Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan

Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae

Tommaso de Vio Cajetan (1469–1534)

First published 1507

Cajetan's Commentaria in Primam Partem Summae Theologiae offers an article-by-article exposition of Aquinas's Prima Pars. Its discussions of sacred doctrine, analogy, divine knowledge, and creation became important reference points in the later Thomist tradition. The present digital edition follows the Latin text of the Leonine edition and includes English and Spanish translations. Coverage is currently partial.

This work is being completed — add a section.


Praefatio ad Oliverium Carrafam

In Prooemium Summae Theologiae

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit, et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium, praeter philosophicas disciplinas, aliam doctrinam haberi

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

En el título, debe notarse qué es la ciencia especulativa y la práctica según la razón del nombre. Se llama ciencia especulativa aquella cuyo fin propio no es otro que saber; en cambio, la ciencia práctica es aquella cuyo fin propio es obrar, ya sea por el apetito, ya sea por la potencia ejecutiva, como dice Aristóteles en II Ética: entablamos este tipo de discurso no para ser sabios, sino para ser operantes, etc.

II. En el cuerpo hay dos conclusiones. La primera es: la Teología no es ni puramente práctica, ni puramente especulativa; sino más alta, comprendiendo en sí de manera eminente la razón de lo práctico y de lo especulativo.

III. Antes de que se pruebe la conclusión, para la evidencia del sentido de la conclusión, debes saber que lo práctico y lo especulativo no son diferencias esenciales, ni tampoco pasiones que sigan a diferencias esenciales, dividiendo primeramente la ciencia en común; así como tampoco lo visible y lo audible son diferencias que dividan primeramente el sentido en común. Pero así como el sentido primero se divide en sentido común y sentido propio, y después el sentido propio se divide en vista, oído, etc.; así la ciencia primero se divide en ciencia infinita y finita, y luego la ciencia finita se divide en especulativa y práctica. Y la razón de esto es que una razón formal finita de un objeto no puede tener ambas condiciones: que sea aquella de la cual se toma la regla de operar, y que sea en sí cognoscible, aun cuando de ella no pudiera tomarse ninguna regla de la obra; sino que estas dos condiciones deben fundarse en dos razones formales finitas, como se muestra inductivamente. Pero si la razón formal de algún objeto cognoscible es infinita, ya por su infinitud comprende en sí ambas condiciones, de un modo más alto del que existen en las cosas finitas: porque lo que está disperso en los inferiores se encuentra unificado en el superior. Y por eso, así como además de los sentidos propios se da un sentido de orden superior, que no es la vista ni el oído, etc.; así también además de las ciencias especulativas y prácticas se da una ciencia de orden superior, no especulativa ni práctica, sino que contiene eminentemente ambas. Y según este sentido se entiende la conclusión. De donde en el texto se dice que, aunque en las ciencias físicas otra sea la especulativa y otra la práctica (es decir, lo práctico y lo especulativo constituyen una alteridad, que es diferencia sustancial); sin embargo, la doctrina sagrada, siendo una sola, comprende ambas, como ciencia de orden superior.

IV. Se prueba, pues, la conclusión en el texto así. La doctrina sagrada, siendo una, se extiende a las cosas que pertenecen a las ciencias especulativas y prácticas: luego ella misma es más alta, comprendiendo bajo sí ambas. – El antecedente se prueba por el artículo precedente. La doctrina sagrada atiende una razón común de lo especulable y lo operable, a saber, en cuanto son divinamente revelables: luego. – La consecuencia se prueba: porque semejante ciencia es como la ciencia de Dios, quien con una misma ciencia conoce a sí mismo y sus obras: luego.

V. Adviértase aquí, para claridad del texto, tres cosas. Primero, en torno a la prueba de la consecuencia a partir del antecedente ya probado: que dicha prueba es óptima, y a priori, y no mediante el lugar de lo semejante. Puesto que, en efecto, nuestra teología no es otra cosa que la impresión y sello propio de la ciencia divina (porque ambas tratan de Dios en cuanto Dios: y esta se deriva de aquella bajo una participación propia, aunque pequeña, de su luz), se sigue que la unidad de aquella infiere la unidad de esta, y la altura de aquella, por la cual se extiende a ambos géneros, la altura de esta. Y por eso el sicut, puesto en el texto como prueba, no significa pura semejanza; sino la asimilación del ejemplar propio al ejemplante propio, etc.

Lo segundo es que los medios puestos en el texto se comportan así: esta doctrina comprende bajo sí a ambas, es decir, a la especulativa y a la práctica, porque, siendo una, se extiende a todas las cosas. Y esto porque considera todas las cosas bajo una sola razón formal. Y esto porque es la imitación propia de la ciencia con la cual Dios se conoce a sí mismo y conoce las demás cosas, etc.

El tercero es en torno a ly Unde licet in scientiis. Pues puede extraerse otro argumento para probar la misma consecuencia. Pretende, en efecto, que, puesto que si la afirmación es causa de afirmación, la negación será causa de negación, y viceversa, como se dice en I Poster.; y dado que del antecedente se obtiene la unidad de razón formal en la teología, con diversidad de razones formales físicas de las ciencias; y conste que la diversidad de las razones formales diversifica a las físicas en especulativa y práctica: se sigue que, de la no-diversidad, o unidad, de la razón formal de la teología, ésta será una, conteniendo simultáneamente lo especulativo y lo práctico.

VI. La segunda conclusión es: La Teología es más especulativa que práctica. – Se prueba de dos maneras. Primera: trata más principalmente de las cosas divinas que de los actos humanos: luego. – Segunda, así: trata de los actos humanos a causa de la especulación de Dios: luego. Se prueba el antecedente: porque en la especulación consiste la bienaventuranza eterna.

VII. En torno a lo dicho deben advertirse dos cosas. La primera es que esta interpretación de la primera conclusión no es fingida ni nueva, sino insinuada en el cuerpo del artículo; como es patente para quien considere diligentemente qué implica decir que un ente existente se extiende etc.; y para quien advierta que habla de la unidad específica, la cual consta que constituye por sí misma un uno. Pues con ello excluye manifiestamente la tosca interpretación de quienes entienden que la teología comprende en sí lo práctico y lo especulativo a modo de agregación. Ya entonces no sería una sino por agregación: y no bajo una razón formal, sino bajo dos: y propiamente no comprendería bajo sí ambas, como se dice en el texto, sino que se compondría de ambas. ¿Y para qué habría servido el argumento aducido en el texto sobre la identidad de la ciencia de Dios?

Y para que quede desvanecida toda fantasía sobre esto, vean a santo Tomás en la IIa IIae, q. XLV, art. 3, ad 1, donde pone expresamente que la sabiduría infusa es de un orden más alto que lo especulativo y lo práctico, por la misma razón que aquí se asume: porque, ciertamente, cuanto más alta es una razón, tanto más se extiende siendo una sola. Y se aporta otra razón: porque esto pertenece a su dignidad. Por tanto, como esta ciencia es dignísima, como se verá; y tiene una razón común a todas las prácticas y especulativas; y es de orden divino: conviene que quien de otro modo la interpreta, comprendiendo ambas cosas, quede envuelto en tinieblas, pues no la entiende como ciencia de un orden más alto. – También resulta evidente lo mismo al final del artículo precedente: donde se dice expresamente que esta doctrina guarda proporción con las demás ciencias como el sentido común respecto de los sentidos propios; y por eso no se diversifica por las diferencias de sus objetos, por ser de un orden más alto. Y aquí se tocan ambas razones asignadas, tanto por parte de una razón formal más alta, como por parte de la imitación de la ciencia divina: porque es, ciertamente, impresión y sellado propio de aquella que es una y simple, no por agregación, de todas las cosas.

VIII. No obsta la comparación subsumida en la segunda conclusión. Pues junto con aquello que es eminentemente ambas cosas, es compatible que sea formalmente ambas cosas: así como el sol es eminentemente calefactor y desecante, y sin embargo también formalmente; y Dios es eminentemente inteligente, volente y ejecutor, y sin embargo también formalmente. Ni pretende otra cosa con aquella comparación, sino que la ciencia especulativa se acerca más a la naturaleza de la teología que la práctica: como si dijéramos que el sentido común tiene más de la naturaleza de la vista que del oído, sería porque las condiciones de la vista y del sentido común convienen más entre sí que las condiciones del oído y del sentido común. Y no ocurre de otro modo en nuestro asunto. – Tampoco obsta que en algún lugar santo Tomás diga que es simplemente especulativa, y según algo práctica. Pues la razón de lo dicho es que "especulativa" significa una diferencia perfecta de la ciencia, mientras que "práctica" una menos perfecta; y las condiciones especulativas convienen más a ciencia tan excelente que las condiciones prácticas. Se dice, pues, especulativa simplemente, esto es, sin adición alguna, porque es formalmente especulativa, aunque eminente. Pero se dice práctica según algo, y no absolutamente, para que no se entienda que sea una ciencia imperfecta; tales son aquellas que se llaman absolutamente prácticas.

No importa para el propósito en cuestión si se postula que el hábito de la teología, y universalmente el de la ciencia, es uno por la simplicidad de la cualidad, o si es uno por la unidad del orden de las especies inteligibles. Pues de cualquier modo es necesario que la cualidad o el orden de grado superior sea tal cualidad o tal orden como aquel que constituye a la especulativa distinta frente a la práctica, y viceversa.

IX. Según es, que de esta posición se manifiesta claramente que ni del hecho de que convengan a esta ciencia las condiciones de la ciencia especulativa, ni del hecho de que le convengan las condiciones de la ciencia práctica, puede inferirse luego la teología es especulativa, o, luego es práctica, como una se distingue contra la otra; sino que luego es especulativa o contiene eminentemente la razón de especulativa; y de modo semejante, luego es práctica o contiene eminentemente la razón de práctica; y de modo semejante, luego es afectiva o contiene eminentemente la razón de afectiva. De donde las razones de Escoto en el Prólogo, cuestión IV, tomadas de la definición de ciencia práctica y del objeto de esta ciencia (puesto que, a saber, de él se toman los principios que regulan la praxis, y cosas semejantes), no concluyen que ella sea práctica; sino que, si valen, concluyen, como se ha dicho, que ella es práctica, o que contiene eminentemente la razón de práctica. – Y por esto, tú que te dedicas a las disputas, usa también esta respuesta, y aquella distinción entre precisamente y no precisamente tal, por ejemplo, regla de la obra o contemplativa, etc. Pues lo que es precisamente tal, es o práctico o especulativo; pero lo que es tal, aunque no precisamente, es algo más alto, como resulta claro de lo dicho.

Junto a esto queda la cuestión especial sobre la praxis y lo práctico, que debe tratarse por separado.

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Articulus VII: Utrum deus sit subiectum huius scientiae

Articulus VIII: Utrum haec doctrina sit argumentativa

Articulus IX: Utrum sacra scriptura debeat uti metaphoris

Articulus X: Utrum sacra scriptura sub una littera habeat plures sensus

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sint bona bonitate divina

Quaestio VII: De infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse immutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus a nobis cognoscatur

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus creatus per sua naturalia divinam essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium essentiam Dei unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per essentiam ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per essentiam omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus divinam essentiam per aliquas similitudines videantur

Articulus X: Utrum videntes Deum per essentiam simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum ea quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen *Deus* sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen *Deus* sit communicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen *Deus* univoce dicatur de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen *qui est* sit maxime nomen Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus de rebus habeat scientiam speculativam

Quaestio XV: De ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

Quaestio XVI: De veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit imutabilis

Quaestio XVII: De falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quidquid Deus vult, ex necessitate velit

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: An Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De divina potentia

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit meliora facere ea quae facit

Quaestio XXVI: De divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

Quaestio XXVII: De processione divinarum personarum

Articulus I: Utrum processio sit in divinis

Articulus II: Utrum aliqua processio in divinis generatio DICI possit

Articulus III: Utrum sit in divinis alia processio a generatione verbi

Articulus IV: Utrum processio amoris in divinis sit generatio

Articulus V: Utrum sint plures processiones in divinis quam duae

Quaestio XXVIII: De relationibus divinis

Articulus I: Utrum in Deo sint aliquae relationes reales

Articulus II: Utrum relatio in Deo sit idem quod sua essentia

Articulus III: Utrum relationes quae sunt in Deo, realiter ab invicem distinguantur

Articulus IV: Utrum in Deo sint tantum quatuor relationes reales, scilicet paternitas, filiatio, spiratio et processio

Quaestio XXIX: De personis divinis

Articulus I: De definitione personae

Articulus II: Utrum persona sit idem quod hypostasis, subsistentia et essentia

Articulus III: Utrum nomen personae sit ponendum in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona significet relationem

Quaestio XXX: De pluralitate personarum in divinis

Articulus I: Utrum sit ponere plures personas in divinis

Articulus II: Utrum in Deo sint plures personae quam tres

Articulus III: Utrum termini numerales ponant aliquid in divinis

Articulus IV: Utrum hoc nomen persona possit esse commune tribus personis

Quaestio XXXI: De his quae ad unitatem vel pluralitatem pertinent in divinis

Articulus I: Utrum sit Trinitas in divinis

Articulus II: Utrum Filius sit alius a patre

Articulus III: Utrum dictio exclusiva solus sit addenda termino essentiali in divinis

Articulus IV: Utrum dictio exclusiva possit adiungi termino personali

Quaestio XXXII: De divinarum personarum cognitione

Articulus I: Utrum Trinitas divinarum personarum possit per naturalem rationem cognosci

Articulus II: Utrum sint ponendae notiones in divinis

Articulus III: Utrum sint quinque notiones

Articulus IV: Utrum liceat contrarie opinari de notionibus

Quaestio XXXIII: De persona Patris

Articulus I: Utrum competat Patri esse principium

Articulus II: Utrum hoc nomen Pater sit nomen proprie divinae personae

Articulus III: Utrum hoc nomen Pater dicatur in divinis per prius secundum quod personaliter sumitur

Articulus IV: Utrum esse ingenitum sit Patri proprium

Quaestio XXXIV: De persona Filii

Articulus I: Utrum verbum in divinis sit nomen personale

Articulus II: Utrum verbum sit proprium nomen Filii

Articulus III: Utrum in nomine verbi importetur respectus ad creaturam

Quaestio XXXV: De imagine

Articulus I: Utrum imago in divinis dicatur personaliter

Articulus II: Utrum nomen imaginis sit proprium Filii

Quaestio XXXVI: De persona Spiritus Sancti

Articulus I: Utrum hoc nomen Spiritus Sanctus sit proprium nomen alicuius divinae personae

Articulus II: Utrum Spiritus Sanctus procedat a Filio

Articulus III: Utrum Spiritus Sanctus procedat a patre per Filium

Articulus IV: Utrum Pater et Filius sint unum principium Spiritus Sancti

Quaestio XXXVII: De nomine Spiritus Sancti quod est amor

Articulus I: Utrum amor sit proprium nomen Spiritus Sancti

Articulus II: Utrum Pater et Filius diligant se spiritu Sancto

Quaestio XXXVIII: De nomine Spiritus Sancti quod est donum

Articulus I: Utrum donum sit nomen personale

Articulus II: Utrum donum sit proprium nomen Spiritus Sancti

Quaestio XXXIX: De personis ad essentiam relatis

Articulus I: Utrum in divinis essentia sit idem quod persona

Articulus II: Utrum sit dicendum tres personas esse unius essentiae

Articulus III: Utrum nomina essentialia praedicentur singulariter de tribus personis

Articulus IV: Utrum nomina essentialia concreta possint supponere pro persona

Articulus V: Utrum nomina essentialia in abstracto significata possint supponere pro persona

Articulus VI: Utrum personae possint praedicari de nominibus essentialibus

Articulus VII: Utrum nomina essentialia sint approprianda personis

Articulus VIII: Utrum convenienter a sacris doctoribus sint essentialia personis attributa

Quaestio XL: De personis in comparatione ad relationes sive proprietates

Articulus I: Utrum relatio sit idem quod persona

Articulus II: Utrum personae distinguantur per relationes

Articulus III: Utrum, abstractis per intellectum relationibus a personis, adhuc remaneant hypostases

Articulus IV: Utrum actus notionales praeintelligantur proprietatibus

Quaestio XLI: De personis in comparatione ad actus notionales

Articulus I: Utrum actus notionales sint attribuendi personis

Articulus II: Utrum actus notionales sint voluntarii

Articulus III: Utrum actus notionales sint de aliquo

Articulus IV: Utrum in divinis sit potentia respectu actuum notionalium

Articulus V: Utrum potentia generandi significet relationem, et non essentiam

Articulus VI: Utrum actus notionalis ad plures personas terminari possit

Quaestio XLII: De aequalitate et similitudine divinarum personarum ad invicem

Articulus I: Utrum aequalitas locum habeat in divinis

Articulus II: Utrum persona procedens sit coaeterna suo principio, ut Filius Patri

Articulus III: Utrum in divinis personis sit ordo naturae

Articulus IV: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum magnitudinem

Articulus V: Utrum Filius sit in patre, et e converso

Articulus VI: Utrum Filius sit aequalis Patri secundum potentiam

Quaestio XLIII: De missione divinarum personarum

Articulus I: Utrum alicui personae divinae conveniat mitti

Articulus II: Utrum missio sit aeterna, vel temporalis tantum

Articulus III: Utrum missio invisibilis divinae personae sit solum secundum donum gratiae gratum facientis

Articulus IV: Utrum Patri conveniat mitti

Articulus V: Utrum Filio conveniat invisibiliter mitti

Articulus VI: Utrum missio invisibilis fiat ad omnes qui sunt participes gratiae

Articulus VII: Utrum Spiritui Sancto conveniat visibiliter mitti

Articulus VIII: Utrum nulla persona divina mittatur nisi ab ea a qua procedit aeternaliter

Quaestio XLIV: De processione creaturarum a Deo, et de omnium entium prima causa

Articulus I: Utrum sit necessarium omne ens esse creatum a Deo

Articulus II: Utrum materia prima sit creata a Deo

Articulus III: Utrum causa exemplaris sit aliquid praeter Deum

Articulus IV: Utrum Deus sit causa finalis omnium

Quaestio XLV: De modo emanationis rerum a primo principio

Articulus I: Utrum creare sit ex nihilo aliquid facere

Articulus II: Utrum Deus possit aliquid creare

Articulus III: Utrum creatio sit aliquid in creatura

Articulus IV: Utrum creari sit proprium compositorum et subsistentium

Articulus V: Utrum solius Dei sit creare

Articulus VI: Utrum creare sit proprium alicuius personae

Articulus VII: Utrum in creaturis sit necesse inveniri vestigium Trinitatis

Articulus VIII: Utrum creatio admisceatur in operibus naturae et artis

Quaestio XLVI: De principio durationis rerum creatarum

Articulus I: Utrum universitas creaturarum semper fuerit

Articulus II: Utrum mundum incoepisse sit articulus fidei

Articulus III: Utrum creatio rerum fuerit in principio temporis

Quaestio XLVII: De distinctione rerum in communi

Articulus I: Utrum rerum multitudo et distinctio sit a Deo

Articulus II: Utrum inaequalitas rerum sit a Deo.

Articulus III: Utrum sit unus mundus tantum

Quaestio XLVIII: De distinctione rerum in speciali

Articulus I: Utrum malum sit natura quaedam

Articulus II: Utrum malum inveniatur in rebus

Articulus III: Utrum malum sit in bono sicut in subiecto

Articulus IV: Utrum malum corrumpat totum bonum

Articulus V: Utrum malum sufficienter dividatur per poenam et culpam

Articulus VI: Utrum habeat plus de ratione mali poena quam culpa

Quaestio XLIX: De causa mali

Articulus I: Utrum bonum possit esse causa mali

Articulus II: Utrum summum bonum, quod est Deus, sit causa mali

Articulus III: Utrum sit unum summum malum, quod sit causa omnis mali

Quaestio L: De substantia angelorum absolute

Articulus I: Utrum angelus sit omnino incorporeus

Articulus II: Utrum angelus sit compositus ex materia et forma

Articulus III: Utrum angeli sint in aliquo magno numero

Articulus IV: Utrum angeli differant specie

Articulus V: Utrum angeli sint incorruptibiles

Quaestio LI: De comparatione angelorum ad corpora

Articulus I: Utrum angeli habeant corpora naturaliter sibi unita

Articulus II: Utrum angeli assumant corpora

Articulus III: Utrum angeli in corporibus assumptis opera vitae exerceant

Quaestio LII: De comparatione angelorum ad loca

Articulus I: Utrum angelus sit in loco

Articulus II: Utrum angelus possit esse in pluribus locis simul

Articulus III: Utrum plures angeli possint simul esse in eodem loco

Quaestio LIII: De motu locali angelorum

Articulus I: Utrum angelus possit moveri localiter

Articulus II: Utrum angelus transeat per medium

Articulus III: Utrum motus angeli sit in instanti

Quaestio LIV: De cognitione angelorum

Articulus I: Utrum intelligere angeli sit eius substantia

Articulus II: Utrum intelligere angeli sit eius esse

Articulus III: Utrum potentia intellectiva angeli sit eius essentia

Articulus IV: Utrum in angelo sit intellectus agens et possibilis

Articulus V: Utrum in angelis sit sola intellectiva cognitio

↑ Top of work