Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1920

Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.


Prooemium

§ I: De ecclesia ut societate christifidelium

Dissertatio I: De institutione ecclesiae

Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Finis proximus ecclesiae

Subarticulus I: Testimonium Christi

Subarticulus II: Testimonium apostolorum

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Finis remotus ecclesiae

Subarticulus I: Sententia explicatur

Subarticulus II: Sententia probatur

Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae

Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae

Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae

Articulus II: De indole visibili ecclesiae

Subarticulus I: Argumentatio directa

Subarticulus II: Argumentatio indirecta

Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae

Subarticulus I: Thesis principalis

Subarticulus II: Consectaria specialia

Corollaria apologetico-dogmatica

Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae

Subarticulus II: De membris ecclesiae

Dissertatio II: De constitutione ecclesiae

Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica

Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim

Subarticulus I: Testimonia evangelica

Subarticulus II: Testimonia apostolica

Subarticulus III: Testimonia patristica

Articulus II: De episcopatu singillatim

Subarticulus I: Documenta saeculi primi

Subarticulus II: Documenta saeculi secundi

Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica

Articulus I: De primatu Petri apostoli

Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur

Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur

Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur

Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur

Articulus II: De primatu romani pontificis

Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit

Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt

Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt

Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit

Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani

Dissertatio III: De inventione ecclesiae

Caput I: De explicatione notarum

Articulus I: Unitas ecclesiae

Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae

Subarticulus II: Unitas communionis socialis

Articulus II: Sanctitas ecclesiae

Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta

Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta

Articulus III: Catholicitas ecclesiae

Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur

Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur

Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae

Subarticulus I: Apostolicitas originis

Subarticulus II: Apostolicitas successionis

Caput II: De applicatione notarum

Articulus I: Ecclesia una

Subarticulus I: Ecclesia romana una est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni

Articulus II: Ecclesia sancta

Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti

Articulus III: Ecclesia catholica

Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici

Articulus IV: Ecclesia apostolica

Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici

§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium

Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima

Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici

Articulus I: De magisterio authentico

Subarticulus I: Falsitas principii protestantici

Subarticulus I: Inspiratio privata

Subarticulus II: Inquisitio privata

Subarticulus II: Veritas principii catholici

Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae

Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae

Articulus II: De magisterio infallibili

Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici

Articulus I: De obiecto magisterii

Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo

Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto

Subarticulus I: Conclusiones theologicae

Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales

Subarticulus III: Facta dogmatica

Subarticulus IV: Disciplina generalis

Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum

Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum

Articulus II: De actibus magisterii

Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum

Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae

Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum

Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis

Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum

Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum

Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus

Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota

Caput I: De Scriptura sacra

Articulus I: De exsistentia inspirationis

Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum

Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum

Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum

Articulus II: De natura inspirationis

Subarticulus I: Notio spuria inspirationis

Subarticulus II: Notio genuina inspirationis

Articulus III: De extensione inspirationis

Subarticulus I: De inspiratione reali

Some Catholics, in order to solve more readily the difficulties raised against sacred Scripture, contended that certain things, or sentences or propositions, of sacred Scripture are not inspired. Holden, a Sorbonne professor († 1665), noted that inspiration extends "only to those things which are either purely doctrinal or have some proximate or necessary relation to doctrinal matters." Rohling confines inspiration to matters of faith and morals. Lenormant, a layman and an orientalist, restricts it to supernatural doctrines. Cardinal Newman thinks that "obiter dicta" are exempt from inspiration, i.e. statements which neither pertain to faith and morals nor cohere with them, e.g. that Nabuchodonosor was king of Nineveh, that Paul left his cloak at Troas, etc.

Nevertheless, it must on the contrary be altogether maintained that inspiration extends to all the things or sentences which were written by the hagiographers.

Proof: 1. Christ and the apostles indiscriminately adduce any text whatsoever of the sacred books, and even the very smallest matters, under the solemn formula: "It is written; Scripture says." And indeed "under one and the same most solemn formula the books of sacred Scripture are cited, both legal and historical and poetic and didactic; not only are testimonies and sentences of the religious and doctrinal order cited, but also those of the historical order and those which, being wholly profane in themselves, enter into no connection with religion." Therefore all sentences of the sacred books indiscriminately are sacred Scripture, and therefore all are inspired.

  1. The Fathers and the theologians profess by testimonies both theoretical and practical that all the particular passages of sacred Scripture are inspired. We have already reported several theoretical testimonies. Recall the words of Irenaeus, Clement of Alexandria, Gregory of Nyssa, Ambrose, Jerome, Bonaventure." In practice, however, they manifest their faith by the manner in which they cite, defend, and interpret Scripture. For they cite as arguments texts of every kind, whether they pertain to matters of faith and morals, or to the historical and profane order, or even to "obiter dicta". They defend and protect with the greatest zeal whatever texts are attacked by adversaries. They interpret and treat exegetically all and each of the very smallest sentences of Scripture, everywhere seeking the divine sense. But all these things suppose that the Fathers and the theologians extended inspiration to all the sentences of the sacred books.

  2. The councils and the popes, by the very decrees by which they explicitly teach the existence of inspiration, seem also implicitly to teach that the whole of Scripture is inspired. This holds above all for the decrees of the Councils of Trent and of the Vatican, professing that "the books themselves, entire, with all their parts" are canonical and sacred and therefore inspired. These words indeed refer proximately to the Latin Vulgate, but by the name of "parts" there are designated rather the larger segments than the single and very smallest particular passages of the books. Therefore they do not define peremptorily whether all the particular passages of the original Scripture are inspired. Nevertheless they most certainly exclude the adverse opinions of those who restrict inspiration either to "purely doctrinal matters" or "to matters of faith and morals" or "to supernatural doctrines", and thereby exempt from inspiration a great, or rather by far the greater, part of the sacred books. Indeed, the aforementioned decrees seem to exclude also the opinion of those who exempt "obiter dicta" or other very small matters from inspiration, since, once such a norm has been admitted, innumerable texts of Scripture are exposed to the subjective judgment of men and consequently Scripture is altogether imperiled.

Finally, Leo XIII forbade every restriction of real inspiration in the encyclical letter "Providentissimus", in which we read: "It will be altogether unlawful to confine inspiration to only some parts of Scripture." And although that letter is not an infallible decree ex cathedra, nevertheless it gravely obliges all Catholics in conscience, as Pope Leo XIII himself expressly established. Therefore no further question can arise among the faithful concerning the real inspiration of all the sentences of sacred Scripture. It remains for us to discuss verbal inspiration.

Subarticulus II: De inspiratione verbali

Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae

Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur

Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur

Caput II: De Traditione divina

Articulus I: De exsistentia Traditionis

Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae

Subarticulus II: Testimonium Scripturae apostolicae

Subarticulus III: Testimonium litteraturae patristicae

Articulus II: De monumentis Traditionis

Subarticulus I: De monumentis Traditionis in genere

Subarticulus II: De scriptis patrum

Subarticulus III: De scriptis theologorum

Scholion I: Ratio fontium fidei ad magisterium fidei

Epilogus I: Pietas christifidelium erga ecclesiam

↑ Top of work