On the Divine Names
Περὶ θείων ὀνομάτων
On the Divine Names (De divinis nominibus) is the chief theological treatise of the Christian Neoplatonist writing under the name Dionysius the Areopagite, probably in the late fifth or early sixth century. Addressed to Timothy, it unfolds the names predicated of God — Good, Light, Beauty, Love, Being, Life, Wisdom, Power, Justice, and the rest — through thirteen chapters, grounding each name in Scripture and in the tradition of Hierotheus. Its account of divine procession, participation, and the beautiful-and-good became foundational for Byzantine and medieval Latin theology, and it is among the authorities Aquinas cites most. Schola presents the Greek text with the Latin translation of Balthasar Corderius and the English translation of John Parker (1897).
CAPUT I. Quis libri finis, et quae e divinis nominibus prodita tandem esse, et ex rebus sensibilibus non posse cognosci
§ I
§ II
§ III
§ IV
§ V
§ VI
§ VII
§ VIII
CAPUT II. unio et distinctio.
§ I
§ II
§ III
§ IV
§ V
§ VI
§ VII
§ VIII
§ IX
§ X
§ XI
CAPUT III. Quae sit vis orationis, et de beato Hierotheo, de religione et conscriptione theologica.
§ I
§ II
§ III
CAPUT IV. De bono, luce, pulchro, amore, exstasi, zelo; et quod malum neque ens sit, neque ex entibus, neque in entibus.
§ I
§ II
§ III
§ IV
§ V
§ VI
§ VII
§ VIII
§ IX
§ X
§ XI
§ XII
§ XIII
§ XIV
§ XV
§ XVI
§ XVII
§ XVIII
§ XIX
§ XX
§ XXI
§ XXII
§ XXIII
§ XXIV
§ XXV
§ XXVI
§ XXVII
§ XXVIII
§ XXIX
§ XXX
§ XXXI
§ XXXII
§ XXXIII
§ XXXIV
§ XXXV
CAPUT V. De ente, in quo etiam de exemplaribus.
§ I
§ II
§ III
§ IV
§ V
§ VI
§ VII
§ VIII
§ IX
§ X
CAPUT VI. De vita.
§ I
§ II
§ III
CAPUT VII. De sapientia, mente, ratione, veritate, fide.
§ I
§ II
§ III
§ IV
CAPUT VIII. De potentia, justitia, salute, redemptione; ubi etiam de inaequalitate.
§ I
§ II
§ III
§ IV
§ V
§ VI
§ VII
§ VIII
§ IX
CAPUT IX. De magno, parvo, eodem, alio, simili, dissimili, statu, motu, aequalitate.
De magno, paruo, eodem, alio, simili, dissimili, statu, motu, aequalitate.
§ I
Quoniam vero etiam magnum et paruum attribuitur omnium auctori, et idem et aliud, et simile et dissimile, et status et motus, agendum quoque haec diuinorum nominum simulacra, qualenus nobis patent, intueamur. Magnus quidem Deus in Scri- pluris laudatur, et in magnitudine, et in aura tenui quae divinam insinuet parvitatem; idem quoque, ut in illo Scripturarum loco: Tu autem idem ipse es; et alius ac diuersus, ut cum multarum figurarum ac formarum ab eadem Scriptura fingitur; et similis, ut similium ac similitudinis conditor; et dissimilis omnibus, ut cui non sit similis; stans etiam et immobilis, ac sedens in saeculum; et mobilis, ut qui per omnia penetret; et quaecunque alia diuina nomina his aequipollentia a Scripturis celebrantur.
§ II
Ac magnus quidem Deus appellatur, secundum sibi propriam magnitudinem, quae magnis omnibus de se communicat, et omni magnitudini extrinsecus superfanditur et supraexpanditur, locum omnem complectens, omnem numerum excellens, omnem transiliens infinitatem, et juxta supraquam plenitudinem suam ac magnificentiam, fontalesque suas distributiones, quatenus haec omnibus infinita profusione communicatae, manent prorsus imminutae, et eamdem habent supra quam plenitudinem, neque participationibus minuuntur, quinimo magis redundant. Haec magnitudo et infinita est, et quantitatis ac numeri expers: et haec est excellentia secundum effusionem absolutam et supraquam extensam magnificentiae non comprehensae.
§ III
Parvum vero siue subtile, in ipso dicitur, quod omnem molem et distantiam effugi, et absque impedimento cuncta peruadit. Atqui etiam omnium elementaris causa est illud paruum; nunquam enim formam parui reperies non participatam. Sic igitur in Deo accipiendum est paruum, ut in omnia et per omnia expedite means, et operans, et peruadens usque ad diuisionem animae et spiritus, compagum quoque et medullarum, discretinum concupiscentiarum et cogitationum cordis, imo omnium quae sunt, non enim est creatura ulla inuisibilis in conspectu ejus. Hoc paruum est sine quantitate, siue qualitate, sine inhibitione, infinitum, incircumscriptum, omnia comprehendens, ipsum vero a nullo comprehendi potest.
§ IV
Idem autem ipsum est supersubstantialiter aeternum, inconuertibile, secundum eadem in semetipso manens semper, et eodem modo se habens, omnibus aeque praesens, atque ipsum per se et in seipso firmiter et intemerate in pulcherrimis supraessentialis suae identitatis finibus locatum, immutabile, lapsus expers, permanens, invariabile, non permissum, expers materiae, simplicissimum, non indigens, non augescens, non imminutum, ingenitum, non tanquam nondum factum, aut imperfectum, aut ab hoc aut hoc non factum, neque tanquam nullo modo existens; sed tanquam omnino ingenitum, et absolute ingenitum, et semper existens, et per se perfectum, atque idem secundum se, atque a seipso uniformiter et eadem specie determinatum, atque illud idem etiam omnibus ejus participandi capacibus afflans, et affluentia identitatis, et causa alia aliis coordinans, et identidem in semetipso ea quae inter se contraria sunt super eminentem totius identitatis.
§ V
Aliud autem, quia cunctis providentia sua Deus adest, et propter omnium conservationem fit omnia in omnibus, dum in semetipso propriaque identitate inemananter permanens, et secundum unam incessantem operationem sibi ipsi adhaerens, virtute quadam indeficiente semetipse tradit, ad divinam formam conversis imprimendam; variarum autem Dei, secundum multiformes visiones, figu- A rerum diversitate, quaedam alia ab iis quae visis insinuantur, significari putandum est. Quemadmodum enim si quis cogitando animam ad corporeae figurae modum ipsam repraesentaret, et rei partium experti partes corporeas affingeret, alio modo in ea partes, quae illi attributae essent, intelligeremus, prout nimirum convenit ipsius individuulati; et caput quidem intelligentiam, cervicem vero opinionem (utpote mediam inter rationem atque irrationalibilitatem) pectus autem iram, ventrem vero cupiditatem, crura denique ac pedes naturam diceremus, istarum partium nominibus pro facultatum symbolis utendo; ita multo sane potiori ratione, in eo qui omnibus eminet, diversitas illa formarum atque figurarum, sacris quibusdam ac Deo congruis mysticisque explanationibus, anagogice est describenda. Et si tripartitas corporis figuras ipsi Deo, qui tangi ac figurari nequit, attribuere volueris; divina quidem latitudo dicenda est, latissima ad universas res progressio; longitudo autem, potentia quae supra omnia expanditur; profundum vero, arcanum illud omnibus inaccessum, ejusdemque ignoratio. Verum ne fallamus nosmetipsos, dum variis figuris formisque explicandis insistimus, divinarum rerum incorporeas appella- tiones cum signorum sensibilium appellationibus confundendo, de his in Symbolica theologia dismutationem quamdam ejus, qui immutabiliter cationem singularem, et emanationes simplices ad
§ VI
Similem vero Deum si quis dicat ut eumdem, et ut totum per totum sibi unice et impartiabiliter similem, non est improbandaum nomen divinum similis. Theologi tamen Deum, qui est supra omnia, quatenus ipse est, nullius similem esse aiunt, sed ipsum divinam similitudinem dare iis qui ad eum convertuntur, dum eum supra omnem terminum ac rationem pro viribus imitantur. Atque haec est divinae similitudinis vis, ut omnia quae producta sunt, ad auctorem suum convertat. Ista igitur Deo similia dicenda sunt, ut ad ejus imaginem ac similitudinem effecta; non autem Deus iis similis dicendus est, quia ne quidem homo est imagini suae similis; quoniam quae aequalia sunt, possunt quidem sibi invicem esse similia, et ad utramque potest ista similitudo reciprocari, ut sint ambo invicem similia secundum principalem speciem similitudinis; in causa vero ad effectus nequaquam admittimus istiusmodi reciprocationem. Neque enim solis his aut illis dat Deus ut similia sint, sed causa est cur similia sint omnia, quibuscum similitudo est communicata, idemque est A etiam ipsius similitudinis auctor; et quidquid est in omnibus simile, vestigio quodam divinae similitudinis explet.
§ VII
Sed quorsum haec dicuntur? Nam et ipsamet Scriptura dicit Deum esse dissimilem, nullique conferendum, ut ab omnibus diversum, et, quod magis mirandum est, nihil ei esse simile. Verumtamen nequaquam id ejus similitudini repugnat; nam eadem Deo et similia sunt et dissimilia; similia quidem, secundum possibilem ejus qui participari nequit participationem; dissimilia vero, secundum effectuum a causis differentiam infinitis prorsus parasangis incomparabiliter distantem.
§ VIII
Quid autem de divino statu vel sede dicamus? B Quid, inquam, aliud, praeterquam manere Deum in seipso, et in eodem statu immobili firme fixum, et supraquam fundatum esse stabiliter, et secundum eadem et circa idem ipsum et similiter operari, et omnino esse a seipso immutabilem, et non posse transmoveri, et esse ex toto immobilem, atque haec quidem supra substantiam; ipse enim est omnis status et sessionis auctor, qui supra sessionem omnem ac statum existit, et in ipso cuncta consistunt, dum in bonorum suorum statu inconcussa conservantur.
§ IX
Quid porro, quando iterum theologi tradunt, eum qui immobilis est ad universa procedere ac moveri, nonne id etiam ratione quadam Deo congrua intelligendum est? Pie siquidem putandum est ipsum moveri, non secundum delationem, vel immutationem, vel alterationem, vel conversionem, aut localem motum, vel rectum, vel orbicularem, vel ex utrisque constantem, vel intellectilem, vel animalem, vel naturalem, sed secundum quod Deus omnia in rerum naturam producit continue, atque omnibus modis rebus omnibus providet, omnibus adest incomprehense omnia complendo, idqne omnibus providentiae viis et operationibus. Quin et immobilis Dei motus ratione quadam Deo convenienti possit praedicari. Ac rectus quidem intelligendus de inflexibilitate et indeclinabili progressu operationum, eoque, qui ex ipso est, rerum omnium ortu; obliquus autem de illarum stabili progressu ac fecundo statu; circularis denique de identitate ac complexione mediorum atque extremorum quae continent atque continentur ipsum conversione.
§ X
Si quis vero in sanctis Scripturis nomen, quo Deus nominatur idem, et quo nominatur justus, in nomine diuino, quo nominatur aequalis, accipiat, dicendum est Deum esse aequalem, non solum ut expertem partium, et qui a recto declinare non possit, sed ut in omnia et per omnia aequaliter meantem, et ut per se aequalitatis effectorem, secundum quam aequaliter operatur similem omnium per ipsa inter se incessum, et participationem aequaliter participantium, ut quodque eorum aptum est, et aequalem in omnia pro cujusque dignitate distributionem; et quatenus omnem aequalitatem intellectilem, intelligentem, ratiocinantem, exemple et unite in se ipso anticipauit, secundum