Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1920

Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.


Prooemium

§ I: De ecclesia ut societate christifidelium

Dissertatio I: De institutione ecclesiae

Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Finis proximus ecclesiae

Subarticulus I: Testimonium Christi

Subarticulus II: Testimonium apostolorum

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Finis remotus ecclesiae

Subarticulus I: Sententia explicatur

Subarticulus II: Sententia probatur

Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae

Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae

Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae

Articulus II: De indole visibili ecclesiae

Subarticulus I: Argumentatio directa

Subarticulus II: Argumentatio indirecta

Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae

Subarticulus I: Thesis principalis

Subarticulus II: Consectaria specialia

Corollaria apologetico-dogmatica

Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae

Subarticulus II: De membris ecclesiae

Dissertatio II: De constitutione ecclesiae

Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica

Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim

Subarticulus I: Testimonia evangelica

Subarticulus II: Testimonia apostolica

Subarticulus III: Testimonia patristica

Articulus II: De episcopatu singillatim

Subarticulus I: Documenta saeculi primi

Subarticulus II: Documenta saeculi secundi

Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica

Articulus I: De primatu Petri apostoli

Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur

Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur

Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur

Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur

Articulus II: De primatu romani pontificis

Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit

Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt

Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt

Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit

Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani

Dissertatio III: De inventione ecclesiae

Caput I: De explicatione notarum

Articulus I: Unitas ecclesiae

Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae

Subarticulus II: Unitas communionis socialis

Articulus II: Sanctitas ecclesiae

Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta

Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta

Articulus III: Catholicitas ecclesiae

Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur

Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur

Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae

Subarticulus I: Apostolicitas originis

Subarticulus II: Apostolicitas successionis

Caput II: De applicatione notarum

Articulus I: Ecclesia una

Subarticulus I: Ecclesia romana una est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni

Articulus II: Ecclesia sancta

Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti

Articulus III: Ecclesia catholica

Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici

Articulus IV: Ecclesia apostolica

Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici

§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium

Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima

Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici

Articulus I: De magisterio authentico

Subarticulus I: Falsitas principii protestantici

Subarticulus I: Inspiratio privata

Subarticulus II: Inquisitio privata

Subarticulus II: Veritas principii catholici

Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae

Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae

Articulus II: De magisterio infallibili

Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici

Articulus I: De obiecto magisterii

Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo

Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto

Subarticulus I: Conclusiones theologicae

Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales

Subarticulus III: Facta dogmatica

  1. Explanation. a) A dogmatic fact in the wider sense is understood to be a fact which indeed is not revealed, but is indissolubly connected with revelation, e. g. that the Vatican Council was ecumenical, or that Pius IX was the legitimate successor of Peter. Indeed neither of these facts can be called revealed, yet both are connected with revelation by an indissoluble bond. For if either fact were denied, the dogmatic constitutions of the same council or pope would at once collapse (as far as we are concerned). Hence a dogmatic fact is more than a merely historical, albeit ecclesiastical, fact, which does not affect dogma; yet it is less than a revealed fact to be believed with divine faith, e. g. the fall of the first parents, the conversion of Paul. Thus a dogmatic fact is a mean between a revealed fact and a purely historical fact, just as a theological conclusion is a mean between revealed doctrine and merely natural doctrine.

b) In the stricter sense, however, from the time of Jansenism a dogmatic fact is understood to be the fact that a certain orthodox or heterodox doctrine is contained in a certain book. For the Jansenists professed the infallibility of the Church in the question of right, namely whether such a doctrine, considered in itself, agrees with dogma or not; but they denied the infallibility of the Church in the question of fact, namely whether such a heterodox doctrine is really contained in such a book, i. e. whether the words of some book bear such an objectively heretical sense. This indeed is not directly the object of an ecclesiastical definition: for it concerns a merely human fact, and one to be established by wholly human means, namely by critical and grammatical rules. But still we assert that such dogmatic facts or dogmatic texts indirectly fall under the infallible judgment of the Church, insofar as they are intimately connected with the direct object of ecclesiastical infallibility.

  1. Proof. That the Church is infallible in judging dogmatic facts is proved from the end of infallibility and from the practice of the Church.

a) From the end of infallibility. The Church cannot effectively discharge her office of infallibly teaching and defending the faith, if any author can with impunity spread contrary doctrines on the ground that the ecclesiastical authority did not rightly understand the sense of his book.

But this would happen, if the Church were not infallible in judging dogmatic facts or texts. For as often as the Church condemned a book or some writing, the author could plead that the Church did not understand the sense of the condemned book. Therefore infallibility in the question of right would be useless, unless the Church were also infallible in the question of fact, namely whether these or those words used by the author express Catholic doctrine or not. If infallibility in the abstract question of right be admitted, but infallibility in the concrete question of fact be denied, license lies open to all heresies.

b) From the practice of the Church, by which in the course of time many books and their texts have in general been either approved or condemned in a definitive manner. Thus the First Council of Nicaea condemned the book of Arius entitled "Thalia"; the Council of Ephesus approved the writings of Cyril and condemned those of Nestorius; the Second Council of Constantinople condemned the Three Chapters, i. e. the writings of Theodorus, Theodoretus, and Ibas; the Council of Constance prescribed that the books and documents of John Wyclif, John Hus, and Jerome of Prague be held as condemned by every Catholic; Leo X condemned the errors culled from the works of Luther; Pius V reprobated the propositions of Baius, Pius VI the decrees of the Synod of Pistoia. And so from almost every age definitive sentences are at hand, by which the Church has judged concerning the objective sense of certain books.

In particular, however, in the cause of Jansenism the Church asserted her infallibility with regard to dogmatic texts. For Innocent X (1653) condemned the five propositions from the book of Jansenius, which is entitled "Augustinus". In order to escape this condemnation, the Jansenists contended that the Church is indeed infallible in the question of right, but not in the question of fact, and for that reason they said that those five propositions, taken abstractly, were deservedly condemned, but were not contained in the work of Jansenius in the concrete, or at least that the condemned sense was not the sense intended by Jansenius. But Alexander VII (1656 and 1664) established: "We declare and define that those five propositions . . . excerpted from the book of the aforementioned Cornelius Jansenius . . . were condemned in the sense intended by the same Cornelius".

And since the Jansenists pretended that by virtue of these apostolic constitutions they were indeed bound to a "respectful silence", but not to internal assent, Clement XI (1705) declared that "the obedience, which is owed to the aforementioned apostolic constitutions, is by no means satisfied by that respectful silence; but the sense of the book of Jansenius condemned in the five aforesaid propositions, which the words of those propositions bear, as is said above, must be rejected and condemned by all the faithful of Christ as heretical, not only by word, but also in heart." From which it is clear that the Church in the Jansenist cause delivered a definitive sentence. Therefore she extended her infallibility to dogmatic facts.

Scholion. Not every prohibition of books established by the Church is to be regarded as an infallible judgment concerning their heterodoxy. For the most part, indeed, the Church intends only to prohibit the use of a book, lest the faithful suffer any harm from it. Thus in general one must judge concerning the books prohibited in the Index. Sometimes, however, an ecclesiastical judgment of this kind delivered concerning some book is to be regarded as an infallible sentence, namely when the conditions otherwise required for an infallible decree of the Church are present, as e. g. in the condemnation of Wyclif, John Hus, Jansenius, Baius, and others.

Subarticulus IV: Disciplina generalis

Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum

Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum

Articulus II: De actibus magisterii

Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum

Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae

Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum

Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis

Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum

Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum

Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus

Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota

Caput I: De Scriptura sacra

Articulus I: De exsistentia inspirationis

Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum

Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum

Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum

Articulus II: De natura inspirationis

Subarticulus I: Notio spuria inspirationis

Subarticulus II: Notio genuina inspirationis

Articulus III: De extensione inspirationis

Subarticulus I: De inspiratione reali

Subarticulus II: De inspiratione verbali

Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae

Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur

Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur

Caput II: De Traditione divina

Articulus I: De exsistentia Traditionis

Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae

Subarticulus II: Testimonium Scripturae apostolicae

Subarticulus III: Testimonium litteraturae patristicae

Articulus II: De monumentis Traditionis

Subarticulus I: De monumentis Traditionis in genere

Subarticulus II: De scriptis patrum

Subarticulus III: De scriptis theologorum

Scholion I: Ratio fontium fidei ad magisterium fidei

Epilogus I: Pietas christifidelium erga ecclesiam

↑ Top of work