Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis, Tomus II (Pars Altera): Demonstratio Catholica
Hilarin Felder (1867–1951)
Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis
First published 1920
Tomus II—Demonstratio Catholica—completes Hilarin Felder's Apologeticae sive Theologiae Fundamentalis by treating the Catholic Church as the historical bearer and interpreter of revelation. Published at Paderborn in 1920 (with the second-edition setting issued in 1923), it develops the marks, continuity, authority, and universality of the Church through biblical, historical, patristic, and scholastic argument. Read with Tomus I, it documents the structure of early twentieth-century Catholic fundamental theology and the apologetic priorities of the period. Schola presents the 1920 Latin edition with an English translation.
Prooemium
§ I: De ecclesia ut societate christifidelium
Dissertatio I: De institutione ecclesiae
Caput I: De facto ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Realitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Unicitas ecclesiae a Christo institutae
Subarticulus I: Testimonium Christi ipsius
Subarticulus II: Testimonium apostolorum Christi
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Caput II: De fine ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: Finis proximus ecclesiae
Subarticulus I: Testimonium Christi
Subarticulus II: Testimonium apostolorum
Subarticulus III: Testimonium antiquitatis christianae
Articulus II: Finis remotus ecclesiae
Subarticulus I: Sententia explicatur
Subarticulus II: Sententia probatur
Caput III: De indole ecclesiae a Christo institutae
Articulus I: De indole indefectibili ecclesiae
Subarticulus I: De exsistentia indefectibili ecclesiae
Subarticulus II: De essentia indefectibili ecclesiae
Articulus II: De indole visibili ecclesiae
Subarticulus I: Argumentatio directa
Subarticulus II: Argumentatio indirecta
Articulus III: De indole supernaturali ecclesiae
Subarticulus I: Thesis principalis
Subarticulus II: Consectaria specialia
Corollaria apologetico-dogmatica
Subarticulus I: De corpore et anima ecclesiae
Subarticulus II: De membris ecclesiae
Dissertatio II: De constitutione ecclesiae
Caput I: De constitutione ecclesiae hierarchica
Articulus I: De hierarchia ecclesiae generatim
Subarticulus I: Testimonia evangelica
Subarticulus II: Testimonia apostolica
Subarticulus III: Testimonia patristica
Articulus II: De episcopatu singillatim
Subarticulus I: Documenta saeculi primi
Subarticulus II: Documenta saeculi secundi
Caput II: De constitutione ecclesiae monarchica
Articulus I: De primatu Petri apostoli
Subarticulus I: Primatus petrinus in s. Scriptura praeclare promittitur
Subarticulus II: Primatus petrinus in s. Scriptura sollemniter confertur
Subarticulus III: Primatus petrinus in s. Scriptura luculenter illustratur
Subarticulus IV: Primatus petrinus in s. Scriptura perenniter stabilitur
Articulus II: De primatu romani pontificis
Subarticulus I: Petrus romano pontifici primatum reliquit
Subarticulus II: Romani pontifices primatum sibi semper attribuerunt
Subarticulus III: Patres primatum romani pontificis semper docuerunt
Subarticulus IV: Ecclesia tota primatum romani pontificis semper agnovit
Subarticulus V: Scholia de vi et ortu primatus romani
Dissertatio III: De inventione ecclesiae
Caput I: De explicatione notarum
Articulus I: Unitas ecclesiae
Subarticulus I: Unitas confessionis symbolicae
Subarticulus II: Unitas communionis socialis
Articulus II: Sanctitas ecclesiae
Subarticulus I: Sanctitas simpliciter accepta
Subarticulus II: Sanctitas emphatice accepta
Articulus III: Catholicitas ecclesiae
Subarticulus I: Catholicitas ecclesiae determinatur
Subarticulus II: Catholicitas ecclesiae demonstratur
Articulus IV: Apostolicitas ecclesiae
Subarticulus I: Apostolicitas originis
Subarticulus II: Apostolicitas successionis
Caput II: De applicatione notarum
Articulus I: Ecclesia una
Subarticulus I: Ecclesia romana una est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt uni
Articulus II: Ecclesia sancta
Subarticulus I: Ecclesia romana sancta est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt sancti
Articulus III: Ecclesia catholica
Subarticulus I: Ecclesia romana catholica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt catholici
Articulus IV: Ecclesia apostolica
Subarticulus I: Ecclesia romana apostolica est
Subarticulus II: Coetus antiromani non sunt apostolici
§ II: De ecclesia ut magistra christifidelium
Dissertatio I: De propositione revelationis sive de regula fidei proxima
Caput I: De exsistentia magisterii ecclesiastici
Articulus I: De magisterio authentico
Subarticulus I: Falsitas principii protestantici
Subarticulus I: Inspiratio privata
Subarticulus II: Inquisitio privata
Subarticulus II: Veritas principii catholici
Subarticulus I: Testimonia Scripturae sacrae
Subarticulus II: Testimonia antiquitatis christianae
Articulus II: De magisterio infallibili
Subarticulus I: Infallibilitas episcopatus universi
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Subarticulus II: Infallibilitas romani pontificis
Subarticulus I: Argumentum biblicum
Subarticulus II: Argumentum historicum
Caput II: De exercitio magisterii ecclesiastici
Articulus I: De obiecto magisterii
Subarticulus I: De obiecto infallibilitatis directo
Subarticulus I: Solum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: Totum depositum fidei apostolicum
Subarticulus II: De obiecto infallibilitatis indirecto
Subarticulus I: Conclusiones theologicae
Subarticulus II: Quaestiones quaedam naturales
Subarticulus III: Facta dogmatica
Subarticulus IV: Disciplina generalis
Subarticulus V: Approbatio ordinum religiosorum
Subarticulus VI: Canonizatio sanctorum
Articulus II: De actibus magisterii
Subarticulus I: Actus infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Definitiones conciliorum oecumenicorum
Subarticulus II: Magisterium totius ecclesiae dispersae
Subarticulus III: Decreta cathedralia romanorum pontificum
Subarticulus II: Actus non infallibiles magisterii ecclesiastici
Subarticulus I: Magisterium ordinarium summi pontificis
Subarticulus II: Magisterium congregationum romanarum
Subarticulus III: Magisterium ordinarium singularium episcoporum
Conclusio I: Assensus magisterio ecclesiae praestandus
Dissertatio II: De fontibus revelationis sive de regula fidei remota
Caput I: De Scriptura sacra
Articulus I: De exsistentia inspirationis
Subarticulus I: Doctrina Christi et apostolorum
Subarticulus II: Consensus patrum et theologorum
Subarticulus III: Definitio conciliorum et pontificum
Finally, the councils and the supreme pontiffs have authentically and infallibly defined that the inspiration of sacred Scripture of both Testaments is a revealed dogma. In truth, there was no need of a formal definition, since the unanimous tradition, taught through the ordinary magisterium of all the churches and ages, attributed Scripture to God as its author, as we have seen. Because, however, the Manichaeans, Gnostics, and other heretics excepted the books of the Old Testament or other parts of sacred Scripture from inspiration,1 the Church the more often affirmed her faith by a formal and solemn proposition. This indeed happened especially in the "Ancient Statutes of the Church" and in the Councils of Florence, Trent, and the Vatican.
-
The "Ancient Statutes of the Church" are the name given to canons collected from certain early councils before the end of the sixth century.2 Among other things they prescribe that this question be put to a bishop about to be ordained: "Whether he believes in one and the same author and God of the New and Old Testament, i. e. of the Law and of the Prophets and of the Apostles."3 The same profession of faith, according to the Roman Pontifical, was thereafter prescribed to be made by all bishops;4 the same profession is found in the symbol of Leo IX (1053);5 the same profession was imposed on the Manichaeans and Waldensians returning to repentance by Innocent III (1208);6 the same was proposed to the Greeks returning to the Church by Clement IV and was offered by the emperor Michael Palaeologus at the Council of Lyon (1274).7 Therefore in all ages the ecclesiastical magisterium publicly and formally professed the inspiration of sacred Scripture.
-
The Council of Florence (1441) in the decree of Eugenius IV for the Jacobites pronounces still more solemnly: "The Most Holy Roman Church ... professes one and the same God as author of the Old and New Testament, that is, of the Law and of the Prophets and of the Gospel: since the saints of both Testaments spoke by the inspiration of the same Holy Spirit: whose books it receives and venerates, which are contained under the following titles: Genesis, Exodus ..."8 By this decree that most ancient profession of faith is repeated, and moreover the concept of inspiration is set forth more earnestly, with the canon of all the inspired books of both Testaments added as well.
-
The Council of Trent (1546) "receives and venerates all the books of both the Old and the New Testament, since one God is the author of both, ... with an equal affection of piety and reverence. It thought that the index of the sacred books should be attached to this decree, lest any doubt could arise as to which are the ones received by the synod itself ... If, however, anyone does not receive the books themselves, whole with all their parts, as they have been accustomed to be read in the Catholic Church and are contained in the old Latin Vulgate edition, as sacred and canonical, let him be anathema."9 In this document the Tridentine fathers set forth the same judgment concerning inspiration as the Council of Florence, enumerate the same catalogue of inspired books, and moreover add that "the books themselves, whole with all their parts," are inspired. Finally:
-
The Vatican Council: "The books of the New and Old Testament, whole with all their parts, as they are contained in the old Vulgate edition, are to be received as sacred and canonical. The Church, however, holds them as sacred and canonical not because, having been composed by mere human industry, they were afterwards approved by her own authority, nor merely because they contain revelation without error; but because, having been written by the inspiration of the Holy Spirit, they have God as their author, and as such they were handed down to the Church."10
This Vatican definition not only, after the manner of the Council of Trent, proposes anew the fact of the inspiration of all the sacred books, but also sets forth the nature of inspiration.