Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Articulus II: De indole visibili ecclesiae
Subarticulus I: Argumentatio directa
Subarticulus II: Argumentatio indirecta
Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae
Subarticulus I: Thesis principalis
Subarticulus II: Consectaria specialia
Corollaria apologetico-dogmatica
Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae
Subarticulus II: De membris ecclesiae
Dissertatio II: De constitutione ecclesiae
Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica
Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim
Subarticulus I: Testimonia evangelica
Subarticulus II: Testimonia apostolica
Subarticulus III: Testimonia patristica
Articulus II: De episcopatu singillatim
Subarticulus I: Documenta saeculi primi
Subarticulus II: Documenta saeculi secundi
Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica
Articulus I: De primatu Petri apostoli
Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur
Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur
Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur
Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur
Articulus II: De primatu romani pontificis
Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit
Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt
Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt
Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit
Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani
Dissertatio III: De inventione ecclesiae
Caput I: De explicatione notarum
Articulus I: Unitas ecclesiae
Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae
Subarticulus II: Unitas communionis socialis
Articulus II: Sanctitas ecclesiae
Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta
Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta
Articulus III: Catholicitas ecclesiae
Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur
Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur
Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae
Subarticulus I: Apostolicitas originis
Subarticulus II: Apostolicitas successionis
Caput II: De applicatione notarum
Articulus I: Ecclesia una
Subarticulus I: Ecclesia romana una est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni
Articulus II: Ecclesia sancta
Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti
Articulus III: Ecclesia catholica
Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici
Articulus IV: Ecclesia apostolica
Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici
§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium
Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima
Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici
Articulus I: De magisterio authentico
Subarticulus I: Falsitas principii protestantici
Subarticulus I: Inspiratio privata
Subarticulus II: Inquisitio privata
Subarticulus II: Veritas principii catholici
Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae
Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae
Articulus II: De magisterio infallibili
Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici
Articulus I: De obiecto magisterii
Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo
Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto
Subarticulus I: Conclusiones theologicae
Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales
Subarticulus III: Facta dogmatica
Subarticulus IV: Disciplina generalis
Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum
Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum
Articulus II: De actibus magisterii
Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum
Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae
Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum
Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis
Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum
Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum
Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus
Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota
Caput I: De Scriptura sacra
Articulus I: De exsistentia inspirationis
Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum
Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum
Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum
Articulus II: De natura inspirationis
Subarticulus I: Notio spuria inspirationis
Subarticulus II: Notio genuina inspirationis
Articulus III: De extensione inspirationis
Subarticulus I: De inspiratione reali
Subarticulus II: De inspiratione verbali
Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae
Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur
Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur
Caput II: De Traditione divina
Articulus I: De exsistentia Traditionis
Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae
As the Christian economy bears witness, revelation was propagated not so much by Scripture as rather by oral Tradition: 1° it was always propagated, and 2° it will always be propagated.
- The Christian religion was always propagated by Tradition. For Christ Himself propagated His gospel not in writing, but delivered it to men by word. And in order to establish in perpetuity the religion preached by Himself, He did not confine it in a book from which individuals might draw their faith; rather, He instructed disciples by word of mouth, and from the disciples He chose teachers armed with magisterial authority. But to these teachers of the faith He did not say: "Sitting, write", but: "Going, preach to every creature". Likewise He did not enjoin upon men: "Whoever shall not have read and understood will be condemned", but: "Whoever hears you, hears me", and: "Whoever [while you preach] shall not have believed will be condemned".1
The apostles discharged the office imposed upon them by preaching the gospel, by teaching Jews and Gentiles, by propagating the Church everywhere throughout the world. Of writing they took little or no care. Some wrote not even a single word; others wrote little. Those, however, who did write, wrote only as occasion offered, and after the gospel had at length been spread far and wide by means of oral Tradition. Finally, for the most part they did not send their faithful back to written books, but to oral preaching and Tradition, and for this reason they constituted bishops in the individual churches, endowed with authentic magisterium.2
Therefore, before the books of the New Testament existed — much more, before they were gathered into the canon and, translated into various languages, could be read in all the churches — the faith already flourished splendidly through the oral Tradition of the apostles and their successors. Hence in that time, that most glorious era of faith and Christian life, no other source of faith can be found than oral Tradition. And since, as the Protestants themselves admit, the apostles did not depart from Christ's ordinances, it must be said altogether that Christ Himself established Tradition as the first and ordinary source by which the Christian religion would be contained, from which it would be drawn, and through which it would be propagated. Indeed:
- The Christian religion will always be propagated by Tradition, just as it was propagated from the beginning. The manner of propagating and preserving religion established by Christ and observed by the apostles belongs without doubt to the essence of the Christian economy, and consequently to its immutable character. Nothing indeed prevents the divine doctrine from being contained also in books, destined both for the living magisterium itself and for the faithful who depend on it. Nevertheless, the living magisterium, just as it is the supreme judge or proximate rule of faith,3 so it must be regarded as the fundamental remote rule, or the source perpetually instituted by Christ, to which Sacred Scripture has been added by special divine providence as a partial source. Therefore the manner of preserving revelation which prevails in the Catholic Church and has always prevailed is truly Christian, i.e. innate to the very nature of the Christian religion; whereas the manner of preserving doctrine devised by the Protestants in the sole instrument of Scripture is anti-Christian, by which the very immutable character impressed by Christ upon His religion is subverted.
By the same principle the universal character of the Christian religion is moreover subverted. The Christian religion must be preached to "all nations" and to "every creature", because God "wills all men to be saved and to come to the knowledge of the truth".4 But it is evident that not all men of all times can arrive at the knowledge of the truth by the reading of Scripture. Some lack copies of Scripture; think of so many centuries which did not yet know printing, and of so many regions which as yet know neither manuscript nor printed books! Others, although the sacred books are not wanting to them, either do not know letters, or are destitute of the leisure necessary for reading, or are kept away by youth or dullness of mind from rightly understanding the things read. Nay more, as we have shown elsewhere,5 the genuine understanding and interpretation of Scripture is so difficult and requires so many historical, philological, and theological attainments that even the most learned are unequal to it, unless they are enlightened by the light of Tradition and directed by the magisterium of the Church. Therefore the Christian religion cannot be transmitted to all by writings alone. This even the Protestants admit in practice. For in order to instruct the faithful in religion, they explain the Bible through "ministers of the word", substituting for divine Tradition and the authentic magisterium the arbitrary exposition of teachers devoid of all mission. By this manner of acting they clearly show that Scripture alone does not suffice, and that the Protestant principle, which rejects oral Tradition, is foreign to the Christian economy.