Scholastica commentaria in Primam Partem Summae Theologicae

Domingo Báñez

Scholastica commentaria in Primam Partem Summae Theologicae

Domingo Báñez (1528–1604)

First published 1584

Dominicus Báñez, O.P.'s Scholastica commentaria in primam partem Summae Theologiae is a Salamanca-school commentary on the opening part of Aquinas's Summa. The first printing appeared at Salamanca in 1584, after Báñez's teaching at the Dominican studium and University of Salamanca; later editions and editorial continuations helped make the work a major witness to late sixteenth-century Thomism. Its close exegesis of Aquinas intersects the debates over divine grace, human freedom, predestination, and physical premotion that defined the de auxiliis controversy. Schola presents the Latin text from a 1934 Urbano edition; the catalogue's 1584 year identifies the original work, not the modern reprint.

This work is being completed — add a section.


Prologus auctoris ad lectorem

In D. Thomae prooemium meditatio

Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit et ad quae se extendat

Articulus I: Utrum sit necessarium praeter Physicas disciplinas aliam doctrinam haberi

Commentarium

Dubium 1

Dubium 2

Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia

Commentarium

THE principal doubt is concerning the first conclusion: whether sacred doctrine is truly and properly a science.

First conclusion (Latin text without a Spanish translation)

Dubium 1 (continuatio)

Dubium 2

Dubium 3

Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia

Commentarium

Dubium 1 (pars prior)

Dubium 1 (continuatio)

Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica

Commentarium

Dubium 1: Objectiones

Dubium 1: Commentarium

Dubium 1: Responsiones

Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis

Commentarium

Dubium 1 (textus Latinus sine versione Hispanica)

Dubium 1

Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia

Commentarium

Dubium I

Articulus VII: Utrum Deus sit subiectum huius scientiae

Commentarium

Dubium I

Textus Augustini ante articulum 8

Articulus VIII: Utrum sacra doctrina sit argumentativa

Commentarium

Dubium 1

Dubium 2

Dubium 3

Dubium 4

Dubium 5

Dubium 6

Articulus IX: Utrum Sacra Scriptura debeat uti metaphoris

Commentarium

Commentarium; Dubium I

Articulus X: Utrum Sacra Scriptura sub una littera habeat plures sensus

Commentarium

Dubium 1

Dubium 2

Dubium 3

Dubium 4

Dubium 5

Dubium 6

Dubium 7

Dubium 8

Dubium 9

Quaestio II: De Deo, an Deus sit

Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum

Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile

Articulus III: Utrum Deus sit

Quaestio III: De Dei simplicitate

Articulus I: Utrum Deus sit corpus

Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae

Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia, vel natura

Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse

Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo

Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia

Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex

Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat

Quaestio IV: De Dei perfectione

Articulus I: Utrum Deus sit perfectus

Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum

Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo

Quaestio V: De bono in communi

Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente

Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens

Articulus III: Utrum omne ens sit bonum

Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis

Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine

Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile

Quaestio VI: De bonitate Dei

Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat

Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum

Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum omnia sit bona bonitate divina

Quaestio VII: De Infinitate Dei

Articulus I: Utrum Deus sit infinitus

Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam

Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem

Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem

Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus

Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus

Articulus II: Utrum Deus sit ubique

Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam

Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei

Quaestio IX: De Dei immutabilitate

Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis

Articulus II: Utrum esse inmutabile sit Dei proprium

Quaestio X: De Dei Aeternitate

Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio

Articulus II: Utrum Deus sit aeternus

Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei

Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore

Articulus V: De differentia aevi et temporis

Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum

Quaestio XI: De unitate Dei

Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens

Articulus II: Utrum unum et multa opponantur

Articulus III: Utrum Deus sit unus

Articulus IV: Utrum Deus sit maxime unus

Quaestio XII: Quomodo Deus cognoscatur a nobis

Articulus I: Utrum aliquis intellectus creatus possit Deum videre per essentiam

Articulus II: Utrum essentia Dei ab intellectu creato per aliquam similitudinem videatur

Articulus III: Utrum Essentia Dei videri possit oculis corporalibus

Articulus IV: Utrum aliquis intellectus per sua naturalia Divinam Essentiam videre possit

Articulus V: Utrum intellectus creatus ad videndum Dei Essentiam aliquo creato lumine indigeat

Articulus VI: Utrum videntium Dei Essentiam unus alio perfectius videat

Articulus VII: Utrum videntes Deum per Essentiam, ipsum comprehendant

Articulus VIII: Utrum videntes Deum per Essentiam, omnia in Deo videant

Articulus IX: Utrum ea quae videntur in Deo a videntibus Divinam Essentiam, videantur per aliquas similitudines creatas

Articulus X: Utrum videntes Deum per Essentiam, simul videant omnia quae in ipso vident

Articulus XI: Utrum aliquis in hac vita possit videre Deum per Essentiam

Articulus XII: Utrum per rationem naturalem Deum in hac vita cognoscere possimus

Articulus XIII: Utrum per gratiam habeatur altior cognitio Dei quam ea, quae habetur per rationem naturalem

Quaestio XIII: De nominibus Dei

Articulus I: Utrum aliquod nomen Deo conveniat

Articulus II: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo substantialiter

Articulus III: Utrum aliquod nomen dicatur de Deo proprie

Articulus IV: Utrum nomina dicta de Deo sint nomina synonyma

Articulus V: Utrum nomina, quae de Deo dicuntur et creaturis, univoce dicantur de ipsis

Articulus VI: Utrum nomina per prius dicantur de creaturis quam de Deo

Articulus VII: Utrum nomina quae important relationem ad creaturas, dicantur de Deo ex tempore

Articulus VIII: Utrum hoc nomen Deus sit nomen naturae

Articulus IX: Utrum hoc nomen Deus sit incommunicabile

Articulus X: Utrum hoc nomen Deus dictum de Deo per participationem, secundum naturam, et secundum opinionem

Articulus XI: Utrum hoc nomen Qui est sit maxime Dei proprium

Articulus XII: Utrum propositiones affirmativae possint formari de Deo

Quaestio XIV: De scientia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit scientia

Articulus II: Utrum Deus intelligat se

Articulus III: Utrum Deus comprehendat seipsum

Articulus IV: Utrum ipsum intelligere Dei sit eius substantia

Articulus V: Utrum Deus cognoscat alia a se

Articulus VI: Utrum Deus cognoscat alia a se propria cognitione

Articulus VII: Utrum scientia Dei sit discursiva

Articulus VIII: Utrum scientia Dei sit causa rerum

Articulus IX: Utrum Deus habeat scientiam non entium

Articulus X: Utrum Deus cognoscat mala

Articulus XI: Utrum Deus cognoscat singularia

Articulus XII: Utrum Deus possit cognoscere infinita

Articulus XIII: Utrum scientia Dei sit futurorum contingentium

Articulus XIV: Utrum Deus cognoscat enuntiabilia

Articulus XV: Utrum scientia Dei sit variabilis

Articulus XVI: Utrum Deus habeat de rebus scientiam speculativam

Quaestio XV: De Ideis

Articulus I: Utrum ideae sint

Articulus II: Utrum sint plures ideae

Articulus III: Utrum omnium quae cognoscit Deus, sint ideae

SUMMARY OF THE ARTICLE.

First conclusion: If an idea be taken as it is a principle of working, there are ideas in God of all things which have been produced, or at some time will be produced. Second conclusion: If an idea be taken as it is a principle of knowing, there are ideas in God of all possible creatures. These conclusions are clear from the first and second articles.

COMMENTARY.

IT IS DOUBTED: Whether the idea of a possible thing, which will never exist, is practical? And it seems that it is not. For St. Thomas in the body of the article says that of those things which will never be future we posit ideas in God according as an idea is a principle of knowing, but not according as it is a principle of working. And in the solution to the second he says that of things which are not future God does not have an idea as an idea is an imitable exemplar: therefore according to St. Thomas, the idea of possible things is not practical but speculative. To this doubt let this be the first conclusion: simply speaking, it must be granted that an idea of this kind is practical. It is proved first from St. Thomas, q. 3 On Truth, art. 3, in the solution to 1 and 2. It is proved secondly. God through an idea of this kind knows a creature as it is operable, and knows it in an operable manner: and so, if he wished to produce the thing, he would not need another idea, but through this idea which he now has he would produce the thing itself: therefore it is a practical idea. It is confirmed: for the account of practical science and of a practical idea, one must look not to the end of the one working, but to the intrinsic mode of the science and idea itself: therefore from the fact that God does not wish to produce some thing outwardly, it may not be gathered that he does not have a practical idea of that thing, if nevertheless the idea itself by its nature can be a principle of producing that thing. It is confirmed secondly: St. Thomas, in the solution to the second of this article, speaks in the same way of the idea of possible things and of the divine knowledge of those same things; but the knowledge of possible things is simply practical: therefore. The minor is gathered from St. Thomas, in the last article of the preceding question, where he says that the divine knowledge of possible things is not practical insofar as the practical is said from the end, where he insinuates that it is simply practical and in a qualified sense speculative, as the account of the speculative and the practical is taken from the end: but an exemplary form imports the character of a cause: therefore an idea essentially imports the character of a cause, and consequently is simply practical. From this it follows that the mental word and the idea differ, and the difference consists in this, that the word is a ground of knowing only, but the idea is a ground not only of knowing but also of working. Wherefore the word is a speculative ground, simply speaking, but the idea is a practical ground.

Second conclusion: The idea of possible things which have never been produced is in some way, in a qualified sense, not practical. It is proved: for every practical principle which is in the intellect, whether it be a habit or an idea, is consummated and completed in the character of an operative and practical principle through determination to the work, which determination it takes from the will; but the idea of these things does not have determination from the will to the work: nay rather, the divine will is determined not to work through a likeness of this kind: therefore this idea does not have all its completion in the character of a practical principle, and consequently is in some way and in a qualified sense not practical. This second assertion St. Thomas intends to teach in the words which we have cited for the negative part of this doubt. The solutions of the arguments of this article are to be noted, that we may know of which things God has ideas: and St. Thomas is to be read, q. 3 On Truth, where these things are explained one by one.

Concerning the solution to the first, it is to be noted that the imperfections which are found in creatures fall under a twofold difference: some are defects of nature, and are privations of some perfection due in to-be, such as blindness. But some are natural conditions of things, which do not import the privation of some perfection due, but the negation of a higher perfection not due, such as potential and material to-be, finite to-be and participated to-be.

Then let this be the first conclusion: in God there is no idea of the first kind, whether it be taken in the abstract or in the concrete. And so God does not have an idea of blindness, nor of the blind man, formally speaking. It is proved: for God does not have in himself an effective principle of blindness, or of the blind man, since these imperfections do not come from the active power of God, but from the defect of a particular nature: therefore.

Second conclusion: of an imperfection of the second kind God does not have an idea, if these imperfections be considered formally in the character of imperfection, that is, insofar as they are negations of a greater perfection. This is proved, since a negation, as such, does not have any principle: therefore neither an idea.

Let this be the third conclusion: God has an idea of these imperfections of the second kind, if they be taken in the concrete: that is, he has an idea of the things which intrinsically include these imperfections, e.g. he has an idea of matter, which is pure potency. It is proved. For these imperfections, taken materially and in the concrete, are certain positive entities: for the potentiality of matter, according to the thing, is the substantial entity of matter itself: therefore, as such, they have an idea, for of any producible entity whatever God has an idea.

Quaestio XVI: De Veritate

Articulus I: Utrum veritas sit tantum in intellectu

Articulus II: Utrum veritas sit in intellectu componente et dividente

Articulus III: Utrum verum et ens convertantur

Articulus IV: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam verum

Articulus V: Utrum Deus sit veritas

Articulus VI: Utrum sit una sola veritas, secundum quam omnia sunt vera

Articulus VII: Utrum veritas creata sit aeterna

Articulus VIII: Utrum veritas sit immutabilis

Quaestio XVII: De Falsitate

Articulus I: Utrum falsitas sit in rebus

Articulus II: Utrum in sensu sit falsitas

Articulus III: Utrum falsitas sit in intellectu

Articulus IV: Utrum verum et falsum sint contraria

Quaestio XVIII: De vita Dei

Articulus I: Utrum omnium naturalium rerum sit vivere

Articulus II: Utrum vita sit quaedam operatio

Articulus III: Utrum Deo conveniat vita

Articulus IV: Utrum omnia sint vita in Deo

Quaestio XIX: De voluntate Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit voluntas

Articulus II: Utrum Deus velit alia a se

Articulus III: Utrum quicquid Deus vult, ex necessitate velit

Articulus IV: Utrum voluntas Dei sit causa rerum

Articulus V: Utrum voluntatis divinae sit assignare aliquam causam

Articulus VI: Utrum voluntas Dei semper impleatur

Articulus VII: Utrum voluntas Dei sit mutabilis

Articulus VIII: Utrum voluntas Dei necessitatem rebus volitis imponat

Articulus IX: Utrum voluntas Dei sit malorum

Articulus X: Utrum Deus habeat liberum arbitrium

Articulus XI: Utrum sit distinguenda in Deo voluntas signi

Articulus XII: Utrum convenienter circa divinam voluntatem ponantur quinque signa

Quaestio XX: De amore Dei

Articulus I: Utrum amor sit in Deo

Articulus II: Utrum Deus omnia amet

Articulus III: Utrum Deus aequaliter diligat omnia

Articulus IV: Utrum Deus semper magis diligat meliora

Quaestio XXI: De iustitia et misericordia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit iustitia

Articulus II: Utrum iustitia Dei sit veritas

Articulus III: Utrum misericordia competat Deo

Articulus IV: Utrum in omnibus operibus Dei sit misericordia et iustitia

Quaestio XXII: De Providentia Dei

Articulus I: Utrum providentia Deo conveniat

Articulus II: Utrum omnia sint subiecta divinae providentiae

Articulus III: Utrum Deus immediate omnibus provideat

Articulus IV: Utrum providentia rebus provisis necessitatem imponat

Quaestio XXIII: De Praedestinatione

Articulus I: Utrum homines praedestinentur a Deo

Articulus II: Utrum praedestinatio aliquid ponat in praedestinato

Articulus III: Utrum Deus aliquem hominem reprobet

Articulus IV: Utrum praedestinati eligantur a Deo

Articulus V: Utrum praescientia meritorum sit causa praedestinationis

Articulus VI: Utrum praedestinatio sit certa

Articulus VII: Utrum numerus praedestinatorum sit certus

Articulus VIII: Utrum praedestinatio possit iuvari precibus sanctorum

Quaestio XXIV: De Libro vitae

Articulus I: Utrum liber vitae sit idem quod praedestinatio

Articulus II: Utrum liber vitae sit solum respectu vitae gloriae praedestinatorum

Articulus III: Utrum aliquis deleatur de libro vitae

Quaestio XXV: De potentia Dei

Articulus I: Utrum in Deo sit potentia

Articulus II: Utrum potentia Dei sit infinita

Articulus III: Utrum Deus sit omnipotens

Articulus IV: Utrum Deus possit facere quod praeterita non fuerint

Articulus V: Utrum Deus possit facere quae non facit

Articulus VI: Utrum Deus possit facere meliora ea quae facit

Quaestio XXVI: De Divina beatitudine

Articulus I: Utrum beatitudo Deo competat

Articulus II: Utrum Deus dicatur beatus secundum intellectum

Articulus III: Utrum Deus sit beatitudo cuiuslibet beati

Articulus IV: Utrum in Dei beatitudine omnis beatitudo includatur

↑ Top of work