: Utrum persona sit idem quod hypostasis, subsistentia et essentia

Articulus III: Utrum nomen personae sit ponendum in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona significet relationem

Quaestio XXX: De pluralitate personarum in divinis

Articulus I: Utrum sit ponere plures personas in divinis

Articulus II: Utrum in Deo sint plures personae quam tres

Articulus III: Utrum termini numerales ponant aliquid in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona possit esse commune tribus personis

Quaestio XXXI: De his quae ad unitatem vel pluralitatem pertinent in divinis

Articulus I: Utrum sit Trinitas in divinis

Articulus II: Utrum Filius sit alius a patre

Articulus III: Utrum dictio exclusiva solus sit addenda termino essentiali in divinis

Articulus IV: Utrum dictio exclusiva possit adiungi termino personali

Quaestio XXXII: De divinarum personarum cognitione

Articulus I: Utrum Trinitas divinarum personarum possit per naturalem rationem cognosci

Articulus II: Utrum sint ponendae notiones in divinis

Articulus III: Utrum sint quinque notiones

Articulus IV: Utrum liceat contrarie opinari de notionibus

Quaestio XXXIII: De persona Patris

Articulus I: Utrum competat Patri esse principium

Articulus II: Utrum hoc nomen Pater sit nomen proprie divinae personae

Articulus III: Utrum hoc nomen Pater dicatur in divinis per prius secundum quod personaliter sumitur

Articulus IV: Utrum esse ingenitum sit Patri proprium

Quaestio XXXIV: De persona Filii

Articulus I: Utrum verbum in divinis sit nomen personale

Articulus II: Utrum verbum sit proprium nomen Filii

Articulus III: Utrum in nomine verbi importetur respectus ad creaturam

Quaestio XXXV: De imagine

Articulus I: Utrum imago in divinis dicatur personaliter

Articulus II: Utrum nomen imaginis sit proprium Filii

Quaestio XXXVI: De persona Spiritus Sancti

Articulus I: Utrum hoc nomen Spiritus Sanctus sit proprium nomen alicuius divinae personae

Articulus II: Utrum Spiritus Sanctus procedat a Filio

Articulus III: Utrum Spiritus Sanctus procedat a patre per Filium

Articulus IV: Utrum Pater et Filius sint unum principium Spiritus Sancti

Quaestio XXXVII: De nomine Spiritus Sancti quod est amor

Articulus I: Utrum amor sit proprium nomen Spiritus Sancti

Articulus II: Utrum Pater et Filius diligant se spiritu Sancto

Quaestio XXXVIII: De nomine Spiritus Sancti quod est donum

Articulus I: Utrum donum sit nomen personale

Articulus II: Utrum donum sit proprium nomen Spiritus Sancti

Quaestio XXXIX: De personis ad essentiam relatis

Articulus I: Utrum in divinis essentia sit idem quod persona

Articulus II: Utrum sit dicendum tres personas esse unius essentiae

Articulus III: Utrum nomina essentialia praedicentur singulariter de tribus personis

Articulus IV: Utrum nomina essentialia concreta possint supponere pro persona

Articulus V: Utrum nomina essentialia in abstracto significata possint supponere pro persona

Articulus VI: Utrum personae possint praedicari de nominibus essentialibus

Articulus VII: Utrum nomina essentialia sint approprianda personis

Articulus VIII: Utrum convenienter a sacris doctoribus sint essentialia personis attributa

Quaestio XL: De personis in comparatione ad relationes sive proprietates

Articulus I: Utrum relatio sit idem quod persona

Articulus II: Utrum personae distinguantur per relationes

Articulus III: Utrum, abstractis per intellectum relationibus a personis, adhuc remaneant hypostases

Articulus IV: Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus

Quaestio XLI: De personis in comparatione ad actus notionales

Articulus I: Utrum actus notionales sint attribuendi personis

Articulus II: Utrum actus notionales sint voluntarii

Articulus III: Utrum actus notionales sint de aliquo

Articulus IV: Utrum in divinis sit potentia respectu actuum notionalium

Articulus V: Utrum potentia generandi significet relationem, et non essentiam

Articulus VI: Utrum actus notionalis ad plures personas terminari possit

Quaestio XLII: De aequalitate et similitudine divinarum personarum ad invicem

Articulus I: Utrum aequalitas locum habeat in divinis

Articulus II: Utrum persona procedens sit coaeterna suo principio, ut Filius Patri

Articulus III: Utrum in divinis personis sit ordo naturae

Articulus IV: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum magnitudinem

Articulus V: Utrum Filius sit in patre, et e converso

Articulus VI: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum potentiam

Quaestio XLIII: De missione divinarum personarum

Articulus I: Utrum alicui personae divinae conveniat mitti

Articulus II: Utrum missio sit aeterna, vel temporalis tantum

Articulus III: Utrum missio invisibilis divinae personae sit solum secundum donum gratiae gratum facientis

Articulus IV: Utrum Patri conveniat mitti

Articulus V: Utrum Filio conveniat invisibiliter mitti

Articulus VI: Utrum missio invisibilis fiat ad omnes qui sunt participes gratiae

Articulus VII: Utrum Spiritui Sancto conveniat visibiliter mitti

Articulus VIII: Utrum nulla persona divina mittatur nisi ab ea a qua procedit aeternaliter

Quaestio XLIV: De processione creaturarum a Deo, et de omnium entium prima causa

Articulus I: Utrum sit necessarium omne ens esse creatum a Deo

Articulus II: Utrum materia prima sit creata a Deo

Articulus III: Utrum causa exemplaris sit aliquid praeter Deum

Articulus IV: Utrum Deus sit causa finalis omnium

Quaestio XLV: De modo emanationis rerum a primo principio

Articulus I: Utrum creare sit ex nihilo aliquid facere

Articulus II: Utrum Deus possit aliquid creare

Articulus III: Utrum creatio sit aliquid in creatura

Articulus IV: Utrum creari sit proprium compositorum et subsistentium

Articulus V: Utrum solius Dei sit creare

Articulus VI: Utrum creare sit proprium alicuius personae

Articulus VII: Utrum in creaturis sit necesse inveniri vestigium Trinitatis

Articulus VIII: Utrum creatio admisceatur in operibus naturae et artis

Quaestio XLVI: De principio durationis rerum creatarum

Articulus I: Utrum universitas creaturarum semper fuerit

Articulus II: Utrum mundum incoepisse sit articulus fidei

Articulus III: Utrum creatio rerum fuerit in principio temporis

Quaestio XLVII: De distinctione rerum in communi

Articulus I: Utrum rerum multitudo et distinctio sit a Deo

Articulus II: Utrum inaequalitas rerum sit a Deo.

Articulus III: Utrum sit unus mundus tantum

Quaestio XLVIII: De distinctione rerum in speciali

Articulus I: Utrum malum sit natura quaedam

Articulus II: Utrum malum inveniatur in rebus

Articulus III: Utrum malum sit in bono sicut in subiecto

Articulus IV: Utrum malum corrumpat totum bonum

Articulus V: Utrum malum sufficienter dividatur per poenam et culpam

Articulus VI: Utrum habeat plus de ratione mali poena quam culpa

Quaestio XLIX: De causa mali

Articulus I: Utrum bonum possit esse causa mali

Articulus II: Utrum summum bonum, quod est Deus, sit causa mali

Articulus III: Utrum sit unum summum malum, quod sit causa omnis mali

Quaestio L: De substantia angelorum absolute

Articulus I: Utrum angelus sit omnino incorporeus

Articulus II: Utrum angelus sit compositus ex materia et forma

Articulus III: Utrum angeli sint in aliquo magno numero

Articulus IV: Utrum angeli differant specie

Articulus V: Utrum angeli sint incorruptibiles

Quaestio LI: De comparatione angelorum ad corpora

Articulus I: Utrum angeli habeant corpora naturaliter sibi unita

Articulus II: Utrum angeli assumant corpora

Articulus III: Utrum angeli in corporibus assumptis opera vitae exerceant

Quaestio LII: De comparatione angelorum ad loca

Articulus I: Utrum angelus sit in loco

Articulus II: Utrum angelus possit esse in pluribus locis simul

Articulus III: Utrum plures angeli possint simul esse in eodem loco

Quaestio LIII: De motu locali angelorum

Articulus I: Utrum angelus possit moveri localiter

Articulus II: Utrum angelus transeat per medium

Articulus III: Utrum motus angeli sit in instanti

Quaestio LIV: De cognitione angelorum

Articulus I: Utrum intelligere angeli sit eius substantia

Articulus II: Utrum intelligere angeli sit eius esse

Articulus III: Utrum potentia intellectiva angeli sit eius essentia

Articulus IV: Utrum in angelo sit intellectus agens et possibilis

Articulus V: Utrum in angelis sit sola intellectiva cognitio

↑ Top of work