Rhythmus de amore Veneris
Alan of Lille (1120–1202)
Rhythmus I: De amore Veneris
Contra amorem Veneris.
Vix nodosum valeo nodum denodare
Et indemonstrabile monstrum demonstrare,
Unde volens Veneris vultum denodare
Quae naturas hominum vult denaturare.
Huius arte magica quivis protheatur
Iovialis deitas per hanc humanatur.
Mars in pace vincitur Bachus debachatur
Ipse Titan uritur Triton inflammatur.
Hoc praestando surripit auferendo praestat
Honestum depauperat pauperem honestat
Incestum castificat pudorem incestat;
Blandiendo verberat blandiens infestat.
Laeta moestis mellea felleis adiungit
Dum proponit dulcia sanguinem emungit
Allicit illiciens & inungens pungit
Illicit alliciens imo pungens ungit.
Verbera post ubera suis impartitur
Blandiendo vulnerat vulnerans blanditur
Verum dicit mentiens si vera mentitur
Verum compos omnium nullis compotitur.
Dulce malum amor est & dulcor amarus
Inimica caritas inimicus carus
Ignara prudentia sapiens ignarus
Praecaura largitas largiens avarus.
Ingrata temperies mulcebris tempestas
Et potens debilitas debilis potestas
Libertina servitus serviens libertas.
Pauper affluentia confluens paupertas.
Poena delectabilis tristis paradisus
Arridens tristities & contristans risus
Visionis coecitas coecitatis visus
Odium amabile & amor invisus.
Sitiens ebrietas sitis ebriata
Saties famelica fames satiata
Virtuosum vitium virtus vitiata
Inquietum gaudium requies ingrata.
Sub hac sola quaestio solet ventilari
Virum amor virginum ioco puellari
Matronalis debeat amor ancillari
An eundem deceat privilegiari
Ecce vultum induit dubitationis
Quaestio sophistica umbra quaestionis
Eius in vestibulo disputationis
Excubat solutio soror rationis.
Quis nisi mentis inops hostis rationi
Fletum confert gaudio risum passioni
Lutum gemmae conferens noctuam pavoni
Flori foenum comparat Thersitem Adoni.
Laborat in extasi mentis furiosae
Qui cicutam lilio saliuncam rosae
Comparat vel purpuram chlamidi pannosae
Gloriam deglorians rei gloriosae.
Sed boni malitia non deflorat florem
Nec veri depauperat falsitas honorem
Nec incestus nubila nubilant pudorem
Neque Venus coniugis virginis amorem.
Malum bono proximum vilius vilescit
Bonum in contrarii facie nitescit
In unius tenebris alterum lucescit
Unum in alterius luce tenebrescit
Ut praevia gratior dies est aestiva
Floreque decrepito rosa primitiva
Sic matronae Venus est quasi positiva
Cum Venus virgunculae sit superlativa.
Floret Venus virginis nondum deflorata
Cum sit nuce vilior Venus triturata
Sic libata gratior res est illibata
Fons signatus dulcior aqua publicata.
Dionea virgine nequit fermentari
Nec in fraudis fabulas vult adulterari
Huic pudor simplicitas gaudent gratiari
Sub hac amans quilibet vult meridiari.
Nil hoc infelicius felleus est rore
Melius vel melius nil est hoc dulcore
Gravius ingratius nil est hoc furore
Laetius vel dulcius nil est hoc amore.
Primos flores virginis prima rudimenta
Est ver primum tempore prima sub iuventa
Veneris praedulcia sunt delectamenta
Quae minus luxuriae sapiunt fermenta.
Si quis vero coniugis in amore perit
Flores carpit hyemis in arena serit
Virorem in arido mel in felle quaerit
Publicae se publicans viam tritam terit.
A natura principe lex est instituta
Ut sub certo tempore sub aetate tuta
Sub statuto canone lege sub statuta
Sua solvant Veneri virgines tributa.
Sed nec leges postulant nec ius protestatur
Nec natura recipit quamvis patiatur
Quod a nupta Veneri vectigal solvatur
Maritatis fibula quo diffibulatur.
Virgo tributaria redditur amori
Quo favoraliter favens amatori
Ut naturae solito morem gerat mori
Prec um contradicere nesciens dulcori.
Dat amor amarior stimulum uxori
Quae ut gulae pabulum det inferiori
Et ferventis clibani consulat furori
Foedera defoederat maritalis thori.
Amore pecuniae postquam inescatur
Ad moechiae facinus mulier armatur
Dum moechando teritur terendo moechatur
Ut a moechi loculo munus emungatur.
Ille postquam Veneris potu inebriatur
Cogitur ad vomitum venter bursae satur
Totus perit igitur totus deplumatur
Et qui dives fuerat iam philosophatur.
Miser est qui coniugis in incude cudit
Qui sub tali ludicro ludens se deludit
Cui si sophismata mulier alludit
Expleto principio flebile concludit.
Iam naturam Veneris nimis denaturat
De complexu coniugis cuius cura curat
Quam flagello mentulae rusticus triturat
Quae sub tantis ictibus inconcussa durat.
Nullus qui est sapiens talem ludum temptat
Tali gaudet gaudio timor quem fermentat
Metus horror gemitus ubi se praesentat
Ubi se securitas penitus absentat.
Ubi saepe somnio mortis soporatur
Moechus dum mechanice cum moecha moechatur
Ubi saepe mentulae bursa syncopatur
Ubi saepe geminus frater decollatur.
Dum in nupta Veneris situ incandescit
Discurrit in facinus in fervorem exit
Nil audere dubitat nihil pertimescit
Natum mater abdicat nata patrem nescit
Quid pudor quid pietas nupta non attendit.
Caminus luxuriae cum nuptam accendit
Iura Leges foedera turpiter offendit
Castitatis immemor castitatem vendit
Cum Venus ad Venerem coniugem invitat
Syncopare coniugi vitam non evitat
Ut moechiae maculam melius admittat
A mariti corpore truncum demaritat.
In prolis perniciem Progne neronisans
Phasiphe luxuriae potu tantalisans
Boueque sophistica bouem bargolisans.
Illud verum comprobat vere silogisans
Ad hoc pactum Helena vult silogisare
Potens probabiliter ad hoc disputare
Nam Troiae nobilitas posset adhuc stare
Si novisset Phrygius melius amare.
Ergo non ulterius quaestio procedat
Cum se parti virginum ratio concedat.
Ergo nupta virgini in amore cedat
Et innupta quaelibet nuptam antecedat.