Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan

Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan (1469–1534)

First published 1507

Cajetan's Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae offers an article-by-article exposition of Aquinas's Prima Pars. Its discussions of sacred doctrine, analogy, divine knowledge, and creation became important reference points in the later Thomist tradition. The present digital edition follows the Latin text of the Leonine edition and includes English and Spanish translations. Coverage is currently partial.

This work is being completed — add a section.


Praefatio ad Oliverium Carrafam

In Prooemium Summae Theologiae

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium, praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Articulus VII: Utrum deus sit subiectum huius scientiae

Articulus VIII: Utrum haec doctrina sit argumentativa

Articulus IX: Utrum sacra scriptura debeat uti metaphoris

Articulus X: Utrum sacra scriptura sub una littera habeat plures sensus

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

En el título de este primer artículo, por sí, no por otro término medio: conocida por sí, conocimiento evidente. En efecto, se dice que una proposición es per se nota, la cual es conocida con evidencia cierta e infalible solo a partir de sus propios términos, como se ve en I Poster. Por lo tanto, el sentido del título es: Si esta proposición, Dios es, es per se nota.

II. En el cuerpo se hacen dos cosas: primero se distingue la proposición per se nota; segundo, se responde a lo preguntado. En cuanto a lo primero, la distinción es: de las proposiciones per se notas, unas lo son solo en sí mismas (secundum se); otras, en sí mismas y respecto de nosotros (quoad nos); y estas últimas, o respecto de todos nosotros, o solo respecto de los sabios. Y así se forman tres miembros en el texto.

Se declara la distinción, con sus miembros, a partir de una única raíz: la proposición per se nota en general. La proposición per se nota es aquella cuyo predicado está contenido en la razón del sujeto. Por tanto, es per se nota según sí misma y respecto de nosotros aquella cuyo predicado está en la razón del sujeto, y cuya razón del sujeto y del predicado nos es conocida, como que todo ente es o no es, etc. Pero solo según sí misma es aquella cuyo predicado está en la razón del sujeto, aunque las razones de los términos nos permanecen ocultas. Y según sí misma y respecto de los sabios es aquella cuyo predicado está en la razón del sujeto, y las razones de los términos son claras ante los sabios, como que lo incorporal no está en un lugar. Y este miembro se confirma con la autoridad de Boecio.

III. En torno a esta parte, adviértase que la proposición per se nota se dice per se, es decir, no por otro término medio, nota, porque excluye ly per se cualquier otro término medio y, en consecuencia, cualquier premisa para hacerla notoria. Y como una proposición puede ser hecha notoria a priori y a posteriori, es necesario que ly per se se distinga: si excluye el término medio a priori solamente; o a priori y a posteriori a la vez. Pues si toda proposición per se nota es aquella que tiene el predicado en la razón del sujeto, es necesario que ly per se excluya siempre el medio a priori; pero puesto que sucede que entre cosas entre las cuales no hay ningún medio según sí mismas puede haber un medio en cuanto son conocidas por nosotros, por eso no siempre excluye el medio a posteriori. Y por ello en el texto la proposición per se nota se distingue por la diferencia entre términos conocidos e ignorados, es decir, por la diferencia entre los extremos de las proposiciones en cuanto nos son conocidos. Pues aquellas cuyos extremos, no solo según sí mismos, sino en cuanto conocidos por nosotros, son inmediatos, son per se notas para todos. Pero aquellas cuyos extremos, aunque según sí mismos, no sin embargo en cuanto conocidos por nosotros, son inmediatos, son per se notas solo según sí mismas, no para nosotros. Y de modo semejante, aquellas cuyos extremos, en cuanto conocidos por los sabios, son inmediatos, son per se notas para ellos.

IV. En torno a esta parte hay muchas dudas y argumentos de Escoto, Aureolo y Gregorio; pero como estos pertenecen al libro Posteriores, donde en el capítulo III traté ampliamente esta materia, por eso, sin repetirlos, deben verse allí las soluciones de los argumentos, con todo su desarrollo. – Nótese solo aquí que en el texto no se define la proposición per se nota diciendo que es aquella cuyo predicado se funda en la razón del sujeto: sino que se pone causalmente, es decir, que a partir de que el predicado se pone en la razón del sujeto se hace per se nota la proposición; lo cual es convertible respecto de aquello. Y esto lo digo porque es bien verdadero según santo Tomás que toda proposición cuyo predicado cae en la razón del sujeto es per se nota, pero no a la inversa: pues cuando un generalísimo se niega de otro, y cuando la pasión primera se predica del primer sujeto, se hacen proposiciones inmediatas en sí mismas, y consecuentemente per se notas en sí mismas. Si sin embargo en algún lugar se encuentra así definida, glosese el esse en la razón del sujeto «formalmente, o virtualmente de modo próximo». Pero no debe extenderse tal locución, porque es menos propia.

V. En cuanto al segundo punto, la conclusión que responde es: Esta proposición, Dios es, es per se notoria en sí misma, pero no respecto de nosotros. – Se prueba la primera parte, porque el predicado es idéntico al sujeto; y la segunda, porque nosotros no conocemos qué es el sujeto. – Y de aquí se sigue un corolario: Por lo tanto, esta proposición necesita ser manifestada por medio de un término medio respecto de nosotros, es decir, a posteriori a partir del efecto. Es evidente la inferencia: porque no nos resulta evidente, y carece de término medio a priori.

VI. En respuesta a lo segundo, adviértase que contra la segunda respuesta allí dada algunos insisten con suficiente molestia, como reforzando el argumento, así: Lo que excede todo pensable no es, según tu respuesta; por tanto, no es excelente sobre todo pensable, lo cual es contrario a aquello que significa el nombre mismo de Dios. Se prueba la consecuencia: porque no excede a lo pensable existente; y si ello fuese, sería pensado algo mayor que lo que no es pensado.

VII. Pero esta objeción no es otra distinta de la hecha en el texto, y por eso se resuelve con la misma respuesta, distinguiendo el consecuente: que exceder todo lo pensable ocurre de dos maneras: de un modo, que aquello sobresalga en la naturaleza de las cosas; de otro modo, según el ser pensado. Y entiendo esto no como si el ser en la naturaleza de las cosas o el ser objetivo fuese la razón del exceso, sino que los usamos aquí a modo de condición de las cosas pensadas. Por ejemplo, las condiciones del orador perfecto, pensadas, pueden exceder a todo orador de dos maneras: de un modo, que ese exceso esté en la naturaleza de las cosas; de otro modo, que esté en el ser objetivo. Del primer modo sería necesario postular que existe un orador perfecto; del segundo modo no, sino que basta con que tenga ser objetivo. Y decimos que la razón de exceder debe atenderse según la nobleza de las condiciones pensadas en sí mismas.

En el propósito, por tanto, se dice que de aquel antecedente, lo que excede todo lo pensable no es, se sigue óptimamente, luego no hay en la naturaleza de las cosas algo que exceda todo lo pensable: más aún, no hay algo que exceda así a una hormiga, o a cualquier mínimo existente. Pero no vale: luego no excede en sí, según el esse objetivo, todo lo pensable: antes bien, así excede todo lo pensable. – Y cuando se dice sería pensable algo mayor, si existiese en la naturaleza de las cosas, esto se niega. Pues esta réplica procede o bien de ignorancia del valor propio de la expresión, mientras estos creen que la respuesta dada, al aceptar lo significado por el nombre asignado a Dios, pretende que, cuando se significa esto, a saber, mayor que todo lo pensable, se signifique algo lleno de toda perfección, abstrayendo de la existencia (y por eso objetan: « signifíquese algo lleno de toda perfección, incluida la existencia en la naturaleza de las cosas; y así se significará algo mayor »): o bien de ignorancia de la distinción entre acto signado y ejercido. Pues convenimos en lo significado por el nombre, y no disentimos. Nada exceptuamos en la razón de exceder, o sea, en el acto signado: aunque es preciso abstraer del existir en acto ejercido. De donde se concede que se significa y se piensa algo mayor que todo lo pensable, con toda perfección, incluso la de la existencia en la naturaleza de las cosas: sin embargo, en acto signado. Pero de ser significado y pensado no vale el argumento para pasar al ser. Y por eso se dice en la letra que esta razón nada concluye: porque los adversarios no conceden que lo mayor que todo lo pensable sea en la naturaleza de las cosas; aunque se conceda que lo mayor que todo lo pensable se significa, y se piensa que es en la naturaleza de las cosas. No se significa, por tanto, algo mayor, significado como existente: sino que, aunque existiera, no sería mayor, sino que sería aquello que no es sino en el pensamiento.

Se tiene un ejemplo semejante en particular, si suponemos que nos ocultamos que el más noble de los animales existe, y quisiéramos probar que ese existe a partir de los términos, es decir: el más noble de los animales existe, porque si no existe, entonces no es el más noble de los animales. Aquí, en efecto, resulta más manifiesto que la razón de la superioridad es la nobleza de la cosa significada en sí, mientras que las condiciones de lo que excede son el esse objetivo y el esse en la naturaleza de las cosas; y de qué modo el argumento no es válido, es patente para quien lo ejercita.

VIII. Sin embargo, ante estas dificultades de la lógica las silencias con una sola palabra, diciendo que mayor que todo pensable importa existencia en la naturaleza de las cosas de dos maneras, a saber, en acto ejercitado o significado; y que del segundo modo se concede en el asunto propuesto, pero no del primero. Y que si se aceptara del primer modo, sin duda aquella proposición sería per se nota: lo mayor que todo pensable es, así como esta: lo que es, es. – La razón por la cual no se incluye el existir en acto ejercitado, sino solo como concepto, es que mediante los nombres las cosas son significadas como conceptuadas, mientras que mediante los verbos como ejercitadas. De ahí que esta enunciación, la existencia no es, no implica contradictorios; pero esta, lo que existe, no es, sí los implica.

IX. En la respuesta a la tercera objeción, debe advertirse que, si bien la letra, al responder, concede que la verdad en común es per se notum, parece aceptar la consecuencia formulada al argumentar, a saber: no hay ninguna verdad, luego es verdadero que no hay ninguna verdad. Sin embargo, Escoto, en el Primero, distinción II, cuestión II, en la respuesta al artículo 3, reprendió esta consecuencia, diciendo que incurre en la falacia de consecuente, de muchas causas de la verdad a una sola de ellas. Primero, porque, aunque es válida la inferencia no hay ninguna verdad, luego no es verdadero que alguna verdad exista; no obstante, no vale luego es verdadero que no hay ninguna verdad, pues aquella es negativa y esta afirmativa. Segundo, porque la verdad se toma o fundamentalmente o formalmente: si no hay ninguna verdad, de ningún modo es verdadero que exista; no fundamentalmente, porque no permanece ninguna cosa fundante; no formalmente, porque no quedaría puesto ningún entendimiento. Por tanto, no se sigue la afirmativa, sino la negativa, como se ha dicho.

X. A esto se responde brevemente que, puesto que según la buena lógica, de una proposición verdadera de inesse a su modal de vero hay la mejor consecuencia, y a la inversa, porque el verum no es un modo que se añade sobre su preyacente: me maravillo de cómo quien argumentó se opuso a esta consecuencia. Vale, en efecto, Sócrates corre, luego que Sócrates corre es verdadero; y asimismo, Sócrates no corre, luego que Sócrates no corre es verdadero; y esto es patente en todos los casos. Y así en el caso propuesto: ninguna verdad hay, luego que ninguna verdad hay es verdadero. – Y se confirma: porque esta, a saber, ninguna verdad hay, es cierta enunciación; luego, significando lo verdadero o lo falso, por I Periherm. Pero entre ellos significa lo verdadero; luego significa que que ninguna verdad haya es verdadero.

XI. A la primera objeción, se responde que no hay ninguna falacia: porque ambas conclusiones se siguen determinadamente de aquella premisa. Y la afirmativa de modo, luego es verdadero que ninguna verdad es, se sigue antes que la negativa, luego no es verdadero que alguna verdad sea. Pues la primera se sigue inmediatamente, mientras que la segunda mediante aquella: ya que la primera pertenece a la consistencia de la proposición en sí misma, y la segunda a la destrucción de su contradictoria, a saber, alguna verdad es. Y de nuevo, aunque la destrucción de la contradictoria se seguiría de inmediato, diciendo ninguna verdad es, luego no alguna verdad es: sin embargo, la destrucción de la contradictoria con el modo de lo verdadero no se sigue sino en virtud de la regla dicha, a saber, que una proposición verdadera de inesse equivale a una modal de lo verdadero: pues por eso se sigue, ninguna verdad es, luego no es verdadero que alguna verdad sea, porque equivale a la negación de aquella contradictoria, es decir, no alguna verdad es. Y así, Escoto, al negar la consecuencia, la concedió sin saberlo, cuando concedió otra fundada sobre su raíz.

Respecto a la segunda objeción, se responde que la verdad se toma al menos de manera fundamental; y cuando se dice que no quedaría ningún fundamento, se niega. Pues digo que para la permanencia fundamental de las verdades negativas no se requiere la permanencia de las cosas. De modo que la verdad de esta proposición, nada es nada, excluida por completo toda cosa y todo entendimiento, permanece fundamentalmente: porque si hubiera un entendimiento, podría adecuarle objetualmente su proposición, componiendo esta: nada es nada; y esta permanencia basta. Por eso tampoco ahora esta proposición, nada es nada, tiene fundamento por parte de la cosa significada, salvo en el modo dicho. En efecto, lo que se dice de que la verdad es fundamentalmente entidad es verdadero de la verdad positiva, pero no de la negativa: pues el fundamento de la verdad negativa es el no ser, y no es ser, como es evidente.

Tienes este artículo tratado extensamente en Qu. de Veritate, qu. X, art. 12.

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sint bona bonitate divina

Quaestio VII: De infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse immutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus a nobis cognoscatur

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus creatus per sua naturalia divinam essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium essentiam Dei unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per essentiam ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per essentiam omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus divinam essentiam per aliquas similitudines videantur

Articulus X: Utrum videntes Deum per essentiam simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum ea quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen *Deus* sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen *Deus* sit communicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen *Deus* univoce dicatur de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen *qui est* sit maxime nomen Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus de rebus habeat scientiam speculativam

Quaestio XV: De ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

Quaestio XVI: De veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit imutabilis

Quaestio XVII: De falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quidquid Deus vult, ex necessitate velit

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: An Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De divina potentia

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit meliora facere ea quae facit

Quaestio XXVI: De divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

Quaestio XXVII: De processione divinarum personarum

Articulus I: Utrum processio sit in divinis

Articulus II: Utrum aliqua processio in divinis generatio DICI possit

Articulus III: Utrum sit in divinis alia processio a generatione verbi

Articulus IV: Utrum processio amoris in divinis sit generatio

Articulus V: Utrum sint plures processiones in divinis quam duae

Quaestio XXVIII: De relationibus divinis

Articulus I: Utrum in Deo sint aliquae relationes reales

Articulus II: Utrum relatio in Deo sit idem quod sua essentia

Articulus III: Utrum relationes quae sunt in Deo, realiter ab invicem distinguantur

Articulus IV: Utrum in Deo sint tantum quatuor relationes reales, scilicet paternitas, filiatio, spiratio et processio

Quaestio XXIX: De personis divinis

Articulus I: De definitione personae

Articulus II: Utrum persona sit idem quod hypostasis, subsistentia et essentia

Articulus III: Utrum nomen personae sit ponendum in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona significet relationem

Quaestio XXX: De pluralitate personarum in divinis

Articulus I: Utrum sit ponere plures personas in divinis

Articulus II: Utrum in Deo sint plures personae quam tres

Articulus III: Utrum termini numerales ponant aliquid in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona possit esse commune tribus personis

Quaestio XXXI: De his quae ad unitatem vel pluralitatem pertinent in divinis

Articulus I: Utrum sit Trinitas in divinis

Articulus II: Utrum Filius sit alius a patre

Articulus III: Utrum dictio exclusiva solus sit addenda termino essentiali in divinis

Articulus IV: Utrum dictio exclusiva possit adiungi termino personali

Quaestio XXXII: De divinarum personarum cognitione

Articulus I: Utrum Trinitas divinarum personarum possit per naturalem rationem cognosci

Articulus II: Utrum sint ponendae notiones in divinis

Articulus III: Utrum sint quinque notiones

Articulus IV: Utrum liceat contrarie opinari de notionibus

Quaestio XXXIII: De persona Patris

Articulus I: Utrum competat Patri esse principium

Articulus II: Utrum hoc nomen Pater sit nomen proprie divinae personae

Articulus III: Utrum hoc nomen Pater dicatur in divinis per prius secundum quod personaliter sumitur

Articulus IV: Utrum esse ingenitum sit Patri proprium

Quaestio XXXIV: De persona Filii

Articulus I: Utrum verbum in divinis sit nomen personale

Articulus II: Utrum verbum sit proprium nomen Filii

Articulus III: Utrum in nomine verbi importetur respectus ad creaturam

Quaestio XXXV: De imagine

Articulus I: Utrum imago in divinis dicatur personaliter

Articulus II: Utrum nomen imaginis sit proprium Filii

Quaestio XXXVI: De persona Spiritus Sancti

Articulus I: Utrum hoc nomen Spiritus Sanctus sit proprium nomen alicuius divinae personae

Articulus II: Utrum Spiritus Sanctus procedat a Filio

Articulus III: Utrum Spiritus Sanctus procedat a patre per Filium

Articulus IV: Utrum Pater et Filius sint unum principium Spiritus Sancti

Quaestio XXXVII: De nomine Spiritus Sancti quod est amor

Articulus I: Utrum amor sit proprium nomen Spiritus Sancti

Articulus II: Utrum Pater et Filius diligant se spiritu Sancto

Quaestio XXXVIII: De nomine Spiritus Sancti quod est donum

Articulus I: Utrum donum sit nomen personale

Articulus II: Utrum donum sit proprium nomen Spiritus Sancti

Quaestio XXXIX: De personis ad essentiam relatis

Articulus I: Utrum in divinis essentia sit idem quod persona

Articulus II: Utrum sit dicendum tres personas esse unius essentiae

Articulus III: Utrum nomina essentialia praedicentur singulariter de tribus personis

Articulus IV: Utrum nomina essentialia concreta possint supponere pro persona

Articulus V: Utrum nomina essentialia in abstracto significata possint supponere pro persona

Articulus VI: Utrum personae possint praedicari de nominibus essentialibus

Articulus VII: Utrum nomina essentialia sint approprianda personis

Articulus VIII: Utrum convenienter a sacris doctoribus sint essentialia personis attributa

Quaestio XL: De personis in comparatione ad relationes sive proprietates

Articulus I: Utrum relatio sit idem quod persona

Articulus II: Utrum personae distinguantur per relationes

Articulus III: Utrum, abstractis per intellectum relationibus a personis, adhuc remaneant hypostases

Articulus IV: Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus

Quaestio XLI: De personis in comparatione ad actus notionales

Articulus I: Utrum actus notionales sint attribuendi personis

Articulus II: Utrum actus notionales sint voluntarii

Articulus III: Utrum actus notionales sint de aliquo

Articulus IV: Utrum in divinis sit potentia respectu actuum notionalium

Articulus V: Utrum potentia generandi significet relationem, et non essentiam

Articulus VI: Utrum actus notionalis ad plures personas terminari possit

Quaestio XLII: De aequalitate et similitudine divinarum personarum ad invicem

Articulus I: Utrum aequalitas locum habeat in divinis

Articulus II: Utrum persona procedens sit coaeterna suo principio, ut Filius Patri

Articulus III: Utrum in divinis personis sit ordo naturae

Articulus IV: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum magnitudinem

Articulus V: Utrum Filius sit in patre, et e converso

Articulus VI: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum potentiam

Quaestio XLIII: De missione divinarum personarum

Articulus I: Utrum alicui personae divinae conveniat mitti

Articulus II: Utrum missio sit aeterna, vel temporalis tantum

Articulus III: Utrum missio invisibilis divinae personae sit solum secundum donum gratiae gratum facientis

Articulus IV: Utrum Patri conveniat mitti

Articulus V: Utrum Filio conveniat invisibiliter mitti

Articulus VI: Utrum missio invisibilis fiat ad omnes qui sunt participes gratiae

Articulus VII: Utrum Spiritui Sancto conveniat visibiliter mitti

Articulus VIII: Utrum nulla persona divina mittatur nisi ab ea a qua procedit aeternaliter

Quaestio XLIV: De processione creaturarum a Deo, et de omnium entium prima causa

Articulus I: Utrum sit necessarium omne ens esse creatum a Deo

Articulus II: Utrum materia prima sit creata a Deo

Articulus III: Utrum causa exemplaris sit aliquid praeter Deum

Articulus IV: Utrum Deus sit causa finalis omnium

Quaestio XLV: De modo emanationis rerum a primo principio

Articulus I: Utrum creare sit ex nihilo aliquid facere

Articulus II: Utrum Deus possit aliquid creare

Articulus III: Utrum creatio sit aliquid in creatura

Articulus IV: Utrum creari sit proprium compositorum et subsistentium

Articulus V: Utrum solius Dei sit creare

Articulus VI: Utrum creare sit proprium alicuius personae

Articulus VII: Utrum in creaturis sit necesse inveniri vestigium Trinitatis

Articulus VIII: Utrum creatio admisceatur in operibus naturae et artis

Quaestio XLVI: De principio durationis rerum creatarum

Articulus I: Utrum universitas creaturarum semper fuerit

Articulus II: Utrum mundum incoepisse sit articulus fidei

Articulus III: Utrum creatio rerum fuerit in principio temporis

Quaestio XLVII: De distinctione rerum in communi

Articulus I: Utrum rerum multitudo et distinctio sit a Deo

Articulus II: Utrum inaequalitas rerum sit a Deo.

Articulus III: Utrum sit unus mundus tantum

Quaestio XLVIII: De distinctione rerum in speciali

Articulus I: Utrum malum sit natura quaedam

Articulus II: Utrum malum inveniatur in rebus

Articulus III: Utrum malum sit in bono sicut in subiecto

Articulus IV: Utrum malum corrumpat totum bonum

Articulus V: Utrum malum sufficienter dividatur per poenam et culpam

Articulus VI: Utrum habeat plus de ratione mali poena quam culpa

Quaestio XLIX: De causa mali

Articulus I: Utrum bonum possit esse causa mali

Articulus II: Utrum summum bonum, quod est Deus, sit causa mali

Articulus III: Utrum sit unum summum malum, quod sit causa omnis mali

Quaestio L: De substantia angelorum absolute

Articulus I: Utrum angelus sit omnino incorporeus

Articulus II: Utrum angelus sit compositus ex materia et forma

Articulus III: Utrum angeli sint in aliquo magno numero

Articulus IV: Utrum angeli differant specie

Articulus V: Utrum angeli sint incorruptibiles

Quaestio LI: De comparatione angelorum ad corpora

Articulus I: Utrum angeli habeant corpora naturaliter sibi unita

Articulus II: Utrum angeli assumant corpora

Articulus III: Utrum angeli in corporibus assumptis opera vitae exerceant

Quaestio LII: De comparatione angelorum ad loca

Articulus I: Utrum angelus sit in loco

Articulus II: Utrum angelus possit esse in pluribus locis simul

Articulus III: Utrum plures angeli possint simul esse in eodem loco

Quaestio LIII: De motu locali angelorum

Articulus I: Utrum angelus possit moveri localiter

Articulus II: Utrum angelus transeat per medium

Articulus III: Utrum motus angeli sit in instanti

Quaestio LIV: De cognitione angelorum

Articulus I: Utrum intelligere angeli sit eius substantia

Articulus II: Utrum intelligere angeli sit eius esse

Articulus III: Utrum potentia intellectiva angeli sit eius essentia

Articulus IV: Utrum in angelo sit intellectus agens et possibilis

Articulus V: Utrum in angelis sit sola intellectiva cognitio

↑ Top of work