Scholastica commentaria in Primam Partem Summae Theologicae
Domingo Báñez (1528–1604)
First published 1584
Dominicus Báñez, O.P.'s Scholastica commentaria in primam partem Summae Theologiae is a Salamanca-school commentary on the opening part of Aquinas's Summa. The first printing appeared at Salamanca in 1584, after Báñez's teaching at the Dominican studium and University of Salamanca; later editions and editorial continuations helped make the work a major witness to late sixteenth-century Thomism. Its close exegesis of Aquinas intersects the debates over divine grace, human freedom, predestination, and physical premotion that defined the de auxiliis controversy. Schola presents the Latin text from a 1934 Urbano edition; the catalogue's 1584 year identifies the original work, not the modern reprint.
✦ This work is being completed — add a section.
Prologus auctoris ad lectorem
In D. Thomae prooemium meditatio
Quaestio I: De sacra doctrina, qualis sit et ad quae se extendat
Articulus I: Utrum sit necessarium praeter Physicas disciplinas aliam doctrinam haberi
Commentarium
Dubium 1
Dubium 2
Articulus II: Utrum sacra doctrina sit scientia
Commentarium
THE principal doubt is concerning the first conclusion: whether sacred doctrine is truly and properly a science.
First conclusion (Latin text without a Spanish translation)
Dubium 1 (continuatio)
Dubium 2
Dubium 3
Articulus III: Utrum sacra doctrina sit una scientia
Commentarium
Dubium 1 (pars prior)
Dubium 1 (continuatio)
Articulus IV: Utrum sacra doctrina sit scientia practica
Commentarium
Dubium 1: Objectiones
Dubium 1: Commentarium
Dubium 1: Responsiones
Articulus V: Utrum sacra doctrina sit dignior aliis scientiis
Commentarium
Dubium 1 (textus Latinus sine versione Hispanica)
Dubium 1
Articulus VI: Utrum haec doctrina sit sapientia
Commentarium
Dubium I
Articulus VII: Utrum Deus sit subiectum huius scientiae
Commentarium
Dubium I
Textus Augustini ante articulum 8
Articulus VIII: Utrum sacra doctrina sit argumentativa
Commentarium
Dubium 1
Dubium 2
Dubium 3
Dubium 4
Dubium 5
Dubium 6
Articulus IX: Utrum Sacra Scriptura debeat uti metaphoris
Commentarium
Commentarium; Dubium I
Articulus X: Utrum Sacra Scriptura sub una littera habeat plures sensus
Commentarium
Dubium 1
Dubium 2
Dubium 3
Dubium 4
Dubium 5
Dubium 6
Dubium 7
Dubium 8
Dubium 9
Quaestio II: De Deo, an Deus sit
Articulus I: Utrum Deum esse sit per se notum
Articulus II: Utrum Deum esse sit demonstrabile
Articulus III: Utrum Deus sit
Quaestio III: De Dei simplicitate
Articulus I: Utrum Deus sit corpus
Articulus II: Utrum in Deo sit compositio formae et materiae
Articulus III: Utrum sit idem Deus quod sua essentia, vel natura
Articulus IV: Utrum in Deo sit idem essentia et esse
Articulus V: Utrum Deus sit in genere aliquo
Articulus VI: Utrum in Deo sint aliqua accidentia
Articulus VII: Utrum Deus sit omnino simplex
Articulus VIII: Utrum Deus in compositionem aliorum veniat
Quaestio IV: De Dei perfectione
Articulus I: Utrum Deus sit perfectus
Articulus II: Utrum in Deo sint perfectiones omnium rerum
Articulus III: Utrum aliqua creatura possit esse similis Deo
Quaestio V: De bono in communi
Articulus I: Utrum bonum differat secundum rem ab ente
Articulus II: Utrum bonum secundum rationem sit prius quam ens
Articulus III: Utrum omne ens sit bonum
Articulus IV: Utrum bonum habeat rationem causae finalis
Articulus V: Utrum ratio boni consistat in modo, specie et ordine
Articulus VI: Utrum convenienter dividatur bonum per honestum, utile et delectabile
Quaestio VI: De bonitate Dei
Articulus I: Utrum esse bonum Deo conveniat
Articulus II: Utrum Deus sit summum bonum
Articulus III: Utrum esse bonum per essentiam sit proprium Dei
Articulus IV: Utrum omnia sit bona bonitate divina
Quaestio VII: De Infinitate Dei
Articulus I: Utrum Deus sit infinitus
Articulus II: Utrum aliquid aliud quam Deus possit esse infinitum per essentiam
Articulus III: Utrum possit esse aliquid infinitum actu secundum magnitudinem
Articulus IV: Utrum possit esse infinitum in rebus secundum multitudinem
Quaestio VIII: De existentia Dei in rebus
Articulus I: Utrum Deus sit in omnibus rebus
Articulus II: Utrum Deus sit ubique
Articulus III: Utrum Deus sit ubique per essentiam, praesentiam et potentiam
Articulus IV: Utrum esse ubique sit proprium Dei
Quaestio IX: De Dei immutabilitate
Articulus I: Utrum Deus sit omnino immutabilis
Articulus II: Utrum esse inmutabile sit Dei proprium
Quaestio X: De Dei Aeternitate
Articulus I: Utrum convenienter definiatur aeternitas, quod est interminabilis vitae tota simul et perfecta possessio
Articulus II: Utrum Deus sit aeternus
Articulus III: Utrum esse aeternum sit proprium Dei
Articulus IV: Utrum aeternitas differat a tempore
Articulus V: De differentia aevi et temporis
Articulus VI: Utrum sit unum aevum tantum
Quaestio XI: De unitate Dei
Articulus I: Utrum unum addat aliquid supra ens
SUMMARY OF THE ARTICLE.
First conclusion: Being and the one are really the same. Second conclusion: The one adds upon being undivision. From these St. Thomas infers the corollary that every being is one.
COMMENTARY.
There is a DOUBT concerning this article: Whether the one bespeaks formally entity and perfection, or undivision and privation? Cajetan here teaches that it bespeaks formally undivision: and he proves this opinion first from St. Thomas, above, q. 6, art. 3, to the first, where he expressly says that the one bespeaks not perfection but undivision. Second it is proved from the reasoning of St. Thomas here. The one is nothing other than undivided being; therefore it bespeaks formally undivision, and materially being. Third: the one adds something formal upon being; for it is distinguished at least in reason from being, and nothing else can be understood to be added except undivision, for through this it is distinguished from being: therefore.
Scotus, 4 Metaphysics, q. 2, thinks that the one bespeaks formally entity and perfection, so that the one as such is being and perfection. St. Thomas seems to hold the same opinion, 10 Metaphysics, lect. 4. This opinion is proved first: the one is a real passion of being: therefore it bespeaks formally not undivision but perfection. The consequence is clear; for a being of reason cannot be a passion of real being. It is confirmed: this passion is proved by the Metaphysician through the principles of real being: therefore it is not formally a being of reason. The consequence is clear: for a being of reason does not arise from the intrinsic principles of real being. Lastly: God is simply one; therefore the one bespeaks perfection. The consequence is clear: for the things said of God simply bespeak perfection.
First conclusion. The one adds something upon being, not only by way of explication, but by a true and proper addition. The first part is proved. This addition, One being, is not negative, therefore. The consequence and the antecedent are clear. The second part is proved: the Metaphysician truly demonstrates the one of being: therefore the one truly and properly adds something upon being, for the same is not demonstrated of itself. Note however that the one adds upon being privation and undivision: for the true and the good bespeak and add a relation of reason, but the one privation.
Second conclusion. The one does not bespeak undivision formally in recto, but undivision is the intrinsic and necessary mode of unity. St. Thomas holds this conclusion in the place just cited. And it is proved: for otherwise the passion of being would formally be a being of reason. See what we said above, q. 10, art. 1.
Third conclusion. The one does not bespeak formally entity, but unity, which is nothing other than entity determined through an intrinsic mode: and by reason of that intrinsic mode the one signifies something diverse from being. For the exposition of this matter, note that a diverse intrinsic mode suffices to make a distinct object and formal significate, and just as Cajetan says in art. 1 of the First Part, a diverse mode of proceeding in habits causes a formal distinction in objects, so that it is impossible that habits which differ from the mode of proceeding should not have a formal distinction in their object: so I say that these diverse intrinsic modes cause a formal distinction in the object and in the significate. This conclusion so explained is proved. Being and the one are distinct signs, therefore they are formally distinct signates. It is confirmed; this term, one, does not bespeak formally undivision: for this is signified through this term undivision, or undivided: therefore it formally imports something else, and consequently it does not signify privation: the same must be said of all the passions of being. From these conclusions it everywhere follows that the one formally signifies real entity and perfection. And from what has been said the answer to the arguments for either side is clear.