Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica

Hilarin Felder (1867–1951)

Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis

First published 1920

Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.


Prooemium

§ I: De ecclesia ut societate christifidelium

Dissertatio I: De institutione ecclesiae

Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae

Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius

Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: Finis proximus ecclesiae

Subarticulus I: Testimonium Christi

Subarticulus II: Testimonium apostolorum

Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae

Articulus II: Finis remotus ecclesiae

Subarticulus I: Sententia explicatur

Subarticulus II: Sententia probatur

Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae

Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae

Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae

Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae

Articulus II: De indole visibili ecclesiae

Subarticulus I: Argumentatio directa

Subarticulus II: Argumentatio indirecta

Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae

Subarticulus I: Thesis principalis

Subarticulus II: Consectaria specialia

Corollaria apologetico-dogmatica

Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae

Subarticulus II: De membris ecclesiae

Dissertatio II: De constitutione ecclesiae

Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica

Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim

Subarticulus I: Testimonia evangelica

Subarticulus II: Testimonia apostolica

Subarticulus III: Testimonia patristica

Articulus II: De episcopatu singillatim

Subarticulus I: Documenta saeculi primi

Subarticulus II: Documenta saeculi secundi

Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica

Articulus I: De primatu Petri apostoli

Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur

Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur

Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur

Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur

Articulus II: De primatu romani pontificis

Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit

Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt

Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt

Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit

Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani

Dissertatio III: De inventione ecclesiae

Caput I: De explicatione notarum

Articulus I: Unitas ecclesiae

Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae

Subarticulus II: Unitas communionis socialis

Articulus II: Sanctitas ecclesiae

Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta

Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta

Articulus III: Catholicitas ecclesiae

Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur

Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur

Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae

Subarticulus I: Apostolicitas originis

Subarticulus II: Apostolicitas successionis

Caput II: De applicatione notarum

Articulus I: Ecclesia una

Subarticulus I: Ecclesia romana una est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni

Articulus II: Ecclesia sancta

Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti

Articulus III: Ecclesia catholica

Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici

Articulus IV: Ecclesia apostolica

Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est

Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici

§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium

Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima

Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici

Articulus I: De magisterio authentico

Subarticulus I: Falsitas principii protestantici

Subarticulus I: Inspiratio privata

Subarticulus II: Inquisitio privata

Subarticulus II: Veritas principii catholici

Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae

Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae

Articulus II: De magisterio infallibili

Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis

Subarticulus I: Argumentum biblicum

Subarticulus II: Argumentum historicum

Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici

Articulus I: De obiecto magisterii

Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo

Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum

Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto

Subarticulus I: Conclusiones theologicae

Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales

Subarticulus III: Facta dogmatica

Subarticulus IV: Disciplina generalis

Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum

Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum

Articulus II: De actibus magisterii

Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum

Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae

Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum

Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici

Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis

Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum

Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum

Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus

Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota

Caput I: De Scriptura sacra

Articulus I: De exsistentia inspirationis

Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum

Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum

Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum

Articulus II: De natura inspirationis

Subarticulus I: Notio spuria inspirationis

It is evident that we take no account of the opinions of those who, having inspiration on their lips, expressly deny that God is the author of the sacred books. Among these are the modernists together with the Protestant rationalists, affirming: "They betray excessive simplicity or ignorance who believe that God is truly the author of sacred Scripture." But several most meritorious Catholic theologians as well, who since the Council of Trent have disputed more distinctly about the nature of inspiration, did not sufficiently weigh that God is the true author of sacred Scripture. Hence arose the twofold error of those who placed inspiration either in a mere approval or in a mere inerrancy of the sacred books. Let us speak briefly of both errors.

  1. Mere approval of the sacred books. Some Catholic theologians, among whom chiefly Iac. Bonfrère S. I. and Daniel Haneberg O. S. B. contended that the Holy Spirit can stand in three ways with regard to the hagiographers: by inspiring antecedently, by assisting concomitantly, by approving consequently, and that all three ways suffice of themselves for something to be sacred Scripture. But whereas Bonfrère judged that the canonical books which we have were inspired only in the third way, Haneberg thought that the historical books of sacred Scripture were inspired in this way of mere consequent approval.

But for the notion of inspiration it does not suffice that a book written by human labor be marked with the approval of the Church or of God Himself and be recognized as a canonical book. For:

a) Only those books are inspired whose efficient cause or principal author is God. But before approval a book produced by human labor already pre-exists. Therefore God is not its efficient cause or author.

b) Nor can it come about by any subsequent approval that a book produced by human labor alone should thereafter have God as its efficient cause or principal author. Daily usage illustrates a matter clear in itself. However much bishops and censors approve the books offered to them, by force of the approval they do not themselves become the authors, but the books remain the authors' by whom they were composed. Thus neither would God ever become by force of subsequent approval the author of books composed by human study. Therefore the inspiration of the sacred books cannot consist in a mere subsequent approval.

  1. Mere inerrancy of the sacred books. The already mentioned Bonfrère was of the opinion that the Holy Spirit in inspiration could have related, and perhaps sometimes actually did relate, only concomitantly, i. e., by so directing the hagiographer that He would not permit him to err or be deceived in anything. More boldly Phil. Ner. Chrismann O. F. M. writes: "The sacred authors therefore did not have revelation in all things, but truly they had that divine inspiration by which, being interiorly moved to write, they are directed by the peculiar assistance or presence of the Holy Spirit, lest they slip, lest they mingle anything false or erroneous, and lest they anywhere deviate from the truth." This opinion Io. Iahn, professor at Vienna, embraces and expounds thus: "That these books may have divine authority, it is necessary that their authors have been preserved by God free from errors in writing; this divine assistance, by which errors are warded off, we call inspiration."

That this notion of inspiration is also false is evident. For:

a) God inspired the sacred books in this sense, that He Himself is their principal author, who used the hagiographer as His instrument. But if the hagiographers wrote the sacred books with their own mind and will, God only looking on and warding off error, then not God but the hagiographers are the principal authors of the sacred books.

b) According to Scripture and Tradition the word θεόπνευστος, or inspiration, is a technical term for signifying the proper manner in which God conducted Himself in composing the sacred books. But this term, as Iahn observes, does not indicate a mere negative assistance by which errors are warded off from a book, but a positive influx by which the book is divinely instilled into the hagiographer.

c) The solemn definitions of the ecumenical councils and of the Roman pontiffs are by virtue of the assisting God themselves also immune from error, without however ever having been numbered or being able to be numbered among the inspired writings. Therefore mere inerrancy conferred upon the sacred books through a concomitant divine direction does not suffice for the notion of inspiration.

Therefore the Vatican Council justly decreed: "But the Church holds them (the books of the New and Old Testament) as sacred and canonical, not because, having been composed by human industry alone, they were afterwards approved by her authority, nor only because they contain revelation without error; but because, written under the inspiration of the Holy Spirit, they have God as their author."

Subarticulus II: Notio genuina inspirationis

Articulus III: De extensione inspirationis

Subarticulus I: De inspiratione reali

Subarticulus II: De inspiratione verbali

Articulus IV: De vi inspirationis sive de inerrantia s. Scripturae

Subarticulus I: Inerrantia s. Scripturae probatur

Subarticulus II: Inerrantia s. Scripturae explicatur

Caput II: De Traditione divina

Articulus I: De exsistentia Traditionis

Subarticulus I: Testimonium oeconomiae christianae

Subarticulus II: Testimonium Scripturae apostolicae

Subarticulus III: Testimonium litteraturae patristicae

Articulus II: De monumentis Traditionis

Subarticulus I: De monumentis Traditionis in genere

Subarticulus II: De scriptis patrum

Subarticulus III: De scriptis theologorum

Scholion I: Ratio fontium fidei ad magisterium fidei

Epilogus I: Pietas christifidelium erga ecclesiam

↑ Top of work