On the Divine Names

Age porro, ipsam, si placet, veram aeternamque vitam, etiam, ut sapientem, ipsamque sapientiam celebremus, imo vero tanquam omnis sapientiae procreatricem, supraque omnem sapientiam et intelligentiam eminentem. Non enim Deus tantum supraquam plenius sapientia exsistit, et intelligentiae ejus non est numerus, sed supra omnem rationem et mentem et sapientiam collocatur. Itaque supernaturaliier intelligens vir plane divinus, communis ille noster nostrique praeceptoris sol, Quod, inquit, stultum est Dei, sapientius est hominibus, non solum quod omnis humana cogitatio error quidam sit, si cum divinarum absolutissimarumque intelligentiarum firmitate stabilitateque comparetur; verum etiam quia solemne est theologis, ut in Deo ea quae sunt privationis contrario sensu dicant. Sic lucem splendidissimam Scripturae vocant inaspectabilem: et qui multa laudum insignia nominaque habet, dicunt ineffabilem et innominabilem; atque eum qui omnibus praesens est et ex omnibus invenitur, vocant incomprehensum et investigabilem. Hoc igitur modo etiamnum divinus Apostolus stultitiam Dei laudare dicitur, dum id quod in ea rationi contrarium et absurdum videtur, ad ineffabilem omnique ratione potiorem veritatem refert. Verum (ut alibi dixi) si more nostro ea quae supra nos sunt accipiamus, familiaribusque nobis sensibus inhaereamus, atque divina cum rebus nostris conferamus, fallimur, si secundum id quod deforis apparet divinum Numen et arcanam illam rationem metiamur; cum scire debeamus, potentem quidem nostram pollere vi intelligendi, qua res in- tellectiles contueatur, tamen istam unionem, qua a rebus se superioribus conjungitur, naturam ipsius longe superare. Secundum hanc itaque divina sunt intelligenda, non more nostro, sed quatenus nos ipsi totos a nobis totis abdicamus, et toti transimus in Deum; siquidem longe praestat nos Dei esse quam nostros; sic enim divina nobis dari poterunt, si cum Deo fuerimus conjuncti. Hanc igitur rationis expertem et amentem atque fatuam sapientiam superlate laudantes, dicamus, omnis mentis et rationis, omnisque sapientiae et intelligentiae causam esse; et ipsius esse omne consilium, et ab ea omnem scientiam et intelligentiam proficisciae absconditos esse l. Etenim convenienter iis quae omnia sciens, per se sapientiae et totius sapientiae un

Ex ea intellectiles ac intelligentes angelicarum mentium virtutes simplices ac beatas habent intelligentias, dum non dividuis aut e dividuis, vel sensibus vel diffusis rationibus, ratiocinando divinam colligunt scientiam, nec iisdem communiter adhaerent, sed ab omni materia pluralitateque purae, spiritali, a materia secreto atque uniformi modo ea capiunt, quae in divinis intelligi possunt; estque illis vis spiritalis atque operatio impermista, et immaculata puritate resplendens, et conspicax divinarum intelligentiarum, quae divisionis ac materiae carentia, nec non deiformi unilate ad divinam et plusquam sapientem mentem ac rationem, quantum fieri potest, per divinam sapientiam efformantur. Hinc etiam animae ratiocinandi vim obtinent, quae dum per digressus quosdam et per ambages rerum investigant veritatem, propter divisam et omnifidam varietatem non parum ab unitis illis mentibus deficiunt; sed ubi demum e multis in unum sese colligunt, angelicas etiam, quantum quidem animabus congruit, intelligentiae aemulantur. Quin et sensus ipsos si quis sapientiae quemdam sibilum esse dixerit, nequaquam a vero aberrabit: nam et daemonum quoque mens, in quantum mens est, ex ipsa est; in quantum vero amens est, et id quod appetit nec scit, nec vult assequi, verius a sapientia defectio dici debet. Sed quoniam divina sapientia ipsiusmet sapientiae, atque omnis etiam mentis, rationis ac sensus principium, et causa, et procreatrix, et perfectio, et custodia, et terminatio dicta est; quomodo ergo Deus ipse supraquam sapiens sapientia, et mens, et verbum, et cognitio praedicatur? quomodo enim intelligat quidquam intellectualium, si non habeat spiritalem actum? vel A quomodo percipiat sensibilia, si supra sensum omnem sit collocatus? atqui Eloquia tradant Deum omnia nosse, nihilque divinam effugere cognitionem; verum, ut saepenumero dixi, divina prout Deo competunt accipienda sunt. Nam amentia et insensibilitas, per excessum, non per defectum Deo tribuuntur; sicut etiam rationis carentiam ei qui supra rationem est attribuimus, et imperfectionem supraquam perfecto ac praeperfecto; et caliginem, quae tactum visumque fugiat, luci inaccessae accommodamus, secundum quod excellit lucem spectabilem. Itaque mens divina comprehendit omnia cognitione quadam eminenti, qua secundum ipsammet omnium causam in se omnium cognitionem anticipat, priusquam angeli fierent cognoscens angelos, eosque creans, caeteraque omnia intus et ab ipso, ut ita dicam, exordio noscens, et in rerum naturam proferens; idque arbitror Scripturam significare, cum ait: Qui novit omnia priusquam fiant. Non enim ex rebus ipsis res discens, novit eas divina mens, sed ex seipsa et in seipsa, secundum causam omnium scientiam, et notionem, et essentiam praehabet, et ante comprehendit, non singulis secundum cujusque speciem intendens, sed secundum unicam causae complexionem cuncta sciens et continens; sicut et lux secundum causam tenebrarum notionem anticipat, non aliunde quam ex luce tenebras noscens. Seipsam igitur divina sapientia noscens, sciet omnia; materialia sine materia, et indivise divisibilia, et unice multa, ipso uno omnia et cognoscens et producens; nam si secundum unam causam Deus omnibus esse impertiit, secundum eamdem unicam causam sciet omnia tanquam ex se exsistentia, et in seipso ante praeexsistentia, et non ex rebus rerum accipiet notionem, sed et ipsis singulis ipsarum aliisque aliarum notitiam largietur. Non habet itaque Deus peculiarem scientiam sui, aliam vero communem res omnes complectentem; ipsa enim omnium causa seipsam cognoscens, nullo modo ea quae ab ipsa, et quorum causa non scientia rerum, sed scientia suiipsius ipsas novit; quae in terra sunt, non secundum sensus illa cognoscit, sed secundum naturam mentis deiformis.

Praeterea quaerendum est, quomodo nos Deum cognoscamus, qui neque sensu percipitur nec intelligentia, et nihil omnino est ex iis quae sunt. An non potius vere dicatur, quod Deum non cognoscimus ex natura ejus (id enim quod natura ejus est incognitum est, et omnem rationem ac mentem superat), sed ex ordine omnium rerum, tanquam ab ipso proposito, et imagines quasdam ac similitudines exem--- notes: omitted the column number “461”, side letters, and the VARIAE LECTIONES/foot material; final word is cut off at image edge and transcribed only as legible (“exem-” joined would not be possible because continuation is not visible). plarium ejus divinorum in se habente, ad cognoscendum illud summum bonum et omnium bonorum finem, via et ordine pro viribus ascendimus in ablatione et in superlatione omnium, et in omnium causa. Quocirca Deus in omnibus cognoscitur, et separatim ab omnibus; et per cognitionem Deus cognoscitur ac per ignorantiam; et est de eo cognitio, ratio, et scientia, et tactus, et sensus, et opinio, et cogitatio, et nomen, et alia omnia; et neque intelligitur, neque dicitur, neque nominatur; nec est aliquid eorum quae sunt, nec in aliquo eorum quae sunt cognoscitur; et in omnibus omnia est, et nihil in ullo; et ex omnibus ab omnibus cognoscitur, et a nullo ex ulla re: utique de Deo ista recte dicimus, et ex omnibus quoque rebus celebratur, secundum omnium quorum ipse causa est proportionem. Est item divinissima Dei notitia, quae per nescientiam accipitur, secundum illam, quae supra intellectum est, unionem, quando mens, a rebus omnibus recedens, ac deindum semetipsam deserens, desuper fulgentibus radiis unitur, quibus in illo inscrutabili sapientiae profundo collustratur. Attamen (ut dixi) ex iis quoque omnibus est agnoscenda, quoniam ipsa, secundum Scripturam, est omnium effectrix, quaeque semper erat cuncta componens, et indissolubilis rerum omnium connexionis ordinis principis sequentium connectit, unicamque totius u

Deus etiam ratio praedicatur a Scripturis, non solum quia rationis et mentis et sapientiae largitor est, sed quia causas omnium in se ipso uniuersaliter anticipauit, et quia per omnia meat, peruadens, ut ait Scriptura, usque ad finem omnium: et potissimum, quia ratio Dei supra omnem simplicitatem simplex est, et ab omnibus supra omnia, supra substantiam absoluta. Ratio haec simplex est ac vere exsistens veritas, circa quam, ut puram et infallibilem uniuersorum notionem, fides diuina versatur, quae est constans fidelium firmamentum fundans illos in veritate, atque in ipsis veritatem, dum indissuadibili identitate simplicem veritatis cognitionem habent rerum credendarum. Nam si cognitio res cognitas cum cognoscentibus unit, ignoratio vero ignoranti causa est ut semper mutet, atque a seipso discrepet, eum qui credit in veritate, juxta Scripturam, nihil a vero fidei fundamento dimouebit, in quo constantiam habebit immobilis et immutabilis identitatis. Probe namque nouit quisquis unitus est veritati, quam bene se habeat, quamuis cum multi ut amentem arguant; latet enim illos, uti par est, eum per verae fidei veritatem ex errore excessisse; ipse autem vere nouit se, non (ut illi fabulantur) insanire, sed ab in- stabili mutabilique omnimodae errantis varietatis motione per simplicem, circa eadem semper et eodem modo se habentem, veritatem esse liberatum Hoc modo primi divinae sapientiae nostri praeceptores pro veritate quotidie moriuntur, testificantes, uti par est, et omni sermone et opere singularem illam Christianae veritatis agnitionem, omnium esse cum simplicissimam tum divinissimam, imo potius hanc solam esse veram atque unicam simplicem Dei notitiam.