Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Articulus II: De indole visibili ecclesiae
Subarticulus I: Argumentatio directa
Subarticulus II: Argumentatio indirecta
Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae
Subarticulus I: Thesis principalis
Subarticulus II: Consectaria specialia
Corollaria apologetico-dogmatica
Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae
Subarticulus II: De membris ecclesiae
Dissertatio II: De constitutione ecclesiae
Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica
Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim
Subarticulus I: Testimonia evangelica
Subarticulus II: Testimonia apostolica
Subarticulus III: Testimonia patristica
Articulus II: De episcopatu singillatim
Subarticulus I: Documenta saeculi primi
Subarticulus II: Documenta saeculi secundi
Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica
Articulus I: De primatu Petri apostoli
Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur
Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur
Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur
Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur
Articulus II: De primatu romani pontificis
Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit
Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt
Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt
Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit
Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani
Dissertatio III: De inventione ecclesiae
Caput I: De explicatione notarum
Articulus I: Unitas ecclesiae
Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae
Subarticulus II: Unitas communionis socialis
Articulus II: Sanctitas ecclesiae
Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta
Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta
Articulus III: Catholicitas ecclesiae
Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur
Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur
Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae
Subarticulus I: Apostolicitas originis
Subarticulus II: Apostolicitas successionis
Caput II: De applicatione notarum
Articulus I: Ecclesia una
Subarticulus I: Ecclesia romana una est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni
Articulus II: Ecclesia sancta
Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti
Articulus III: Ecclesia catholica
Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici
Articulus IV: Ecclesia apostolica
Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici
§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium
Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima
Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici
Articulus I: De magisterio authentico
Subarticulus I: Falsitas principii protestantici
Subarticulus I: Inspiratio privata
Subarticulus II: Inquisitio privata
Subarticulus II: Veritas principii catholici
Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae
Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae
Articulus II: De magisterio infallibili
Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici
Articulus I: De obiecto magisterii
Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo
Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto
Subarticulus I: Conclusiones theologicae
Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales
Subarticulus III: Facta dogmatica
Subarticulus IV: Disciplina generalis
Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum
Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum
Articulus II: De actibus magisterii
Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum
Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae
Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum
Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis
Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum
Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum
Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus
Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota
Caput I: De Scriptura sacra
Articulus I: De exsistentia inspirationis
Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum
Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum
Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum
Articulus II: De natura inspirationis
Subarticulus I: Notio spuria inspirationis
Subarticulus II: Notio genuina inspirationis
Articulus III: De extensione inspirationis
Subarticulus I: De inspiratione reali
Some Catholics, in order to solve more readily the difficulties raised against sacred Scripture, contended that certain things, or sentences or propositions, of sacred Scripture are not inspired. Holden, a Sorbonne professor († 1665), noted that inspiration extends "only to those things which are either purely doctrinal or have some proximate or necessary relation to doctrinal matters."1 Rohling confines inspiration to matters of faith and morals.2 Lenormant, a layman and an orientalist, restricts it to supernatural doctrines.3 Cardinal Newman thinks that "obiter dicta" are exempt from inspiration, i.e. statements which neither pertain to faith and morals nor cohere with them, e.g. that Nabuchodonosor was king of Nineveh,4 that Paul left his cloak at Troas,5 etc.6
Nevertheless, it must on the contrary be altogether maintained that inspiration extends to all the things or sentences which were written by the hagiographers.
Proof: 1. Christ and the apostles indiscriminately adduce any text whatsoever of the sacred books, and even the very smallest matters, under the solemn formula: "It is written; Scripture says." And indeed "under one and the same most solemn formula the books of sacred Scripture are cited, both legal and historical and poetic and didactic; not only are testimonies and sentences of the religious and doctrinal order cited, but also those of the historical order and those which, being wholly profane in themselves, enter into no connection with religion." Therefore all sentences of the sacred books indiscriminately are sacred Scripture, and therefore all are inspired.
-
The Fathers and the theologians profess by testimonies both theoretical and practical that all the particular passages of sacred Scripture are inspired. We have already reported several theoretical testimonies. Recall the words of Irenaeus, Clement of Alexandria, Gregory of Nyssa, Ambrose, Jerome, Bonaventure."7 In practice, however, they manifest their faith by the manner in which they cite, defend, and interpret Scripture. For they cite as arguments texts of every kind, whether they pertain to matters of faith and morals, or to the historical and profane order, or even to "obiter dicta".8 They defend and protect with the greatest zeal9 whatever texts are attacked by adversaries. They interpret and treat exegetically all and each of the very smallest sentences of Scripture, everywhere seeking the divine sense. But all these things suppose that the Fathers and the theologians extended inspiration to all the sentences of the sacred books.
-
The councils and the popes, by the very decrees by which they explicitly teach the existence of inspiration, seem also implicitly to teach that the whole of Scripture is inspired.10 This holds above all for the decrees of the Councils of Trent and of the Vatican, professing that "the books themselves, entire, with all their parts" are canonical and sacred and therefore inspired. These words indeed refer proximately to the Latin Vulgate, but by the name of "parts" there are designated rather the larger segments than the single and very smallest particular passages of the books. Therefore they do not define peremptorily whether all the particular passages of the original Scripture are inspired. Nevertheless they most certainly exclude the adverse opinions of those who restrict inspiration either to "purely doctrinal matters" or "to matters of faith and morals" or "to supernatural doctrines", and thereby exempt from inspiration a great, or rather by far the greater, part of the sacred books. Indeed, the aforementioned decrees seem to exclude also the opinion of those who exempt "obiter dicta" or other very small matters from inspiration, since, once such a norm has been admitted, innumerable texts of Scripture are exposed to the subjective judgment of men and consequently Scripture is altogether imperiled.
Finally, Leo XIII forbade every restriction of real inspiration in the encyclical letter "Providentissimus",11 in which we read: "It will be altogether unlawful to confine inspiration to only some parts of Scripture." And although that letter is not an infallible decree ex cathedra, nevertheless it gravely obliges all Catholics in conscience, as Pope Leo XIII himself expressly established.12 Therefore no further question can arise among the faithful concerning the real inspiration of all the sentences of sacred Scripture. It remains for us to discuss verbal inspiration.